Capitulum Unicum.

cōſtātini īꝑatoris. Xp̄ibꝰ p̄cedētibꝰ ꝑſecutōe feruēte: n̄ dabat̉ facultas docendaꝝ plebiū: nec licentiaep̄is cōueniendi in vnū. Sꝫ ip̄e conſtātinus dedithāc facultatē xp̄ianis: ⁊ ſub eo factū fuit pͥmū generale cōcilium .ſ. nicenū. Dic̄ tn̄ ibi glo. ꝙ tp̄e clemētis ceperunt fieri cōcilia. Ut pꝫ di. xvi. Iſidorꝰ. Sꝫn̄ fuerūt ita generalia ⁊ ſic ſoluit cōtrarietas. Fuerūt ēt facta an̄ tp̄s conſtātini multa decreta a ſummis pōtificibus diuerſis tp̄ibus. Dignitate aūt etauctoritate leges canōice ſūt pͥoręs: adeo ꝙ legesſeculares q̄ legibꝰ canonicis reperiūtur contrarie:nullius ſūt momenti. Et hec eſt ſn̄ia concluſiuatos: di. x. quā ꝓbat ꝑ multa ca. Et ī pͥmo. c. dr̄. Lexatoꝝ n̄ ſuper legeꝫ dei: ſed ſubtus. Imꝑiali iudnō pn̄t eccl̓iaſtica iura diſſolui. Et di. e. Conſtis q̄ ſunt cōtra canones ⁊ decreta preſuluꝫ rorū: vel cōtra bonos mores: nulliꝰ ſūt momēmꝑator etiā dicit ꝙ ſacre leges n̄ dedignāt̉ ſeſacros canones: p̄cipue ī matrimonijs: vſurꝭ: ⁊ hiIn auten. vt cleri. apud ꝓpri. epiſ. ix. colla. Et. ij. qiij. §. hinc colligit̉. Et exͣ de no. op. nū. ītelleximus.Ubi aūt euāgelicis ⁊ canonicis decretis nō obuiauerīt: oī reuerentia digne habeant̉: dicit gr̄anꝰ: dix.§. ecce. Un̄ ⁊ Aug. Si in adiutoriū veſtrū terrēiiperij leges aſſumendas putatꝭ: n̄ rep̄hendimꝰ: nā⁊ hoc fecit paulus: cū aduerſus iniurioſos romanū ſe eſſe ciuem teſtat̉. Sꝫ vtrum papa poſſit tollere leges quo ad vtrūqꝫ forū: ſūt opi. pro ⁊ contraSꝫ dicit Io. an̄. ſuper regula poſſeſſor: de re. iu. li.y vbi papa n̄ hꝫ tp̄alem iuriſditōem: n̄ pōt tolleges qͦ ad foꝝ ciuilē: niſi ī his ī ꝗbus v̓titur periculū aīe: vt vſurꝭ ⁊ hꝰ: cū ptātes ſint diſtincte: diqm̄. ⁊ di. xcvi. cū ad veꝝ. In his aūt in ꝗbꝰ vertit̉culū aīe: pōt tollere qͦ ad vtrūqꝫ foꝝ. ꝓbāt̉ hec deudic. nouit. ⁊ de p̄ſcrip. c. vlt..§. IIII.Caſus plures illiciti quiittunt̉ a legibus ſecularibus: ſꝫ qꝛ prohibēture diuino vl̓ canonico: in omnibꝰ illis caſibus leges ille ſunt abrogate: nec deceret ſeruari: ⁊ peccarent qui eas ſeruarent. Et pͥmo in mr̄imonijs.Nā ẜm leges filius germani vnius: poteſt copulare mr̄imoniū cum filia alterius germani: vt inſti.de rap. §. inter eas. Et. C. de nup. l. nemini. Sed ẜmdeū tales debēt penitus ſeꝑari: extra de ꝯſāg. ⁊. affi. n̄ dꝫ. ⁊. xxxv. q. iij. ꝓgenie: Scd̓o qꝛ ẜꝫ leges: puela rapta n̄ pōt ꝯtrahere matrimoniū cū ſuo raptore. C. de rap. virginū. l. vnica. Et idē erat olim ẜꝫ antiquos canones. Sed hodie pōt: extra de rap. c. fi.Tertio qꝛ ẜm leges licitum eſt hōi ſoluto teneremulierē ſolutā ī concubinam: vt in aucͣ. ꝗ. mo. na.eſ. ſui. §. ſi. ꝗs. Sed ẜm deū etiā ſimplex fornicatiopctm̄ mortale eſt: ⁊ excludit a regno dei: vt dic̄ apoſtolus. i. ad Cor. vi. Quarto qꝛ ẜm leges licitū ē viro occidere adulterū dep̄henſum in adulterio: ſieſt ꝑſona vilis: ⁊ cui n̄ dꝫ reuerentiā. ff. de adulte. l.marito .i. Et. l. ſi adulteriū. Et. C. d̓ adul. l. gracchꝰInſuper lꝫ patri ꝗ hꝫ filiam in ptāte occidere adu-

terū filie in domo ſua fornicantem: ⁊ occidere filiam. ff. de adul. l. pater. ⁊. l. non in ea. Et ſil̓r de latrone ⁊ populatore agroꝝ. Sꝫ ẜm deū nihil hoꝝ lꝫ: ⁊ ꝓhibentur talia: cum precipitur. Exo. xx. Non occides. Quinto: qꝛ ſcd̓m leges dānatur qui apprehenſam in adulterio tenet vxorē. C. de adulte. l. crimen ⁊. l. caſtitati. Sed ſecūdū deum ⁊ iura canonica poteſt tenere ſine vlla pena: dūmodo ipſa velitab adulterio recedere. xxxi. q. i. §. obaudit̉. Sexto qꝛ ſecūdū leges in multis caſibus licituꝫ ē vxorem repudiare ⁊ matrimonium rite contractū diſſoluere ⁊ maxime in caſu qui notat̉: di. x. lege. ⁊. xxvij. q. ij. ſunt qui dicunt̉. Sed hoc lex diuina: ꝓhibet: vt in eiſdē. c. dicitur. Septimo qꝛ ſecundumleges mulier que mortuo viro nubit īfra tēpus luctus ſcꝫ vnius anni: infamis ſit et incurrit multaspenas. C. de ſecū. nup. l. i. ⁊. ij. Sed ſecūdū deuꝫ: vtapoſtolus dicit: nubat mulier cui vult: extra de ſecū. nup. c. i. in fi. Et vt ibi notat Inno. remittunt̉ eiomnes ille pene: que ſunt tm̄ ad penā ipſius. Secꝰſi inde proueniat aliquid ad alios. Octauo qꝛ ſecūdū leges filius ſpurius non eſt alēdus. Sed ſecūdū deum ⁊ canonē cōtra. Nono qꝛ ſecūdū leges heres ſi non fecerit īuentariū: tenet̉ ad omniadebita defuncti: ſecus ſecūdū deū. Decimo: qꝛ īcertis caſibus ſecūdū leges heres nō tenet̉ de maleficio defuncti. Secus ſecūdū deū. Undecimoqꝛ fecūdū leges illud quod relinꝗtur niſi habeatſeptē vel qn̄qꝫ teſtes non valet. C. de teſta. l. ſi vnusSed ſecūdū deū in relictis ad pias cauſas ſufficiunt tres: aut etiā duo teſtes: extra de teſta. cū eſſes⁊. c. relatū. Duodecīo qꝛ ſecūdū leges: ſi ꝓmittoaliꝗd nudo pacto: non teneor: ⁊ dico qꝛ non orit̉ inde actio. ff. de pac. l. iuris. Econtra ē ſecūdū deuꝫ etcanones: qꝛ mortaliter peccat recedens a pacto: extra de pact. c. i. cū ſimilibus que ibi notātur. Et idēſi promitto vni recipienti pro alio: qꝛ ſecūdū deuꝫteneor: ſecūdū leges n̄. Tertiodecīo qꝛ īter ementes ⁊ vendētes concedūt leges deceptionem ⁊c̄.Quartodecīo qꝛ ẜm leges nō licet emere ſeu vēdere iura ⁊ actiones: q̄ quis habet cōtra alium: ꝓmaiori p̄cio qͣꝫ ſit principale debituꝫ: al̓s non valetemptio: nec peti poterit: niſi vſqꝫ ad illud quod ſolutū ē. Nec etiā poſſunt talia iura pro ꝑte vendi: etpro parte bonari. C. mādati. l. ꝓpter diuerſa. ⁊. l. abanaſtaſio. Sed ẜm deum nihil prohibet me emereiura cōtra aliquem: pro minori p̄cio qͣꝫ ſint ipſa iura: dum tamen non faciā hoc in fraudē vſure: ſꝫ ꝓpter ītereſſe meū aut laborem qui forſan erit in rehabendo. Seu quia dubito ne debitor fugiat autad paupertatem veniat. Quintodecimo qꝛ ſecūdū leges in longiſſimo tempore etiaꝫ poſſeſſor male fidei preſcribit. Secus ſecundū deum ⁊ iura canonica: extra dereg. iu. poſſeſſor male fidei li. vi.Sextodecīo: qꝛ ſecundū leges maleficia cogitatōnis regulariter non puniūt̉. ff. de penis. l.cogitationis: ſed tn̄ omnis cogitatio mala: vel a deo velper penitentiam punienda eſt: de pe. diſtīc .i. omnis