Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū Unicū

plures ſint facit ius: remittit circa hoc ad noͣ.euꝫ in. c. fruſtra: di. viij. Ibi āt dicit ſic clarius.ſuetudo īualida conualeſcit: ſi obtinet in iudicioꝯtradictorio. Si .n. fuit deduciū ī qōem an̄ eētſuetudo ſuꝑ aliquo iudex ꝓnunciauit conſuetudīem eſſe: non fuit appellatū ab illa ſn̄ia: iudex non illā ꝓnunciauit errorem vel corruptionem: confirmata eſt tal̓ ꝯſuetudo: ī contradictorio iudicio cet̓o ſeruabit̉: nec recipiet̉ libellꝰcontra: eſt vnꝰ caſus ſp̄ualis ī res īter alios acpiudicat alijs. Et ſic nll̓s alicuiꝰ de ciuitate illabit ꝓbare conſuetudīem illā eſſe: ſꝫ ſufficitbare eſt obtenta ī ꝯtradictōe. Decimoqͣrto:ſicut lex eſt attendenda īſpiciēda ī teſtibꝰ euocādis: ita conſuetudo. ff. de teſti. l. iij. Quintodecimo ſicut lex adiuuat conſuetudīem: ita conietudo legem exͣ de cenſi. ſopite..§. IIII.De triplici genere coetudīs ſumendo large hoc vocabulū cōſuetuit Aug. in. ij. confeſ. Que ꝯtra mores hoīa: moꝝ diuerſitate ſt̓ vitādaⁱ: vt pactūgentis aūt ciuitatꝭ conſuetudine vel legefirmatu: nulla ciuis aut ꝑegrini libidīe violetur.Turpis eſt enī oīs ꝑs vniuerſo ſuo non ꝯgruensim āt deus iubet aliꝗd contra morē quorūli ſi ibi nunqͣꝫ factū eſt: tn̄ faciendū eſt di. viij.pn̄s dr̄ de deo. Qui hītare facit vniꝰ moDomus dei eſt ſuꝑna gloria ẜm illucCo. v. pēmus in celis domū non manu factaꝫtin hac domo inhītant .ſ. ſancti ſunt vniꝰ monos non ē aliud niſi gr̄arū actio voxpr̄ Iſa. Thobie. xij. Irl̓m omnes vizeiꝰ cantabit alleluia. Sed ad illā domuꝫ noniſi de domo dei eſt eccl̓a militans: in deītare facit electos ſuos per gr̄aꝫ: ita vt ſintmorꝭ qͣꝫtū ad cultum īteriore: vna fide ſpecharitate honorat̉ deꝰ. Quantū ēt ad conuerſatōem exterioreꝫ ſunt vniꝰ moris qͣꝫtum ad neceſſaria ad ſalutē: ſub eiſd̓ ēt ritibus cerimōizeccl̓e. Et ſi aliꝗ fideles noīe ſūt diuerſoꝝ malorum morū: hi non hītant ī eccleſia merito: necꝓprie dr̄ malus mos vl̓ ꝯſuetudo. Eſt igr̄ triplexconſuetudoEſt ꝯſuetudo de ſe mala effugāda.Eſt ꝯſuetudo de ſe bona imitāda.Eſt ꝯſuetudo dubia bn̄ examīanda.Conſuetudo de ſe mala ē oīs eſt ꝯͣ legem diuinā ul̓ naturalē: actꝰ ex illa ꝓcedens ſꝑ e pctm̄Nec minuit pctm̄ vt aliꝗbꝰ videtur: nec excuſated auget vt dt̄. xxiiij. q. i. ſciſma. exͣ conſe. c. vti. dr̄. Lanto ſunt grauiora peccata qͣꝫto aīam īfeliē diutiꝰ detinent alligatam. Et huiꝰ ē: qꝛ cuꝫmagis effrenata voluntate: firmiori hītu malicie tales peccant. Et qꝛ ẜm ph̓m conſuetudo ē qͣialt̓a natura: difficultate magna ꝗs recedita peccatis ꝯſuetꝭ. Et in huiꝰ figurā lazarꝰ qͣtriduanus ſepultꝰ ſignans peccante ex conſuetudīe ẜꝫ

Aug. de pe. di. ij. Sicut multis p̄miſſis fuit reſuſcitatus .ſ. lachrymis p̄cibꝰ hiꝰ. Non ob. grego. loquēs de crapula quā ꝯſueuerūt facere laici ī carniſpͥuio vtiqꝫ pctm̄ eſt dicit. Nec a taliſuetudine euelli pn̄t: veniā ſuo īgenio relīquendi ſūt: ne forte peiores exiſtāt ſi a tali cōſuetudine ꝓhiberent̉: di. iiij. c. deniqꝫ. Dicit .n. ibi glo. relinquūt̉ venia .ſ. pene tꝑalis: ita vultdicere Gre. conſuetudo excuſet illos a pctō: ſꝫ dꝫ tolli tal̓ cōſuetudo penas tꝑales qn̄ tīetur maiꝰ in ſcādalū ꝓuenire. Ueꝝ eſt tn̄ aliqn̄ꝗs peccat ex ignorātia vel fragilitate faciēs id qd̓cōſueuerūt alij facere circa aliꝗd tūc non excuſat̉ a mortali: ſi iſtud qd̓ agit ẜm cōſuetudine alioꝝ ē cōtra legē dei vel naturalē. Sꝫ minuit̉ grauitas eiꝰ: puta quis facit aliquē ꝯtractū vſurarium credens licitū: qꝛ illud cōiter fit ẜm moreꝫſue pr̄ie: certū ē conſuetudo illiꝰ loci excuſat a mortali: qꝛ cōtra legē dei quā ſicut lex hūana tollere pōt: ita nec cōſuetudo potius dicenda ē corruptela ſeu abuſio talibꝰ abuſiōibꝰ corruptelis plenꝰ ē mundꝰ. Contra qd̓ dicit dn̄s exodi. xxiij. Non ſeqͣris turbā ad malū. apl̓s. i. Coxi. Si ꝗs videt̉ inter vos ꝯtētioſus .ſ. cōtra vtatem nos conſuetudinem talē non hēmꝰ ſed nꝫeccl̓e dei .ſ. contendendi. eccl̓. xxiij. Iuratōemaſſueſcat os tuū. Et hac mala conſuetudine dicit Cip̄a. Conſuetudo apud qͦſdam obrepſerat īpedire non minꝰ p̄ualeat vincat v̓itas. Namcōſuetudo ſine v̓itate vetuſtas erroris ē: ꝓpt̉ qd̓relicto errore ſeqͣmur v̓itatē ſcientes apud eſdrā.ſ. ſcd̓i eſdre. iiij. Ueritas vincit vt ſcriptū ē. Ueritas vꝫ inualeſcit viuit obtinet in ſecula ſecūlorū: di. viij. in. c. ſe. dr̄. Neqꝫ hoīs cōſuetudinē.ſ. malā ſeꝗ oꝫ ſed dei v̓itatem: Iſaiā ꝓph̓aꝫloqͣtur deꝰ dicat: ſine. i. vtilitate colūt me doctrinas mandata hoīum dicentes .i. conſuetudines malas ſtatuta iniuſta. Ad idem et Aug. īli. de bap. ait. Qui contēpta v̓itate p̄ſumūt cōſuetudinē ſeꝗ: aut circa fr̄es inuidus ē malignꝰbus veritas reuelatur: aut circa deū ingratꝰ: cuiinſpiratione eccl̓a eiꝰ inſtruit̉. dn̄s in euāgelio. Ego ſū inꝗt v̓itas. Non dicit ego ſuꝫ conſuetudo. Itaqꝫ vitate maīfeſtata cedat conſuetudov̓itati: qꝛ Petꝰ circūdabat ceſſit Paulo v̓itatem p̄dicanti. Igr̄ cum xp̄s ſit veritas magis veritatem qͣꝫ conſuetudine ſeꝗ debemꝰ: qꝛ conſuetudinem veritas ſꝑ excludit: di. viij. pōtreferri ad legem naturale veritas ad legē diuinam .ſ. veteris uoui teſtī. Et non ſolum conſuetudo eſt contra legem naturalē diuinaꝫ eſt vitanda: ſed ēt que ē contra legem humanā reprobatur a iure. Et general̓r de talibꝰ abuſionibꝰ dicit Nico. papa. Mala ꝯſuetudo minꝰ qͣꝫ ꝑnicioſa corruptela vitanda ē: niſi citiꝰ radicibꝰ euellat̉ ī p̓uilegiorū ius ab īpijs aſſūit̉. Et incipiuntp̄uaricationes varie p̄ſūptiones celerrime noncōp̄ſſe legibꝰ venerari pͥuilegioꝝ more ꝑpetuo