Capitulū. VI.

vt non facerēt regem alteriꝰ gentꝭ: qꝛ tales regesſolent parum affici ad gentem cui ꝓficitur et perparum curare de eis. Secūdo ordinauit cireges inſtitutos qual̓r ſe deberent habere adſos .ſ. vt non multiplicarent currus ⁊ equoscores ⁊ diuitias īmeſas: qꝛ ex cupiditate hofacile principes decidunt in tyrannidem etiam derelinquunt. Tertio qualiter ſe debehabere ad deum: vt .ſ. ſemper legeret ⁊ cogint legem dei: vt ſꝑ eēt in dei timore ⁊ obeditia. Seruitę dn̄o ī timore. Inſtruxit et qualit̓ent ſe hr̄e ad ſubditos: vt .ſ. non ſuperbe dtenit ⁊ oppͥmerent: ⁊ a iuſticia declinarent. Qd̓em dixit dominꝰ populo per Samuelem .i. reviij. hoc erit ius regis: filios veſtros tollet ſiſeruos tribunos ⁊ centuriones. Illud iusacꝗritur regi ex inſtitutōe diuina: ſed magisnunciatur vſurpatio regū qui ſibi iniquuꝫꝯſtituunt in tyrannidē degenerātes ⁊ ſubdidep̄dantes..§. III.ratione et conueētia iudicialiā p̄ceptorū qͣꝫtuꝫ ad ppl̓arium hōilictum illius populi. Omnia .n. talia preintur eē ẜm rōem ⁊ plena equitate ⁊hec eſt ītentio legꝭ aſſuefacere hoīesp̄cepta vt ſint bn̄ cōicatiui ad inuicem ⁊iter: vt ſic ꝯſeruetur amicitiā ⁊ pax inter eosle in commendatōem talium p̄ceptorum dr̄3. Non fecit taliter omni nationi .ſ. deus qͣlial̓o iſrl̓: ⁊ iudicia ſua .i. precepta iudicialiaeſtauit eis. Pro cuius declaratione di.q. cv. ar. ij. Ꝙ ẜm Aug. ī. ij. d̓ ci. dei.ffiniens quid ſit ppl̓s: dicit ꝙ ē cetusiuris conſenſu ⁊ vtilitate cōitatisē ad rōem populi ꝑtinet vt cōicatōīum ad inuicem iuſtis preceptis legis ordinet̉cōicatio hoīum ad inuicem. Unaipum alia que ſit ꝓpria aucͣte pͥuaⁱrum ꝑſonaꝝ. Et qꝛ voluntate vniuſcuiuſqꝫ diſpōt qd̓ eſt ſubditū eius ptāti: iō auctoritatepum ꝗbus ſubiecti ſunt hoīes: oportet ꝙ ins inferuntur. Poteſtati aūt priuatarum perſoirum ſubdunt̉ res poſſeſſe: ⁊ iō ꝓpria volūtain his pn̄t ſibi inuicē cōicare: puta emendo: vēendo: donando ⁊ alijs hiꝰ. Circa aūt cōicatōemxſufficienter ordīauit. Statuit .n. iudices vt pꝫeutro. xvi. Iudices ⁊ magiſtros conſtituēs ī oīs portis eiꝰ: vt iudicent ppl̓m iuſto iudicio. Inuit ēt iuſtum iudicij ordinem ⁊ ſine acceptiōeonarum. vn̄ dr̄ deutro .i. Qd̓ iuſtum eſt iudicaſiue ciues ille ſue ꝑegrinus: nulla erit ꝑſōarū:ſtantia. Et qꝛ iudices ad hoc īter hoīes ꝯſtituūlir: vt determinet qd̓ ambiguum eſt inter hoīesum ambiguuꝫ ſit duplex: qꝛ vel apud ſimplicesvel etiam apud peritos ⁊ doctos. Ideo vtriſqꝫ ꝓnidit lex. Nam ad dubia cōia tollenda mādauit

deutro .xvi. vt iudices ⁊ magiſtri conſtituerēturper ſingulas tribus ad iudicandum populū. Adtollendum ſcd̓m dubium .ſ. qd̓ eſt apud peritos:ſtatuit lex vt omnes recurrerent ad locum pͥncipalem a deo electum: in quo ſummus ſacerdoserat: ꝗ determinaret dubia circa cerimonias diuini cultus. Et ſummꝰ iudex ppl̓i rex vel iudex:qnī determinaret quo ad iudicialia ſicut ēt nūcꝑ appellationem ab īferioribus iudicibus ad ſuperiores cauſe deferuntur: vnde deutro. xvij. dr̄Si difficile apud te ⁊ ambiguum iudicium ꝓſpexeris ⁊ iudicium ꝗ inter portas tuas ſunt viderꝭverba variari: aſcende ad locū quem elegerit dominꝰ deus tuꝰ. Suſtulit et occaſiones iuſti iudicij .ſ. per munera dum ait. Non accipiat munera.ſ. iudex: qꝛ munera excecant oculos ſapientum⁊ ꝑuertunt verba iuſtorum: deutro. xvi. Inſtituit ēt numerum teſtium .ſ. duorum vel triuꝫ vt pꝫdeutro. vij. ¶ Quanuis .n. ſit poſſibile duos veltres teſtes ī mendacio conuenire: non tn̄ eſt facile vel ꝓbabile ꝙ conueniant: ⁊ precipue ſi eoruꝫteſtimonia non vacillent: nec alias ſint ſuſpecti.Et ad hoc ꝙ de facili teſtes a veritate non declīarent: inſtituit lex vt diligentiſſime examinarētur⁊ ideo accipitur teſtimonium eorum tanqͣꝫ verūNam in negocijs humanis ẜm ph̓m non poteſthaberi ꝓbatio demonſtratiua ⁊ infallibilis ſꝫ ſufficit coniecturalis ꝓbabilitas ẜm ꝙ rector ſuadꝫEtiam lex inſtituit certas penas ꝓ certis delictisvt īfra dicetur. Circa res vero poſſeſſas optimūeſt ẜm ph̓m in. ij. pollitico. ꝙ poſſeſſiones ſint diſtincte: ⁊ vſus ſit partim cōis partim ꝑ voluntatēpoſſeſſorum cōicetur. Et hec tria fuerunt in legeſtatuta. Y Primo .n. ipſe poſſeſſiones erant diuiſe per ſingulos: dr̄. n. Nume. xxxiiij. Ego d̓di vobis terram quam ſorte diuidetis vobis. Et quiaper poſſeſſionum irregularitatem plures ciuitates deſtruunt̉ vt dicit philoſophus ī. ij. poll̓. ideocirca poſſeſſiones regulandas triplex remediuꝫlex inſtituit. Unum .ſ. vt ẜm numerum hominuꝫdiuiderentur equaliter. Und̓ dr̄ Nume. xxxiiij.Pluribus dabitis latiorem ⁊ paucioribꝰ anguſtiorem. Aliud remedium fuit vt poſſeſſiones īperpetuum non alienarentur: ſed certo tꝑe redirent ad ſuos pͥſtinos poſſeſſores: vt .ſ. non ꝯfunderentur ſortes poſſeſſionum. Sic ergo cōceſſitlex: vt neceſſitatibus occurrentibꝰ poſſēt ſibi homines ꝓuidere: ꝙ ad certum tp̄s alienari poſſētSed ne ꝯfunderentur ſortes tribuuꝫ in iubileoſaltem oportebat ꝙ reuerterentur ad pͥores poſſeſſores. Excipiebantur domus vrbane: qꝛ in ꝑpetuum poterant vendi. Et rō eſt: qꝛ non erantdomus ita ſorte diſtincte vt poſſeſſiones. Tertiūremedium erat ad tollendū hiꝰ confuſioneꝫ vt ꝓximi ſuccederent morientibus. Et pͥmo ꝗdeꝫ gradu filius: ſcd̓o filia: tertio fratres: quarto patrui:ꝗnto ꝗcūqꝫ ꝓpinqui. Et ad diſtinctiōem ſortiumꝯſeruandaꝫ vlterius lex ſtatuit vt mulieres que