De regulis iuris

Id enim dicimur poſſe: qd̓ licite poſſumus. xxij.q. ij. faciat. Ubi de ml̓tiplici poſſe. Obtineri. Cōtradicit: huic regule: de iurepa. cura. So. Ibi nonp̄ſcribebat̉ eccl̓ia tāqͣꝫ bn̄ficiū: ſꝫ vt ꝓpͥetas. Itē neceſſitatis cā vel pietatis: vel cā īpenſi obſequij: ſin̄canonica inſtitutiōe poſſidet ꝗs ꝓuentꝰ eccl̓ie: necex eo canonicus vel bn̄ficiatꝰ dr̄ ꝓpͥe. xij. q. ij. ꝗcunqꝫ ſuffragio. xvi. q. i. poſſeſſiones. ⁊. q. iij. clerici. etde magiſtris qͦniaꝫ. Et de pugnantibus in duellohenricus. Item ar. ꝯͣ de elec. in geneſi. Ubi poſſeſſiodat ius eligendi ex p̄ſcriptōe. Sol̓. ꝑ poſſeſſionem acꝗritur ius eligendi ⁊ pn̄tandi: qꝛ ꝓcedit exnr̄is actibus. Inſtitutio aūt ꝓcedit ex actibꝰ alioꝝque ad hoc vt valeat debet eſſe canonica vt h̓. Inqua p̄cipue qͣtuor reꝗruntur. Primū ꝙ ꝑſona ſitque poſſit inſtituere. xvi. q. vij. c. nullus. Secūdūꝙ inſtitutus ſit talis ꝗ poſſit iuſtitui: de īſti. c. ij. qꝛnon laicus pōt inſtitui. Uel ip̄e idem inſtitutꝰ. e. ti.c. vlti. Tertiū ꝙ illius bn̄ficij inſtitutio ex iure proprio vel deuoluto vel delegato: ad inſtituentē ꝑtineat. eo. ti. c. iij. Quartum ꝙ ſeruet̉ forma ꝯſtitutionis illius de elec. c. vl. li. vi. ⁊c̄. Io. an̄. ¶ Extenderegulā iſtam: qꝛ: triplex eſt genus bn̄ficij eccl̓iaſtici ſ. bn̄ficium ſacramentorum: bn̄ficiuꝫ ſuffragiorum: ⁊ bn̄ficium eccl̓iaſticorum locorum. Primū.ſ. qd̓libet ſacramentum non pōt de iure ⁊ ad ſalutem aīe obtineri: niſi ẜm inſtitutionem canonicaꝫ.i. ordinationem eccl̓ie: vt .ſ. bn̄ diſpoſitus accedat⁊ ẜm ritum eccl̓ie. Secundū qd̓ eſt cōicatio ſeu ꝑipatio bonoꝝ: que fiunt in eccl̓ia ⁊ orationuꝫ etorum bonoruꝫ ⁊ indulgentiaꝝ non pōt haberiniſi ẜm inſtitutioneꝫ eccl̓ie .i. exiſtendo in charitate ⁊ faciendo ea que ordinauit eccl̓ia fienda: vt cōtinet indulgentie forma. Tertium eſt eccl̓ia: p̄benda: ⁊ dignitas eccl̓iaſtica. In ꝗbus oꝫ ſeruari ꝓutordinauit eccl̓ia: vt pꝫ hic in glo.Bona fides non patiturvt ſemel exactū iterum exigat̉. Hec regula ſūptafuit ex. l. eo. ff. bona fides. Eccl̓ia enim non debetſuum recipere vel repetere cum augmento: ſed ſiſemel exactum iteꝝ exigeret: augmentum reciꝑetxij. q. ij. fraternitas. Et habeat locū hec regula ēt īpenis: que ſemel exacte ab eodē: iteꝝ exigi non debent: ad hͦ. xiij. q. ij. c. vlti. ⁊ de iudi. at ſi clerici. Abeodē aūt ideo dixit: qꝛ ſi plures tenerent̉ ad penāinſolidū: ſoluta pena ꝑ vnū: non liberat̉ alter. xij.q. ij. cuꝫ deuotiſſimam. ¶ An aūt res ⁊ pena ſimipeti poſſint: dic vt notat̉. xxv. q. ij. ſi eccl̓ie. Hāc ātregulam dico veram in his qͦrum cā vnica exaction finitur. Un̄ ſi decem debeo: ip̄oꝝ ſolutōe tollitur omnis obligatio. Unde non patit̉ bona fidesvt illa. x. iteꝝ exigant̉. Et ſi ſoluant vt indebita repetunt̉ qd̓ dic̄ vt. i. q. iiij. in fi. de ſo. c. vlti. Si auteꝫvnica exactione nō ſumit obligatio: puta in action debiti viri ab vxore: ⁊ ecōuerſo: non hꝫ locuꝫhec regula. Idem ī ꝓcuratione quā exigit ep̄s primo āno viſitās. Na aº. anno viſitans: iterum exi-

git ꝓcurationem. Et idē ſi ex neceſſitate eccl̓ie iterum eodē mō viſitaret ⁊ āno. Et ſic pōt intelligi illud de cenſibus: cū venerabilis. Idem dico in actione pene: vbi actū eſt in ꝯtractu ſic vt .ſ. totiēs pena ꝯmittat̉ ⁊ exigi poſſit: qͣtiens ꝯtrafactuꝫ fuerit.Nam tunc pena ſemel exacta: iteꝝ exiget̉. Rō eſt:qꝛ ẜꝫ aliam regulaꝫ. Contractꝰ ex ꝯuentione legēaccipiunt. Sed veritate inſpecta in his caſibus ⁊ſil̓ibus non eſt idem: ſꝫ aliud: lꝫ eiuſdē generis. Etfacit hͨ regula ad qōeꝫ quā mouet Io. xij. q. ij. monemus. An ſi eccl̓ia ꝯſecuta eſt ſuum a poſſeſſoreqd̓ facere pōt: vt. e. q. apl̓icos. An idem poſſit pete̓etiam a p̄lato ⁊ certe n̄: qꝛ bona fides ⁊c̄. Ad penatn̄ agē poſſet cōtra eū: vt de re: eccle. non alie. ſi ꝗsIo. an. ¶ Bona fides .i. ꝯſcīa ⁊ eꝗtas bona. Et poteſt extendi iſtud ꝙ exactū non dꝫ iteꝝ exigi ī ſolutionibꝰ. Et ꝯtra hͦ faciunt vſurarij: qꝛ cū receꝑintſuū capitale: iteꝝ exigūt illud dū vſurā petunt qd̓eſt quaſi aliud capitale Cho. Ꝙ bona fides nō patitur: vide de vſurꝭ. in. ij. ꝑte ti. i. Hoc ēt ẜuanduꝫ īpunitiōibus. Sic̄ .n. non iudicāt deus bis in idipſum: ſic ⁊ ꝗ ſemel iudicatꝰ ⁊ punitꝰ ē: ꝓ illo pctō nōdꝫ iteꝝ puniri. Et cui deus remiſit culpā ꝑ pnīamnō ponit ad gehēnam ꝓ illa: qꝛ pctā non redeunt:nec qͦ ad culpam nec qͦ ad pena Tho. Sed ſi deuspunit hic peccatorē ⁊ ille non emendat̉: ꝙ nō ſoluit debitum: ideo deus punit etiā in īferno: qꝛ debitū non eſt ſolutū. Sil̓r in ꝯtractibus: ſoluta pena nō dꝫ iteꝝ exigi: vt dictū eſt in glo.um ſunt partiuꝫ iuraobſcura: reo fauendū eſt potiuſqͣꝫ actori. Hec r̄gula ſūpta eſt ex lege. ff. e. ti. fauorabiliores. Et ponecaſū. iij. q. ix. iudicas. Et hͨ regula v̓a eſt: niſi actorfoueat fauorabileꝫ cām: puta matrimonij: libertatis teſtī: vel dotis. Tūc enim fallit regula: qꝛ fauēdū eſt potiꝰ actori. xxxiij. q. i. ſi ꝗs accepit. d̓ ꝓba. exlr̄is. Et hꝫ locū hͨ regula: nō ſolum in ſnīa fienda:ſed etiam lata: puta a duobꝰ ordinarijs: vno abſoluente ⁊ alio ꝯdēnante: tenet enim ſnīa ꝓ reo: niſifuerit lata in ſupradictis caſibus. ¶ Et noͣ ꝙ dic̄obſcura. Si enim certū eſſet reū eſſe obnoxiū: puniret̉: qꝛ culpa eſt relaxare vindictaꝫ: vt diſ. xxviij.qꝛ ſunt. Et hoc dico: cuꝫ eſt certū iudici vt iudici.Secus ſi vt deo: de offi. ordi. ſi ſacerdos: vel vt homini. iij. q. vij. iudicet. Si certum eſt eū nō eſſe obnoxiū: abſoluit̉. Idem ſi dubiū vt hic vides. Sanctius eſt enim nocentem abſoluere qͣꝫ īnocentemꝯdēnare. ff. de penis abſente. Et ſic in re dubia fertur certa ſnīa. Cōtra illud. xi. q. iij. graue. de ſpon.de muliere. Sed hic non eſt dubium: īmo certumqꝛ ex qͦ actor nō ꝓbauit clare: reus dꝫ abſolui. vi.q. vlti. actor. Sic noͣ. Ber. de ſpon. iuuenis. Et vide de triplici ambiguitate no. xxxiij. di. c. vlti.¶ Ręo. Sic dicto a re q̄ petitur vl̓ ſuꝑ qua īpetit̉vt de v̓bo. ſig. forus. ¶ Actori. Contra. ff. de iudi..l. ſi ꝗs intentione. Ubi ambiguā or̄onem actorisin ſui vtilitateꝫ interp̄tamur. So. Illud ī pͥncipio