Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū Unicū.

nerant. Et ſil̓r multa ſūt ꝑmittenda hoībꝰ nonfectis virtute eēnttoleranda ī homībꝰ virtuoſis. Lex āt humania īponit̉ multitudini hoīum. īqua maior ꝑs ē hoīum īꝑfectoꝝ virtute. Et lege humana ꝓhibēt̉ oīa vicia a ꝗbꝰ virtuoſi abſuunent: ſꝫ ſolū grauiora a ꝗbus poſſibile eſt maio ꝑtem multitudīs abſtinere: p̄cipue ſūt ī nocumentū alioꝝ ſine quoꝝ ꝓhibitōe ſocietas hūana ꝯſeruari poſſet. Sicut ꝓhibꝫ homicida furia adulteria hiꝰ. Un̄ ſignanter Iſido. dicit di.iiij. Facte ſūt āt leges vt eaꝝ metu humana coerceat audaciā. Audacia .n. ꝑtinere videt̉ ad īuaſio alioꝝ. Un̄ ꝑtinet p̄cipue ad illa pct̄ā: que inferet̉ iniuria ꝓximis vtiqꝫ lege ꝓhibēt̉. Ei qͣꝫisintentio legiſlatoris ſit hoīes eam facere virtuoſos: non tn̄ hoc ītendit ſubito facere ſꝫ gradatiꝫ non ſtatī multitudini īꝑfectoꝝ īponit ea queſunt virtuoſorū: vt .ſ. ab oībꝰ malis ſe abſtineant:alioꝗn̄ īꝑfecti hiꝰ p̄cepta ferre valētes in deteriora mala ꝓrūꝑent: vn̄ dn̄s dixit Math. ix. Neqꝫdinuꝫ nouū .ſ. p̄cepta ꝑfecte vite mittit ī vtres veteres .i. in hoīes īꝑfectos alioꝗn rūpunt̉ vtres etvinū effundit̉. i p̄cepta ꝯtēnunt̉ hoīes īꝑfectiꝯtentū ad peiora dilabunt̉. Quantū ad qͣrtum.ſ. lex p̄cipit oēs actꝰ virtutū: ſic declarat. be.vbi.. ar. iij. Sp̄es virtutū diſtinguūt̉ ẜm ob: oīa āt obiecta virtutū referri p̄nt: vel ad bo pͥuatū alicuiꝰ ꝑſone vel ad bonū cōe multitu3. Sic̄ ea ſūt fortitudīs pōt exeꝗ velitōem ciuitatꝭ vel ad ꝯẜuādū ius amici ſui.il̓e in alijs. Lex āt deducit̉ ad bonū cōe: nulla virtꝰ ē: de cuiꝰ actibꝰ lex p̄ciꝑe non poſſit.tn̄ de oībꝰ actibꝰ oīum virtutū lex p̄cipit hūana:olū de illis ſūt ordīabiles ad bonum cōe īiate vel mediate ſicut aliqͣ ordinant̉ a legꝭeꝑtinentia ad bonā diſciplinā qua ciues inmant̉ vt bonū cōe iuſticie pacis ꝯſeruēt. Sicut ergo lex hūana ꝓhibet ẜm obligatōem p̄cepti oēs actꝰ vicioſos: ita ēt p̄cipit oēs actꝰ v̓tuoſos. Sꝫ ſicut ꝓhibet lex aliqͦs actꝰ ſinguloꝝ viciorū: ita p̄cipit aliqͦs actꝰ ſingulariū v̓tutū: notan ēt cum actus virtutis dicat̉ duplicit̓. Unoᶜmaterial̓r .i. facere actꝰ fortitudīs iuſticie hiꝰ: ſinon ex hītu: ſic lex p̄cipit aliqͦs actꝰ virtutū. Alioformal̓r .i. oꝑari virtuoſa eo virtuoſusatur: talis actꝰ ꝓcedit ad hītuꝫ virtutꝭ nec cadit ſub p̄cepto legis.Quod omnes ſubiciūt̉ legi humane hoc ſic declarat. b. tho. pͥª 2ᵉ. q. xcvi. ar. v. Lex de ſui rōe hꝫduo .ſ. qꝛ ē rl̓a humanoꝝ actuū. Scd̓o hꝫ vimcoactiuā Dupl̓r ergo pōt aliꝗs legi ſubiectus.Uno ſicut regulatū rl̓e. Ex hoc oēs ſubdunt̉ ptāti ſubijcinnt̉ legi quā fecit ptās. aūtaliꝗs non ſubijciat̉ ptāti pōt ꝯtingi dupl̓r. Unoqꝛ ſunt ſimpl̓r abſoluti ab eiꝰ ſubiectōe. Un̄ illiſunt de vna ciuitate vel regno non ſubdunt̉ legihꝰ pͥncipis alteriꝰ ciuitatis vel regni ſicut nec dn̄s

eiꝰ. Alioº ẜm regit̉ alia lege ſuꝑiori: puta ſi aliꝗs ſit ſubiectꝰ ꝓconſuli: regulari dꝫ eiꝰ mādatisnon ī his que diſpenſāt̉ ab iꝑatore: qͣꝫtū .n. ad illanon aſtrīgimur mādato īferioris ſuꝑiori madato dirigatur. Et ẜm hoc ꝯtingit aliꝗs ſimpl̓iſubiectꝰ legi ẜm aliqͣ legi aſtringat̉: ẜm regit̉aliqͣ lege ſuꝑiori. Et ad hoc fac̄ qd̓ dicit Aug. Sicut ī ptātibꝰ humane ſocietatis ad obediēdū maior minori recte p̄ponit̉: ita deꝰ oībus di. viij.tra mores. Alio dr̄ aliꝗs ſubijci legi ſic̄ coac cogenti. Et hoc hoīes virtuoſi ſubijciunt̉legi ſed ſolū mali. Qd̓ .n. eſt coactū violentū eſtꝯtrariū voluntati: volūtas at bonorū ꝯſonat legi a voluntas maloꝝ diſcordat. Et ẜm hoc bōinon ſūt ſub lege ſꝫ tm̄ mali. Et ſic intell̓r illd̓ apl̓i.i. ad timo .i. lex iuſto poſita ē ſꝫ īpijs ⁊cͣ. qꝛ .ſ. ſt̓iuſti ſubditi legi modū coactionis: qꝛ voluntarie obediunt. Nec ob. qd̓ dr̄. xix. q. ij. due ſunt leges .ſ. qui lege pͥuata .i. ſp̄s ſctī ducitur: nll̓aexigit vt abſtringat̉ lege publica .i. humana. Naꝫlex ſp̄s ſctī eſt ſuꝑior lege humanitꝰ poſita: etviri ſpuales ẜm hoc ducunt̉ lege ſp̄s ſctī: nonſubduntur legi humane qͣꝫtū ad ea ſūt ꝯtrariaductioni ſp̄s ſctī. Sed tn̄ hoc ip̄m ē de ductu ſp̄sſctī: viri ſpuales ſubijciant̉ legibꝰ humanis ẜꝫillud .i. petri. ij. Subiectī eſtote humane creature ꝑꝑ deum. Hinc Amb. Magnū quidē eſt ſpale documētū: xp̄iani viri ptātibꝰ ſublimioribus decent̉ debere ſubiecti: ne ꝗs ꝯſtitutio terreni regis putet ſoluendā. Si. n. cenſumfilius dei ſoluit: ꝗs tu tātus es putas eſſe ſoluendū: apl̓s ait. Oīs aīa ptātibus ſublimioribꝰſubdita ſit. xi. q. i. magnū. at dicit iuriſꝑitꝰ pͥnceps ſolutꝰ eſt legibꝰ ſuis: non vult dicere debeat eas ſeruare ſed qꝛ non ē ſubditꝰ qͣꝫtuꝫad vim coactiuā. Nll̓s .n. cogitur a ſeipſo. .n.hꝫ lex coactiuā niſi ex pͥncipis ptāte: ſic dr̄ pͥnceps ſolutꝰ lege: qꝛ ſi trāſgredit̉ nll̓s in eum pōtferre ſn̄iam ꝯdēnationis. vn̄ hiero. ſuꝑ illud. Tibi ſoli peccaui. Rex enī erat aliū non timebat:pe. di. iij. Totam .ſ. quī poſſet punire de adulterio. Et dixit. Tibi ſoli peccaui. q. d. Tu ſolushēs me punire Sꝫ inqͣꝫtum lex hꝫ vim directiuāpͥnceps eſt ſubditus legi ſue ꝓpͥa .ſ. voluntate: etdꝫ ẜuare. vn̄ exͣ conſti. oēs d̓r̄. Quo quis iure in alio ferat̉: ipſe eodem vti dꝫ. Et ſapiētis dic̄aucͣtas. Patere legē quā tuipſe tuleris. Et Iſid̓.ēt dicit iuſtum pͥncipem obtemꝑare legibꝰ ſuis. Tunc. nreſtimet ſua iura ab alijs ſeruāda qn̄ipſe pͥmus reuerentiam p̄bet di. x. in palea. Et dominꝰ ieſus improꝑatur eis qui īponūt alijs onera grauia importabilia: digito ſuo nolunt eamouere Math. xxiij. Un̄ qͣꝫtum ad dei iudiciuꝫprinceps non eſt ſolutus legibus qͣꝫtum ad directiua eius: ſed dꝫ voluntarius coactus ẜuareEſt etiam princeps ſupra legem inquātum cumexpediēs fuerit pōt ea mutare: in eo pro loco et.§. VI.tꝑe diſpenſare.