Capitulū Unicū

ſeu ꝓmiſſionē fctām de Rachele qd̓ eſt ꝯtra iusnaturale qd̓ p̄iudicat oī conſuetudini. Sicut etiam mō ſi ꝗs iuraret ẜuare det̓minata ſtatuta: puta duce̓ ſecū tanta familiā cū mittitur ad gubernandū ciuitatē vel caſtrū. Et de more cōi oīum ēnon ducere tanta: ⁊ qͣſi oēs illud agunt nec vnqͣꝫdefectꝰ iſte deducit̉ ad iudiciū: vtiqꝫ tal̓ peccaremortal̓r: qꝛ iurauit ducere tantā familia ita ꝙ ſicōſuetudo: al̓s forte excuſaret a pctō trāſgreſſionis ſtatuti non tn̄ excuſaret a ꝑiurio. ¶ Sciendūēt ꝙ cū dr̄ eccl̓e ro. conſuetudinem ẜuandā: ī di.xi. c. vl. circa fi. intell̓r illud non d̓ omī conſuetudinē romane ec. quo ad vrbem ſꝫ de ꝯſuetudinequā ec. ro. mandat general̓r ẜuandā vt dicit gl̓.ſummaria in prī. di. eiuſdē. Cū āt de nouo fūdaretur aliqͣ eccl̓a .ſ. ꝑ ꝯuerſionē alicuiꝰ gentis velaliqͣ religioẜuari poſſet illud qd̓ ait Greg. Augep̄o angelorū. Non ꝓ locis res .i. mores ſꝫ ꝓ rebus .i. moribꝰ loca amanda ſunt. Ex ſingul̓ qꝫ ꝙbuſcūqꝫ eccl̓ijs q̄ pia q̄ religioſa que recta ſt̓ elige: ⁊ hec qͣſi ī faſcicl̓m collecta apud angeloꝝ mētes ī ꝯſuetudinem: de pe. di. xij. nouit. ¶ Tertiumgenus ꝯſuetudīs ē: qn̄ dubia ē: vtrum .ſ. ſit ẜuanda. Et hec p̄cipue hꝫ locum: qn̄ eſt ꝯͣria alicui iurihumano ſcripto. Nā ſi eſſet ꝯtraria iuri naturalivel diuino iā declaratū eſt ſupra: ꝙ eēt ſēꝑ mala⁊ iō reprobāda. Cū ergo ē ꝯtraria iuri humano:aliqn̄ p̄iudicat ⁊ tollit ip̄m ⁊ aliqn̄ n̄: vn̄. C. li. viij.dr̄. Conſuetudīſqꝫ vſuſqꝫ longeui non vilistas ē. Uerū non vſqꝫ adeo ſui valituram moito: vt aūt rōem vincat aūt legē ſcriptaꝫ di. xi.Ubi dicit glo. ꝙ aliꝗ intelligūt iſtud. c. q̄ ad pͥmātem de bona conſuetudine: quo ad ſcd̓am dela conſuetudine. Sed ille ītellectus ē īeptus:eꝑat caudam a capite qd̓ n̄ licet exͣ de baptiſ.iores. Alij v̓o oēs exponunt de bona conſuetudīe totum. c. que quidem conſuetudo ſi ſit ꝑtialiqͣ loco: non tn̄ tollit ſeu vīcit legeā vniuerſal̓r ſed ſolum ī illo municipio vbi ẜuatur. Et qͣꝫuis hoc ſit verum: tn̄ nll̓s dehoc vnqͣꝫ dubitauit: ꝙ conſuetudo ꝑticularis dꝫvincere legem in oībꝰ alijs locis. Refert Archi.di. xi. ſuꝑ dicto. c. conſuetudinis. ꝙ Ber. cōpo. dicit ꝙ pͥncipium illius. c. ſeu legꝭ loquit de bonaīſuetudīe n̄ preſcripta: cui ius aliqd̓ directe n̄uiat īmo eſt iuri conſona: ⁊ hec ẜuari dꝫ ēt ſi n̄ſit p̄ſcripta. Scd̓a ꝑs loꝗtur de conſuetudīe iuricontraria: ⁊ ī tali requirit̉ p̄ſcriptio: ad hoc vt iuri poſitiuo preiudicet: exͣ de conſuetu. c. vl. Alij dicunt ꝙ loquit̉ iſta lex de conſuetudine ꝑticularique nec ēt in loco illo ꝑticulari vincit legem niſiſint ille conditiones: que ponuntur in glo. ſuper.c. fruſtra. di. viij. In illa autem glo. que ē iōa. dr̄Scias ꝙ ad hoc ꝙ conſuetudo p̄iudicet iuri reꝗritur pͥmo ꝙ ſit preſcripta: extra de cā. poſ. cumeccl̓a ſutrina. Scd̓o ꝙ obtineat ī ꝯtradictorio iulicio populi: extra de ver. ſig. abbatem. Tertio ꝙto animo fiat vt credat ſe ius hr̄e: ⁊ vt in poſterū

intendat illud facere alioꝗn talis vſus non dicit̉vſus. ff. de iti. ac. qꝫ pͥua. l. i. Quarto vt res illa ſit p̄ſcriptibilis. xcv. di. illud. Quinto vt poſſit dici antiqͣta ⁊ approbata extra de poſtu. bone. ij. circa finem. Sexto dꝫ contīere naturalem equitatē: extra de conſue. ex ꝑte. Septimo ꝙ ſit de ſcīa principis introducta non tm̄ tolerata: exͣ de pͥnile. cūiam dudum. Octauo ꝙ non ſit per errorem īducta. ff. de leg. ꝙ non rōe. ⁊ di. viij. cōſuetudo. Nono ꝙ maior pars ppl̓i ꝯſueuerit illa conſuetudine vti: qꝛ ſicut minor ꝑs ppl̓i non poſſet cōderelegem ita nec conſuetudinem. Quidam tn̄ dicūtꝙ illa cōſuetudo preiudicat iuri que excedit memoriam hoīum. Illud eīm loco ꝯſtituti hētur. ff.de aqua quo. ⁊ eſti. l. hoc iure. 10. Sed ꝗcꝗd dicatIo. dicit. Ber. bri. hoc breuiter teneas: ꝙ ẜm cāones ſufficit ꝙ concurrāt iſta duo .ſ. ꝙ ſit rōabil̓ ⁊p̄ſcripta: hoc eīm dicit decre. extra d̓ conſue. c. vl̓ti. Unde licet conſuetudinis longeue etiam n̄ ſitvilis auctoritas: non tn̄ eſt vſqꝫadeo valitura vtvel iuri ſcripto valeat derogare niſi fuerit rōnabilis ⁊ legitime ſit p̄ſcripta. Glo. ſuꝑ illud legitime p̄ſcripta ſpacio. xl. annorum: extra de cā. poſ.cum eccleſia. ⁊ de p̄ſcrip. auditis. Et de hoc poſſunt haberi multa iura. Ea eīm ſola locum hn̄t īrebus eccleſiaſticis vt. xvi. q. iij. §. pōt. Glo. ſuperillud niſi ſit rōnabilis. Rationabilis dr̄ conſuetudo quam non improbāt iura: vt de cau. poſ. cūeccleſia. ⁊. e. ti. cum dilectus. ⁊ de ver. ſig. abbatē.vt quandoqꝫ aliqui admittātur ad electōem adquos non pertinet de iure communi ⁊ d̓ alio clegio: iſta conſuetudo non improbatur a iure:dicunt predicta iura. ¶ Irrationabilis auteꝫ dicitur conſuetudo que reprobatur a iure qualiseſt illa extra de inſti. frequentibus. ⁊ de conſue.cum venerabilis. ibi reprobatur conſuetudo cuiuſdaꝫ loci: que erat ꝙ abbas ꝗ immediate eratſub apoſtolica ſede tranſferebatur ad aliam abbatiam ſine licentia obtenta a papa: quod fieri n̄poteſt. Et. e. ti. c. i. reprobatur cōſuetudo: qua diſrumpitur neruus eccleſiaſtice diſciplīe:. c. cum īter vos. Et dr̄ neruꝰ eccl̓aſtice diſciplīe vigor cēſure eccleſiaſtice .i. excōicatio ſuſpenſio ⁊ interdictum. Iſtis enim conſeruatur robur auctoritatis eccleſiaſtice. Ꝙ ergo nō ſeruarentur que ſtatuta ſunt circa huiuſmodi cenſuras ſeruāda: rōne conſuetudinis alicuius non excuſarꝫ conſuetudo. Item eodeꝫ titu. c. quanto. reprobatur conſuetudo qua aliqui ſimplices ſacerdotes ad defectum epiſcoporum chriſmabant in fronte: tales enim nihil conferebant. Iteꝫ nec contra obedientiam valet conſuetudo vel preſcriptio eo. ti.cum venerabilis. ⁊. xviij. q. ij. abbatibus. Itē neccontra procurationem que ratione viſitationisdebetur infra. e. cum ex officijs. Iteꝫ reprobatura iure conſuetudo que eſt contra libertatem eccleſie: extra de elect. cum terra. ⁊. c. ſacro ſancta.Item extra de conſuetu. c. ex parte reprobantur