Capitulū Unicū.
ſed ex ipſo tractatu ⁊ tempore ſuo: ꝯprehenditurmanifeſte ip̄m non feciſſe. Sunt āt ibi multa heretica ⁊ erronea ⁊ fatua. Naꝫ in pͥmo dicit doctrinā Ioachim excedere doctrinā xp̄i ⁊ nouū ⁊ vetus te. Scd̓o ꝙ euāgeliū xp̄i non ē euangeliumregni. Tertio ꝙ nouū teſtm̄ erat euacuāduꝫ ⁊ ꝙn̄ erat duratuꝝ niſi ꝑ ſex annos .i. vſqꝫ ad annū īcarnatōis. M.cclx. Quarto ꝙ ſicut euāgelio xp̄iſuccedit aliud euangeliū ita ſacerdotio xp̄i aliudſacerdotiuꝫ. Quīto ꝙ euāgeliū chriſti nēinē duc̄ad ꝑfectōem. Sexto ꝙ ſpualis ītellectꝰ noui teſtīnon ē cōmiſſus pape romano ſꝫ tm̄ lr̄alis. Et ſicn hꝫ iudicare papa de ītellectu ſpuali ſed lr̄aliptimo ꝙ receſſus grecorū a romana eccl̓a fuit bonꝰ ⁊ ꝙ viri ſp̄uales non tenerent̉ obedire romane eccl̓e ī his q̄ dei ſūt. Octauo ꝙ papa grecꝰgis ambulat ẜm ſp̄m qͣꝫ papa romanus. Et ſicnagis eſt in ſtatu ſaluādo eū. Nono ꝙ ſp̄s ſāꝑcipit aliꝗd ab eccl̓a ſicut chriſtꝰ inqͣꝫtū homoīſctō. Decimo ꝙ chriſtꝰ ⁊ apl̓i fuerunt ꝑfectita ꝯtemplatiua: ⁊ ꝙ vita actiua fuit fructuoꝫ ad Ioachim: ſꝫ amodo non ē fructuoſa: ſꝫtēplatiua quā dicit eē in monachis. Underimo ꝙ ſicut ī pͥmo ſtatu mundi fuit ꝯceſſum regnū eccl̓e totius a pr̄e aliꝗbus de ordine cōiugatoꝝ in quo auctorizatus ē ille ordo. Et ī ſcd̓o ſtamundi fuit ꝯceſſum a filio alicui de ordine cl̓irū in quo ab ipſo glorificatꝰ ē. Sic in tertio ſtalūdi ꝯmittet alicui de ordine monachorumio ſp̄s ſanctꝰ glorificabit̉. Et ꝙ p̄dicatores ꝙti illo vltimo ſtatu: erunt maioris dignitatꝭltatores pͥmitiue eccl̓ie. Hec oīa ſunt ꝑtimica: ꝑtim fatua ⁊ erronea..§. III.comparatione noe legis ad veterē quō .ſ. noua lex eſt alia a vetei ⁊ quō ꝯtīet̉ ī veteri. Primum ꝓbatur ꝑ hoc ꝙait apl̓s ad Heb. vij. Tranſlato ſacerdotio ncc̄e ētlegis tranſlatio fiat. Sed ſacerdotiū noue legiud a ſacerdotio veteri gͦ ⁊ lex alia. Pro huiꝰaratione dicit. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. cvij. Ꝙ cū oīsx ordinet cōuerſationē humana ad aliquem filem: pn̄t aliqͣ ordinari ad finē dupl̓r. Uno mododiuerſa ordinent̉. ad diuerſos fines. Et ſic les ſunt oīno diuerſe diuerſitate ſpei. Sicut lexlitatis q̄ eſſet ordinata ad hoc vt ppl̓s dn̄aret:pīno diuerſa peni ab ea que ordinaret̉ ad hͦtimates ciuitatis dn̄ant̉. Alio mō pn̄t ordīaa in finē diuerſificari ẜm ꝙ vnū ꝓpinqus ordat ad eundē finē ⁊ aliud remotiꝰ. Et ſic alia dr̄x que dat̉ in eadē ciuitate ⁊ eod̓ mō regiminisneris circa agenda ⁊ alia que dat̉ viris ꝑfectis.ꝯcd̓m igr̄ pͥmum modū diuerſitatis noua lex n̄alia a lege veteri: qꝛ vtriuſqꝫ ē vnꝰ finis .ſ. vt homines ſubdantur deo. Eſt .n. vnꝰ deus noui ⁊ veris te. ẜm illud ad Ro. iiij. vnꝰ eſt deus ꝗ iuſtiſicat circunciſionē ex fide ⁊ p̄putiū ꝑ fidem. Aliolex noua eſt alia a veteri: qꝛ lex vetꝰ eſt pedagog̉
puerorū ⁊ lex noua ē lex ꝑfectionis: qꝛ lex dilextionis. Et oēs drīe quas ponunt doctores īter lege veterē ⁊ nouam hec on̄dunt ꝙ differunt ſicutꝑfectū ⁊ īꝑfectū. Et qͣꝫuis in lege euāgelica cōtīeantur multa documenta ⁊ ſacralia: non tn̄ ī ill̓ cōſiſtit pͥncipalitas hꝰ legis ſꝫ in gratia ⁊ fide. Prīcipalitas āt veteris legis conſiſtebat ī documētis⁊ mandatis illiꝰ legis. Et illi ꝗ in illa lege ẜuiebātdeo: non timore pene nec ꝓpter tꝑales ꝓmiſſiones illius legis ſed amore iuſticie ⁊ ꝓpter ꝓmiſiones eternas ꝑtinebāt ad nouā lege. Sicut ecōtra ꝗ in nouo te. ſeruāt leges timore penarū ⁊ ꝓpter tꝑalia pertinent ad vetꝰ teſtm̄ ⁊ legē. Contīet atipſa lex noua in veteri ſicut exponit Greg. illudezechie. i. Erat rota in medio rote .i. teſtm̄ nouumī veteri. Continet̉ ꝗdē non tm̄ ī actu ſicut contīet̉locatū ī loco ſed in virtute ſicut effectꝰ in cā: ⁊ ſic̄cōplementū in cōpleto: ⁊ ſicut tota arbor in ſeīe.Cōparatur at noua lex ad veterē vt dictū ē: ſicutperfectū ad īperfectū. Et ſic noua lex continet̉ invet̓i ſic̄ frum̄tū ī ſpica. Oīa .n. que tradūt̉ ī nouote. credenda explicite ⁊ aperte tradūt̉ ī ⁊ veteri ſꝫīplicite ⁊ in figura. Et ſi dicātur p̄cepta noui teſtīmaiora qͣꝫ veteris: intell̓r qͣꝫtum ad manifeſtationem non q̄ ad ſubſtātiā ⁊ hoc qͦ ad moralia. Quōper legē nouā lex vetus īplet̉: hoc .n. xp̄s dixit mathe. v. Nō vēi legē ſoluere ſed īple̓. Et paulo pꝰ.Iota vnum aūt vnꝰ apex n̄ p̄teribit a lege: donecoīa fiant: vn̄ pōt induci illud p̄s. Oīs conſumationis vidi finem latū madatū tuum nimis. Mandatū dei p̄cipuū qd̓ dedit xp̄s fuit de dilectione.Io. xv. Hoc eſt p̄ceptū meū vt dili. inuicē: qd̓ īcludit dilectionem dei ⁊ lex euangelica ē lex dilectionis: ⁊ iſtud ē nimis .i. valde latum: qꝛ cōprehēditoīa creatorem ⁊ creaturā. Et in ipſa īpletur om̄islex ēt veteris teſtī: ideo dicit oīs ꝯſumationis .i. īpletionis totius legis vidi finem. Pro cuiꝰ declaratione dicit. b. tho. pͥª. 2ᵉ. q. cvij. ar. ij. ꝙ lex nouacomꝑatur ad veterem ſicut ꝑfectuꝫ ad imꝑfectūOmne aūt ꝑfectum adimplet qd̓ d̓eſt īꝑfecto. Etẜm hoc lex noua implet veterem: inqͣꝫtum qd̓ veteri legi deerat ſupplet. In veteri auteꝫ lege duopn̄t conſiderari .ſ. finis ⁊ precepta contenta in lege. Finis autem cuiuſlibet legis eſt: vt hominesefficiantur iuſti ⁊ virtuoſi. Unde ēt finis veterislegis erat iuſtificatio hominum: quam quidē iuſtificationeꝫ efficere non poterat: ſed figurabat ꝙbuſdam cerimonialibus factis: ⁊ promittebat v̓bis. Et quantum ad hoc noua lex implet legemvetereꝫ iuſtificando virtute paſſionis chriſti. Ethoc eſt quod apoſtolus dicit ad Roma. viij. Qd̓impoſſibile erat legi deus mittens filium ſuumin ſimilitudinem carnis peccati: damnauit peccatum in carne: vt iuſtificatio legis impleretur ī nobis. Et qͣꝫtum ad hoc lex noua adhibet: quod lexvetus promittebat ẜm illud ad Col̓. i. Quotquotꝓmiſſiones ſunt: in illo .ſ. chriſto ſunt. Quantumad hoc etiam cōplet qd̓ vetus lex figurabat. Un̄