De regulis iuris.
habuit ⁊c̄.Omnis res per quas aēIhitur: per eas diſſoluitur. Hec regula habetur īd̓cre. de re. iu. Et ſūt verba Io. chryſo. Peccatū pͥmū cōmiſſū fuit per feminā: vt per cām initialeꝫ etꝑ virū vt ꝑ cām cōpletiuā. Et ip̄m peccatū diſſolutū fuit per feminā .i. virginē maria initialē: cōpletiue per filiū eius ieſum chriſtum. xij. q. ij. Cū redēptor. Peccatū introductuꝫ fuit per ſenſualia nimiseis inherendo .ſ. cibū vetitū: ⁊ ip̄m peccatū diſſoluitur ꝑ ſacramēta que conſiſtūt in ſenſibilibus: hūiliter querendo ſalutem ꝑ ip̄a. i. q. i. multi. ibi. Sacramentū eſt. Peccatum actuale cōmittit̉ corde ꝑcogitatōm: ore per locutionem: opere per ſenſuuꝫabuſionem. Et ip̄ꝫ remittitur per cordis contritōnem: oris confeſſionem: operis ſatiſfactioneꝫ: queſemper reꝗͥruntur ſaltem in ꝓpoſito: de pe. di. iij.pn̄ia cogit. Et ẜm petrū de tarantaſia. Sicut ſufficienter peccatum mortale committitur ſola volūtatis complacentia. xv. q. i. non eſt: ita ⁊ ſufficienterdiſſoluitur ſeu diſſolui poteſt per deteſtationē ſolaꝫ voluntatis: qui dicitur dolor ītellectualis abſꝫſenſuali dolore. de hoc. jͣ. in. iij. parte. Item excōicatio ſolo verbo pōt fieri: ergo ⁊ abſolutio ab ea: ꝑ regulam iſtā vt arguit io.Poſſeſſor male fidei ullo tp̄e non p̄ſcribit. Pone caſū. xxxiiij. q. ij. Si virgo. Et de p̄ſcrip. c. vlti. Et hec regula vera eſt ẜm lees in preſcriptione. x. vel. xx. annorum. C. de preſcrip. lon. tempo. auten. male fidei. In preſcriptiōeautem. xxx. vel. xl. annorum non requiritur bonafides. xvi. q. iij. §. poteſt. ⁊ de preſcrip. vigilanti. iteꝫam ſecundum leges in preſcriptione. x. vl̓. xx. anrum ſufficiebat bonam fidem ab initio agnouiſvt ī predicto. §. poteſt. xvi. q. iij. ſed ſecundum canones ī oī preſcriptione etiam longi tp̄is requirit̉bona fides. Et non ſolū ab initio p̄ſcriptōnis: ſed ⁊in qualibet ꝑte preſcriptionis dꝫ p̄ſcribēs agnoſcere bonā fidē vt hic. Et qꝛ leges non dedignatur ſacros canones imitari in his que ſunt cōtraria eispertinentibus ad forū ꝯſcīe: iō ille leges ſunt correcte per decreta. de preſcrip. c. vlti. ⁊ ſtatur ī hoc iuri canonico. ¶ Sed vtrū papa poſſit tollere legesquo ad vtrūqꝫ forū: ſunt opi. pro ⁊ contra. Sed dicit Io. an. ꝙ vbi papa non hꝫ temporalē iuriſditionem non pōt tollere leges quo ad forum ciuile: niſi in his ī ꝗbus vertit̉ periculū aīe: cuꝫ poteſtatesſint diſtincte. xcvi. di. cuꝫ ad veꝝ: ⁊ di. x. qm̄ vbi dehoc. In his āt ī ꝗbus vertit̉ periculū aīe: pōt tollere quo ad vtrūqꝫ forū. Probant̉ hec de iudic. nouit. de p̄ſcrip. c. vlt. ⁊ ꝑ alia iura. ¶ Si queratur d̓eo ꝗ cōpleta preſcriptōe incipit habere malā fideꝫan teneat̉ reſtituere rē illā? dic: vt nota. xiiij. q. vi. c.i. ⁊. xxxiiij. q. ij. ſi virgo. ⁊ de p̄ſcrip. vigilanti. Et cōcluſiue ibi dicitur ꝙ nō: niſi haberet ꝯſcīaꝫ remordentem quā nō poſſet d̓ponere. Et aſſignatur ibi
ratio fidei. Fides dr̄ hic conſcīa: ſic ſumit̉. xxviij. qi. §. ex his. Et qūo multis modis ſumit̉ fides: hēs.xxij. q. i. mouet. ⁊ de ſū. tri. ⁊ fi. ca. in ℟ica. Ullo tp̄epotes facere pūctū an̄ ⁊ poſt ⁊ ſic habebis duos intellectus. Primꝰ ē ꝙ nulla ātiqͣ dierū poſſeſſio ⁊c̄.de p̄ſcrip. vigilanti. Secūdo ē ꝙ nullo tp̄e p̄ſcriptōnis dꝫ agnoſcere malā f. de. ¶Quid ſit p̄ſcriptio.ꝗd vſucapio: ⁊ que ī eis reꝗͥrātur: ⁊ ꝗs eorū effecihabes plene nota. xvi. q. iij. ī ſūma: ⁊ īfra ī. ij. parte.Uſurarij ⁊ raptores ⁊ hiꝰ: n̄ p̄ſcribūt vnqͣꝫ: nec heredes eoꝝ: de quo vide ī ſecūda ꝑte ti. i.preſcriptio n̄Sine poſſeſſione ꝑcedit. hecregula ſumpta eſt ex. l. ff. eo. ti. l. ꝗ in ſeruitute. Perquā etiā pōt hic poni caſus: ⁊ ꝑ. c. xvi. q. iij. porro. ⁊de preſcrip. cām. Quia ſeruus cū ab alio poſſideatur: nō poſſidet: vt ī pͥmo caſu. Hereticus ⁊ paganꝰvt ī ſecūdo: laicꝰ ſpūalia vt in tertio. ¶ Sciendū ātꝙ poſſeſſionum: alia iuris: alia facti: alia iuris ⁊ facti. Hic interdū hꝫ plurimū iuris ⁊ minimū facti: īterdum aūt econtra. Quod ꝓſeq̄re: vt nota. d̓ ꝯceſ.p̄ben. bone. Ut ergo currat p̄ſcriptio: dꝫ poſſide̓ defacto ⁊ de iure. De ſacto planū ē: qꝛ ꝗ non poſſidetnō p̄ſcribit. Et dꝫ poſſidere ꝓpͥo noīe non alieno:al̓s ille p̄ſcriberet cuiꝰ noīe poſſideret. xvi. q. iij. clerici. Dꝫ etiam poſſidere de iure: qꝛ ad p̄ſcriptioneꝫreꝗritur ciuil̓ poſſeſſio: ⁊ ꝙ tal̓ ſit ꝑſona ī quaꝫ cadere poſſit poſſeſſio hiꝰ: vt ꝑ inducta iura probat̉in pͥn. glo. Ad hoc etiā. xiiij. q. i. ī pͥncipio: ⁊ quod ibinotat̉. Hoc dico: qꝛ laici de facto īterdū poſſidēt d̓cimas ⁊ ſpūalia: vt notat. bar. brix. xiiij. q. i. in pͥncipio. Nā vt ibi pꝫ: aliud eſt poſſidere: aliud legitimepoſſidere. ¶ Nota enī ꝙ hec poſſeſſio facti dꝫ eſſecontinua: qꝛ ſi īterrūpatur poſſeſſio: īterrupta ē p̄ſcriptio. xvi. q. iij. §. pōt. ⁊ de p̄ſcrip. illud. Si tn̄ fiatīterruptio ciuiliter: puta: ꝑ litis conteſtatōem ẜꝫ canon̄. videt̉ ꝙ āmodo non currat p̄ſcriptio: qꝛ preſumitur titubare ⁊ malā fidem habere. Secꝰ ẜm leges ⁊ hoc notat Io. xvi. q. iij. c. i. Et quod dīc̄ regula de poſſeſſione: ītelligas ēt vl̓ de qͣſi poſſeſſione:qꝛ īcorꝑalia n̄ poſſident̉: ſed qͣſi poſſidēt̉. ff. de vſufruc. l. ſeꝗt̉. §. ſi viā. Hic ēt plura ponūt̉ de vſucapione q̄ ob breuitatem dimitto Io. an.Pro poſſeſſore habetęsdeſijt poſſidere. Hec regula ſūpta eſt ex. l. ff. e. ti. l. ꝗdolo. Et pone caſū vt lite pen. eccl̓ia ſācte Marie.Hec regula vera eſt quo ad hoc: vt ī tm̄ teneatur ꝗdolo deſijt poſſidere ī quātū poſſidens. Non tn̄ tenet̉ taliter. nā contra poſſidentē dat̉ directa: hic ātdatur vtil̓. ff. de noxa. l. electio. ¶ Item nota. ꝙ hecregula habet locuꝫ in priuato ⁊ in prelato quo adbona propria. Si autem eccleſia deſinat poſſideredolo prelati: non habet locum in eccleſia iſte rigorquia delictum perſone ⁊c̄. vt ſupra in regula ¶ Etquod dixi: ꝙ qui ſine dolo deſijt poſſidere abſoluitur: verum intellige hoc: cum a principio ſinedolo poſſedit. puta: per vſuras: per rapinam: vel