Capitulū.VI.
e vel ex certa malicia: ⁊ tunc puniebatur ẜꝫ qͣꝫitem delicti. Quartus autem gradus eſt quando per ꝓteruiam ⁊ pertinaciam peccabat. Et tūcquaſi rebellis ⁊ deſtructor ordinationis legis oīno occidendus erat. Et ẜm hoc dicendum eſt ꝙ īpena furti conſiderabatur ẜm legem id quod frequenter accidere poterat: ⁊ ideo ꝓ furto aliarumrerum que de facili cuſtodiri poſſunt a fratribusnon reddebat fur niſi duplum. Ques autem nōili poſſunt cuſtodiri a furto: qꝛ paſcuntur īideo frequentius ꝯtingebat ꝙ oues furtotraherentur: vnde lex maiorem penam appoſuit: vt .ſ. quatuor oues ꝓ vna oue redderentur.hūc autem boues difficilius cuſtodiuntur: ꝙbentur in agris ⁊ non ita paſcantur gregatimoues ⁊ ideo adhuc hic maiorem penam apit: vt .ſ. ꝗn̄qꝫ boues pro vno boue redderenur. Et hoc dico: niſi forte idem animal inuentūſerit viuens apud eum: qꝛ tunc ſolum duplumeſtituebat ſicut ī ceteris furtis. Poterit .n. habereſumptio ꝙ cogitaret reſtituere: ex quo viuūuaſſet. ¶ Et nota ſecundum Augu. xxi. de ciei: Ꝙ Lullius poſuit octo genera penaruꝫgibus: videlicet damnum: vincula: verbeonem: ignominiam: exilium: mortem: ⁊ ſertem. Ex quibus aliqua in lege ſunt inſtitutanum quidem .ſ. cuꝫ fur condemnabatur aduplum vel quadruplum. Uincula vero ſic̄me. xv. mandatur de quodam ꝙ in carcereꝫderetur. Uerbera ſicut deutro. xxv. Si euꝫeccauit dignum viderint plagis proſternētim ſe facientqꝫ verberari. Ignominiam etiaꝫrebat illi qui nolebantaccipere xorem fraſui deſuncti: que tollebat calciamenta illius:lebat in faciem eius: mortem etiaꝫ inferebat:uiti. xx. Qui maledixerit patri ſuo autrte moriatur. Penaꝫ enim talionis lexit dicens: exod̓. xxi. Oculum pro oculo: deꝓdente. Penam autem ſeruitutis induxit ībus caſibus. In vno quidem qn̄ ſeptimo ano remiſſionis ille qui erat ſeruus nolebat bn̄figis vti vt liber exiret: vnde pro pena ei inflitur vt in perpetuum ſeruus remaneret. Seindo infligebatur furi quando non habebat ꝙſſet reſtituere: ſicut habetur exodi. xxij. Penautem exilij vniuerſaliter lex non ſtatuit: qꝛ in ſoo populo deus colebatur omnibus alijs popul̓er idolatriam corruptis. Unde ſi quis a popuꝯ illo vniuerſaliter excluſus eēt: daretur ei occao idolatrie: ⁊ ideo. i. Re. xxvi. dr̄ ꝙ dauid dixit& ſaul. Maledicti ſunt ꝗ deiecerunt me: vt nonabitēt in hereditate dn̄i dicentes. Uade: ẜui dijslienis. Erat autem aliqd̓ particulare exiliuꝫ: dr̄. deutro. xix. ꝙ ꝗ percuſſerit ꝓximum ſuum neciens: ⁊ nullum erga ipſum habuiſſe odium cōrobatur: ad vnam vrbiū refugij ꝯfugiebat vſqꝫId morteꝫ ſummi ſacerdotis: tunc .n. licebat ei relre ad domum ſuam: qꝛ in vniuerſali dāno po
puli ꝯſueuerunt ꝑticulares ire ſedari: ⁊ ita proximi defuncti n̄ ſic ꝓni erant ad eius occiſionem.Penam aūt mortis lex inflixit in maioribus criminibus .ſ. in his que ſunt ꝯtra deum in homicidio ⁊ furto hoīum: ⁊ in irreuerētia ad parentes⁊ ī adulterio ⁊ ī ceſtibus. In furto autem aliaruꝫrerum adhibuit peram dāni. In percuſſuris ⁊ īmutilatōnibus īduxit penā talionis. In alijs minoribus culpis penam flagellationis ⁊ ignomi.§. IIII.De iudicialibus preceptis q̄ reſpiciunt exͣneos. Pro huius declaratōeſciendum ẜm Tho. pͥª. 2ᵉ. q. cv. ar. iii. ꝙ cum extraneis pōt eſſe hoīum conuerſatio dupl̓r. Uno mōpacifice: alio mō hoſtil̓r. Et qͣꝫtum ad vtrūqꝫ modum ordinādum lex conuenientia p̄cepta contīebat. Tripl̓r .n. iudeis offerebatur occaſio vt cumextraneis pacifice cōicarent. Primo ꝗdem qn̄ exͣnei ꝑ terram eoꝝ trāſituꝫ facerēt qͣſi ꝑegrini. Secūdo mō qn̄ ī terram eoꝝ adueniebāt ad īhabitadum ſicut aduene. Et qͣꝫtuꝫ ad vtrūqꝫ lex p̄ceptamīe ꝓpoſuit. nam exodi. xxij. dr̄. Aduenā n̄ cōtriſtaberis: ⁊. xxiij. dr̄ Peregrino moleſtus non erisTertio qn̄ aliꝗ exͣnei total̓r in eoꝝ cōſortium ⁊ ritū admitti volebant. Et in his ꝗdā ordo attendebat̉: n̄ enim ſtatim recipiebantur quaſi ciues: ſic̄et apud quoſdam gētilium ſtatutum erat: vt nōreputarentur ciues: niſi ꝗ vl̓ ex auo vel attauo ciues exiſterent vt dicit ph̓s in. iij. polliti. Et hoc iōqꝛ ſi ſtatim extranei aduenientes reciperētur adtractandum ea que ſunt populi: poſſēt multa pericula contingere: dum extranei nō hn̄tes adhucamorem firmatum ad bonum publicum: aliquacōtra populum attētarēt. Et iō lex ſtatuit vt de ꝙbuſdam gētibus aliquam affinitatem ad iudeos.ſ. de egyptijs hn̄tibus apud quos nati fuerant ⁊nutriti ⁊ de idumeis filijs Eſau fratris Iacob ītertia generatione reciperetur in conſortium populi. Quidam v̓o qꝛ hoſtiliter ad eos ſe hūerantſicut amonite ⁊ moabite: nunqͣꝫ ad ꝯſortium eoadmitterētur. Amalachite aūt qui magis eis aduerſitati fuerāt: ⁊ cuꝫ eis nullum habebat cognationis cōſortium: quaſi hoſtes ꝑpetui hērent: dr̄.n. exodi. xvij. Bellum dei erit ꝯtra amalech a generatione ī generatōem. ¶ Siml̓r etiam qͣꝫtū adhoſtilē cōicationem: cū exͣneis lex precepta ꝯuenientia tradidit. Nam pͥmo ꝗdem īſtituit ꝙ bellūiuſte iniret̉. Mandat .n. deutr. xx. Ꝙ qn̄ accederēt ad expugnādā ciuitatē offerrēt ei pͥmum pacē. Scd̓o īſtituit vt fortit̉ bellū ſuſceptū exeq̄rent̉hn̄tes de deo fiduciā. Et ad hoc meliꝰ obẜuāduꝫīſtituit: ꝙ īminēte p̄lio ſacerdos eos ꝯfortaret ꝓmittēdo auxiliū dei. Zertio mādauit īpedimentaa p̄lio remoueri: remittēdo quoſdā ad domum ꝙpoſſent īpedimēta p̄ſtare: vt nouꝰ edificator domꝰaut plātator vinee aūt diſpenſator vxoris. Hi excludebantur a p̄lio ⁊ hoc ꝓpter duo. Primo ꝗdē