.XVIII.Titulus
queſtiones: ⁊ ī. xxxiij. cā. Tertia q̄ſtio cōtinet tractatu ſpālē ⁊ prolixū de penitētia: ꝗ̄ ſic allegat̉ .ſ. de pee. diſ. tali: ⁊ cōtinet ſeptē diſtinctōes. Aertia parstulat̉ de cōſecratione: ⁊ hꝫ ꝗnque diſtinctōnes.Primꝰ ꝗ fecit ibi lecturā fuit Pug. ꝗ nimis ſcrupuoſus fuit ī ſuis determinationibꝰ. Sed glo. cōmunis eiꝰ ē Ioh. ſatis bona. Addidit tn̄ Barto. brixiq̄dā ad dictas glo. q̄ corrigūt opini. Ioh. vel meliꝰdeclarāt. Poſt fecit ſolēne apparatū ſuper eodemArchidia. ꝗ dr̄ Roſariū. ¶ Compilator vero d̓cretaliū fuit magiſter Rai. magiſter ordinis p̄dicatoꝝad reꝗſitione ⁊ iniunctione Greg. noni: anno dn̄i.x. vl̓ circa: ⁊ diuidit̉ liber ille ī ꝗnqꝫ partespars hꝫ multos titulos: ꝗ tituli expͥmunterias d̓ ꝗbus ibi agit̉. Et allegatur nō per pared per titulos ⁊ capitula ⁊ antiꝗtus an tituluꝫatur extra .ſ. d̓cretū: ſed a modernis dimittit̉ud extra ⁊ ſolū titulus allegat̉ cū ca. Gloſe coms ſūt Bernar. Sed plurimi fecerūt appaecturas ſuper eiſd̓: vt innocen. iiij. Hoſtio an̄. ī nouella. ioānes de lignano. Petrus dearāo. Frāciſcꝰ de zamb. Antonius de butrioas de ſicilia ⁊ alij. ¶ Sextū librū cōpilari fec̄facius. viij. Anno dn̄i. Mccc. vel circa: ꝗ dicixtꝰ: qꝛ ſeꝗtur ad. v. libros decretaliū: ⁊ hꝫ tilos ⁊ capitula ſicut decretales: ⁊ ẜm illoꝝ ordinēlos titulos hꝫ. Un̄ de matrimonio parumr. Glo. cōmunis eiꝰ ē ioan. an̄. ꝗ etiā ſuperparatū in nouella. Archidiaconus etiāratū. Dominicꝰ de ſācto geminiano notar ſcripſit ⁊ alij multi. Quartus liber dicunturētine: ex eo ꝙ ſūt ſub clemēte ī cōcilio vienēſiite: poſt modicū tempus a compilatiōe ſexti. Cleens tamē morte preuētus nō promulgauit eoslioan̄. xxij. ſucceſſor eiꝰ. Habet titulos ẜm ordiin decretaliū: ſed nō omnes illos. Allegatur perulos ⁊ capitula. Sed cū additione: ī clemētinis:ſicut allegat: qd̓ habet̉ ī ſexto li. vi. Et hoc ad dr̄aꝫtituloꝝ ꝗ hn̄tur ī decretalibus Glo. eiꝰ cōis ⁊ notabilis ē ioā. an̄. Sꝫ fecerūt apparatū ſuꝑ eis. Paulus de leaza. Frāciſ. zamba. Io. d̓ īmola: ⁊ zen. Reeriūtur et q̄dā ꝯſtitutōes eccleſie q̄ non ſūt ī corre iuris ⁊ ideo dicūt̉ extrauagātes: q̄ poſtqͣꝫ ſuntomulgate: ligāt ſicut q̄ hn̄t̉ in corꝑe iuris p̄cipuecum ſciuntur.Titulus. xviij. De lege ciuili. Quo tempore iusule conditum ſit: quantum liget: de leguꝫ diuerſitate ⁊ earū effectu. ¶ Capi. vnicum.Ex ſeu ius ciuile ſic deſcribit̉ ab Iſidoro ī. v. etymologiaꝝ. Ius ciuile eſt quod ꝗſqꝫ ppl̓s vel ciuitas ſibi ꝓpͥuꝫ: diuina hūanaqꝫ cā ꝯſtituit: di. i. Glo.ca pͥma cōtēplatōe dei ⁊ hoīum. Addit Archi. cōtēplatōe .i. ad reuerentiā dei ⁊ vtilitatē hoīum. Si n.
lex contineat aliquid cōtra deum vel homines: repellēda eſt: vn̄ ſi imꝑator vl̓ alius pͥnceps faceret legem cōtra ius naturale: puta ꝙ dn̄ia rerū trāſferētur de vno ad alium ſine cā: talis lex nec in foro anime nec in foro contentioſo valet: ⁊ remittit ad nota. per eum. ix. q. iij. ꝑ pͥncipalē. Ei ibi dicit: ꝙ ſi īꝑator vult ex reſcripto auferre rē meā: nō pōt: qꝛ reꝝdn̄ia ſunt de iure naturali. Inſti. de iurena. §. vlti.ſecundū ac. ⁊ olde. Io. tamen ibi ī glo. ſentit contrarium: per leges. ff. de rei vendi. item verberatum.Et. ff. de euic. l. lucius. Sed dicit Archi. ꝙ non obſtant leges que volunt ꝙ imperatoribus licet predia noſtra dare militibus ob publicam vtilitatem.Nam illud verum eſt p̄cio nobis dato. Dic ergo ꝙomnia ſunt principis: vt dicit lex alle. omnia .ſ. fiſcalia. Et ſic intelligit ibi Olde. Et ad hoc facit qd̓ dicitur. xxiij. q. viij. tributum. §. quāuis. Dicit etiamArchidi. di. xij. in princi. ꝙ licet romana eccleſia ſitmater ⁊ caput oīum eccleſiaꝝ: rōne pͥncipij inſtitutionis ⁊ p̄lationis: vt di. xxi. qͣꝫuis. n̄ tn̄ eſt dn̄a aliaꝝeccleſiarum: nec papa eſt dn̄s ſecūdū Ber. ad eugenium. Et ꝙ papa non ſit dn̄s oīum ep̄orum: eſt optimū: ar. vij. q. i. mutationes. Quāuis enim res eccleſie ſint eius vt principalis diſpenſatoris: non tāmen ſūt eius vt dn̄i ⁊ poſſeſſoris: vt dicit Aho. 2ª 2ᵉq. c. Unde ⁊ ſimoniā cōmītteret papaᵉ: recipiēdo ꝓre ſpūali aliquid de redditibus eccl̓ie: vel etiaꝫ abaliquo ſeculari de bonis ſuis. Et hoc ſane ītelligēdum. Nam ꝙ papa in collatōe beneficiorum recipiat ānuatas taxatas: non eſt hoc accipere tp̄aliaſpiritualibus: ſed ſuis ⁊ curie neceſſitatibus preuidere qn̄ fieri pōt. ¶ Ius militare ſic d̓ſcribit Iſidorus: ꝙ eſt belli inferendi ſolēnitas. Archi. i. iusquod de militibus ⁊ pro militibus eſt ſtatutū: qd̓ ēꝑs iuris ciuil̓. Et īproprie pōit̉: qꝛ pōit ſeu deſcribit non eſſentiam talis iuris: ſed eius effectus perexempla. Solēnitas .i. ſolēnis ordinatio ſeu diſpoſitio exercitus: qui .ſ. debeant in primo loco eſſe ꝗ īſcd̓o: ꝗ in tertio: ⁊ huiſmōi. Federis pacis .ſ. componende. Signo dato .ſ. tuba vel cornu egreſſio vl̓ cōgreſſio ī hoſtē. Signo dato receptio .ſ. ī domū. Flagitij militaris diſciplina .i. pena ſeu punitio delicti. Si locus deſerat̉. Glo. Qui fugit in bello publico ſecūdū canon̄ infamis eſt: ſecundū leges capitepunitur. At dicit̉ ſecūdū Archi. deſertor militie: ꝙper longum tempus euagatus ad caſtra reducit.Stipendioruꝫ modus .ſ. qualiter militi ⁊ qualiterpediti tribuatur. Dignitatum gradus: ī quo gradudifferat: quis dignior vel ſuperior alio. Premiorūhonor: qualiter ſcꝫ quidam magis: quidam minꝰhonorentur: veluti cum corona vel torques donatur. Corona dicitur hic maius munus. Lorquesminꝰ munꝰ. Predeciſio .i. diuiſio: ⁊ pro ꝑſonaꝝ ⁊ qͣlitatibus ⁊ laboribus iuſta diuiſio ac principis portio. Glo. Non ergo oīa que capiuntur in bello ſūtpͥncipis. Et videtur eē ꝯtra. xxiij. q. v. dicat. Ubi dr̄ꝙ regis ſūt omnia: intelligendum qꝛ ad ip̄ꝫ debētdeferri omnia ⁊ preſentari: et ipſe debet diuidere