Capitulū. VI.

atum illius populi ẜm iuſticiam ⁊ equitatē. Sꝫex conſequenti aliquid figurabant inqͣꝫtum ſtatꝰiꝰ ppl̓i ꝗ per hiꝰ precepta diſponebat figuralisat: ẜm illud. i. ad Co. x. Oīa in figurā ꝯtigebantQuia .n. ille ppl̓s erat electꝰ a deo vt ex eo chrius naſceret̉: iō oportuit ſtatum illius ppl̓i eē ꝓeticū ⁊ figuralem: vt ait Aug. Et ideo iudiciailli ppl̓o tradita: fuerūt magis figuralia qͣꝫ iucia alioꝝ ppl̓orum. Sicut et ⁊ bella ⁊ geſta illiꝰli exponunt̉ myſtice: non āt bella vel geſta aſrioꝝ vel romanorum que fuerunt magis fāoa ẜm hoīes: vn̄ ⁊ Gre. dicit. xxiij. q. i. Niſi bella ilius ppl̓i ſignificarent bella ſpualia demonū cōnequaqͣꝫ eccl̓a libros illos qui narranti: vt regnum ioſue ⁊ alioꝝ ꝓponeret legēnglꝰ. exponerentur allegorice ⁊ moraliter.io dr̄nt iudicialia a cerimōialibꝰ ī obẜuatōe.am qͣꝫuis vtraqꝫ in nouo teſtamento ſint mor:qꝛ euacuata ab obligatōe ꝑ aduentū chriſti:tifera poſt diuulgatōeꝫ euangelij. Et rō ē: qꝛictū eſt illa cerimonialia ſunt figuralia pͥnciilr inſtituta ad figurādum xp̄i myſteria vt futūlvnde ipſa mō ſeruare eēt ꝓteſtari ꝯtra v̓itateꝫei ac ſi nondū eēt īpleta. Sꝫ iudicialia ita ſūttua ꝙ non mortifera. Nam ſi ꝗs pͥnceps velqd̓ ex illis iudicialibꝰ ſumere proido in ciuitate tanqͣꝫ iuſtum ⁊ vtileqꝛ illud ẜuaret: niſi hoc faceret ipſe vl̓dari ſeruaret: qꝛ ī lege moſaica ꝯtētūligatoriū: tunc .n. intētio eēt mortifera. Iōcialia nunc ſunt mortua ⁊ n̄ obligāt: qꝛ cūuta eēt ad diſponēdum ſtatū illiꝰ ppl̓i ꝗ orur ad chriſtuꝫ mutato illo ſtatu ppl̓i xp̄opſa iudicialia non obligant. Fuit .n.is ducens ad chriſtum ẜm apl̓m.precepta vt dictum eſt: non ordinabāter ad figurandum chriſti myſteria:ad aliꝗd fiendū ẜm iuſticiā: iō ipſorum obſertio non ita preiudicat fidei veritati abſolute.unc ſi intētio obẜuandi eēt: vt qꝛ ī lege moa mandatum: hoc .n. preiudicaret v̓itati fid̓iliia ꝑ hoc haberetur ꝙ ſtatus pͥoris populi adic duraret: ⁊ chriſtus nondū vēiſſet: vn̄ ⁊ apl̓seb. vij. ait. Tranſlato ſacerdotio neceſſe eſtgis tranſlatio fiat .ſ. quo ad totam: vbi dicig. Quia enim ſimul ⁊ ab eodem ⁊ ſub eademnſione vtraqꝫ data ſunt: quod d̓ vno dicitureſſe eſt vt de altero intelligatur: exͣ de conſti.ranſlato.f Q7.auteꝫ quadruplextinctīo hoꝝ preceptorum iudicialium ẜm diſtīonem ordinationis humane vt ponit. b. Tho.2ᵉ. q. ciiij. ar. iiij. Quadruplex .n. ordo in ppl̓ot inueniri. Primꝰ ordo eſt principum ppl̓i adlibditos: ⁊ ẜꝫ hoc dant̉ quēdā p̄cepta iudicialia

de inſtitutione pͥncipum ⁊ officiorū eoꝝ: ⁊ reuerētia eis exhibenda: ⁊ hec eſt vna pars eorum. Secundꝰ ordo eſt ſubditorū ad inuicē: ⁊ ẜm hoc dāt̉q̄daꝫ alia p̄cepta ꝑtinentia ad ꝯciues adīuicē: puta circa emptiones: venditōes: iudicia: ⁊ penas ⁊huiuſmodi. ⁊ hec ſecunda pars iudicialium. Tertius ordo eſt eorum qui ſunt de populo quo adextraneos: ⁊ ẜm hoc dantur quedam alia p̄ceptaꝑtinentia ad extraneos: puta d̓ bellis contra hoſtes: ⁊ de ſuſceptione ꝑegrinorum ⁊ aduenarum⁊ hec eſt tertia pars. Quartus eſt ad domeſticos:vt vxoris ad virum: patris ad filium: dn̄i ad ſeruum: ⁊ ẜm hoc dātur alia p̄cepta ꝑtinentia ad domeſticam ꝯuerſatōem ſicut de filijs vxoribꝰ ⁊ ſernis: ⁊ hec eſt quarta pars. Et de ſingulis ponet̉in ſequen. §. ſed breuiter. ¶ Et notandum ꝙ aliqͣ ex his iudicialibus preceptꝭ eccleſia ſumpſit ꝓſuis ꝯſtitutionibus in diuerſis titulis decretaliū⁊ precipue in quinto libro: vnde obligant vt ſtatuta eccleſie non vt ī lege moſayca mandata. Etpͥmo extra d̓ adulterijs dicitur. Si ſeduxerit ꝗsvirginem necdum deſponſatam: dormieritqꝫ cūea: dotabit eam ⁊ habebit in vxorem. Si vero pater virginis dare noluerit pecuniaꝫ: reddet .i. dabit pecuniam iuxta morem vel modū dotis quāvirgines recipere ꝯſueuerunt. Glo. ibi dotabit. i.donationem ꝓpter nuptias aſſignabit ei: vel potius pecuniam dabit mulieri quam pro dote ſibireſeruabit qd̓ fieri poteſt. ff. de dona. inter viruꝫ⁊ vxo. ſi quis vxori. Etiam ſi cum ea non contrahat: nihilominus habebit illam pecuniā. Glo. ſuper illud habebit eam vxorem .ſ. ſi pater ei darevoluerit ⁊ ipſa conſenſerit: vel ſi ipſe eam accipere voluerit. Alias punietur prout continetur incapitulo ſequenti .ſ. peruenit. Glo. ſuper illud iuxta modum qui eſtimabitur iuxta facultates ipſius ⁊ dignitatem puelle. Et illo capitulo perueītdicit glo. talis non cogitur illam accipere in vxorem ſi noluerit. Sed quia illam decepit alias punietur. Et ſecunduꝫ leges ſi per viꝫ hoc egerit punitur morte: inſtitu. de publi. iudi. §. ſin autē. Sidecepit puellam relegatur: vel ſi eſt vilis perſonaverberatur ẜm ꝙ iudici viſum fuerit: inſti. e. §. ij.Secunduꝫ canones ſi non acceperit: excōmunicatur quo. vſqꝫ viſum fuerit ſuperiori ⁊ in mōaſterium ad agendum penitentiam ad tempus retruditur: vt dicitur in dicto. c. peruenit. Iteꝫ in ti.de fur. c. i. dicitur. Qui furatus fuerit hominem⁊ vendiderit eum nocte: conuictus morte moriatur. Etiam glo. ſuper illud hominem .ſ. liberum.nam qui furatur ſeruum hac pena non tenetur.ff. ad. l. fa. de pla. l. vlti. Et ẜm canones hec penanon imponitur: vt de raptore in archiepſcopatuvbi dr̄ ꝙ pro certīs exceſſibus epiſcopi poſſuntcertam penam pecuniariam imponere ⁊ flagellis afficere: ea moderatione habita ꝙ flagella in vindictam ſanguīs tranſire non videatur.Sꝫ vbi ē ita grauis exceſſus ꝙ mortē ⁊ mēbroꝝ