Titulus. XVIII.

ſecūdum merita ꝑſonarum. xij. q. ij. vulterane. Etintellige de bello nō iniuſto: nā ī iniuſto oīa q̄ capiuntur debet reſtitui ẜm oēs doc. Ius publicū dic̄Iſido. eſt ī ſacris ſacerdotibus ⁊ magiſtratibus: di.xi. Ubi Archi. publicū .i. ius quod eſt pro his cōſtitutū eſt .i. conſiſtit ī ſacris .i. rebꝰ d̓o dicatis venerādis: ſacerdotibꝰ honorādis magiſtratibꝰ timēdis: ⁊obediēdis: ſic̄ ſt̓ p̄fectꝰ: ꝓcōſul. ꝯſul. p̄tor ⁊ hiꝰ. Et dicit hic glo. ꝙ qui ledit ſacerdotes vl̓ res ſacras: aboībus tanquā pro publico crimine pōt accuſare:ar. ij. q. i. in pͥmis. Et rationem aſſignat ibi Archi.qꝛ he perſone ad ſtatū reipublice pertinēt. plus .n.orationibus eccleſie qͣꝫ auxilio militari conſiſtit imperiū: vt. xxiij. q. viij. §. qͣꝫuis. Ius quiritū ait Iſido. eſt propͥe romanorū quo nulli alij niſi romanieo v̓tūtur: vt de legitimis hereditatibus: de tutelisde curationibus et vſucapionibꝰ ſtatuta ſūt di. i. decontractibus qualiter .ſ. debeant celebrari in ſcriptis vel ſine. Et dicit glo. ꝙ ius ꝗritū dictum eſt a ꝗrino vel romulo: qui fuit cōditor primꝰ rome. Unde dicūtur romani. Et ſecundū glo. hic dicunt̉ romani oēs ſubditi romano imperio: prout dicitur ꝓprium romanoꝝ habere filios ī ptāte ⁊ ſic gentilesetiā ſunt ſub romano īperio. Naꝫ imperator princeps eſt totius mundi: vt. vij. q. i. in apibus. Sed īdiuerſis prouīcijs diuerſi reges ſunt ſub eo: vt. vi.q. iij. ſcitote. Qui ergo nō vult eſſe ſub romano imperio nec hereditatem habere pōt nec alia que hicenumerātur de iure humāo. Iuris ciuilis ſpecies varias ponit Iſido. in eodem ꝗnto libro etymologiarum ⁊ noīa eaꝝ. Et hn̄tur oīa in decretis: diſij. per totum. Unde in principio eius dicit. Conſtatautem ius quiritū ex legibus ex plebiſcitis: ex iuriſcōſultis conſtitutionibꝰ principum: editis ſenatorum ⁊ prudentum rn̄ſis. ⁊ ſingulas horum d̓ſcribitur. Lex ſecundum īſido. eſt conſtitutio popl̓i:qua maiores natū ſimul̓ cū plebibus aliꝗd ſanxerunt: di. ij. lex aliter ſumitur hic: aliter ſupra: di. i. SNam hic ſumitur ſtricte prout eſt ſpeciēs iuris ꝙritum. Supra aūt prout eſt genꝰ ad omne ius ſcriptum. Conſtitutio populi dicit hic glo. Olī popl̓s ſtatuit leges: ſed hodie trāſtulit ptātem in īperatoremvt īſti. de iu. na. §. ſed quod pͥncipi. Uel ꝙ hodie ētppl̓s pōt legem ſtatuere: ⁊ ꝙ dicitur ī dicta. l. trāſtulit .i. conceſſit. Addit hic archi. Dicūt ꝗdā ꝙ popl̓shodie non pōt condere legē: ar. ad hoc. C. de legi. l.vlti. Alij vt Lau. dicūt ꝯͣ .ſ. ꝙ ppl̓s poteſt aufere aucͣtoritatē īꝑatori: ſed oēs eccleſie nō poſſent tollereauctoritatem pape. Et rō ē: qꝛ papa n̄ hꝫ auctoritatem ab eccleſia ab eo: ar. di. xxi. qͣꝫuis. Ex dn̄ica .n.iuſſione ⁊ ꝯcilioꝝ auctoritate: papa hꝫ ſua iuriſditionē: ⁊ nō ex trāflatione populi ſicut īperator: extra de elec. ſignificaſti. Et dicunt hi quo ad ptātemtrāſlatā: per ppl̓m in īperatorē cōdendi lege: ꝙ populus pōt reuocare iſtā poteſtatē cū vult: ſicut iudex ꝗ delegat: qꝛ ꝓprietas apud eū remanſit. Necobſtat illa lex vlti. C. de legi. qꝛ ibi illud ſoli non excludit populū: ar. xv. q. vij. §. ſolus. Sed tale eſt ac

ſi diceret. Soli principi .i. nulli alij ſoli. Nec obſiatextra de offi. dele. ſuper queſtionum: ⁊ in. c. venerabili. qꝛ illa iura loquūtur ī delegato. In alio forteſecus: vt. ff. d̓ offi. pre. l. vltima. hec archi. Maioreſnatu glo. maiores natu dicuntur nobilitate. dignitate: antiquitate: ſcientia: vt. ij. q. vij. querendum.Addit archi. ꝙ hic magis proprie dicitur nobilitate. Plebiſcita ſunt: que plebes tm̄ conſtituunt: ⁊vocantur plebiſcita: eo ꝙ ea plebs ſciat: vel ꝙ ſciſcitatur ⁊ rogat vt fiant Iſidorus. di. ij. Glo. ibPlebiſcita prima facta fuerunt propter diſcorointer nobiles ⁊ plebeios: vt. ff. de orig. iu. l. ij. Adduhic Archi. ꝙ quodam tempore receſſit plebs rōanorum a patribus in montem auentinū: ⁊ ibi ſtatuta ab ea vocata ſunt plebiſcita: ſcita .i. ſtatuta plebiſvel qꝛ eius ſcientia ⁊ conſenſu ſtatuebātur. Eſt ergo plebiſcitum ius: quod plebs magiſtratu interrogante veluti tribuno conſtituebat. Et hec lex ꝓbono pacis fuit obſeruata: per. l. hortenſiam: vt. ff.d̓ orig. iu. l. ij. Senatuſconſultum eſt qd̓ tm̄ ſenatores populis cōſulendo decernunt Iſido. di. e. Dicithic Archidi. in Roſa. ꝙ cum populus romanusita eſſet auctus: vt in vnum conuenire non poſſetcauſa legis ſanciēde viſum eſt ſenatum vice populi conſuli: vt inſtitu. de iure natura. §. ſenatus. vbidicitur ꝙ ſenatuſconſultum eſt: quod ſenatus iubet atqꝫ conſtituit: ſecūduꝫ Lau. Et ſicut totus populus interrogabatur quando conſul legem ferebat ad populum ita ſenatores interrogabantur vice populi: quando conſul legēm ferebat: ⁊ ita eorūconſenſu ſenatus conſultum vocatum eſt HugoErant autem ſenatores centum numero: ⁊ diciturſenatus a ſenectute. Iſti electi ſunt a romulo centum: ⁊ a populo centum. Qui ob etatem ſenatoresob ſimilitudinem cure patres dicebantur. Uel ſenatus a ſinendo dicebantur: quia ſenatores facultatem eligendi dabant. Nam ſine licentia eorumnulli licebat magiſtratum aliquem facere id eſt officium. Et ſenatus etiam dicebatur locus in quoconueniebant ſenatores. Conſtitutio vel edictūeſt quod rex vel imperator conſtituit vel edidit iſido. di. e. vbi. dicit Archidia. Rex .ſ. tantum. Namreges prius leges tulerunt. ff. de orig. iu. l. ij. Lau.Uel dic ꝙ idem eſt rex ⁊ imperator: ſed rex anteqͣꝫcoronetur. Et idem eſt conſtitutio quod edictum:licet edictum poſſit dici tantum in precipiendo: dicuntur etiam edicta pretorum: vt dicit Io. que .ſ. p̄tor ius ciuile corrigens vel ſupplens vel ꝯfirmāsin ambone poſita ſiue ſcripta publice proponebatſecundum Hug. Reſponſa ſunt que iuriſconſulti rn̄dere dicuntur conſulētibus. Unde ⁊ reſpōſa Pauli dicta ſunt. Fuerunt enim quidam prudentes ⁊ arbitri equitatis: qui inſtitutiones iurisciuilis compoſitas ediderunt: quibus diſſidentiulites contentioneſqꝫ ſopirent iſido. diſ. e. Archidi.Reſponſa: id eſt ſententie eoruꝫ quibus permiſſueſt iura condere. Conſulti quibus datum erat iusreſpondendi. Conſulentibus ſuper aliqͦ articulo