Capitulum.V.
trant tm̄ ſigna ſacrarum rerum: non autē cātiuanec ꝯtentiua gratie vt ſacramenta eccl̓ie: de ꝗbusdn̄s Leuit. xx. Ego dn̄s ꝗ ſcīfico vos. Pro quorūp̓claratōe dic̄. b. Lho. iª 2ᵉ. q. cij. arti. v. Ꝙ ſacramēta propͥe dicūt̉ illa: q̄ adhibebātur dei cultoribꝰ adquādā ꝯſecrationē: per quā .ſ. d̓putabātur quodāmodo ad cultū dei. Cultꝰ āt dei general̓r pertīet adtotū ppl̓ꝫ: ſꝫ ſpāliter pertīet ad ſacerdotes ⁊ leuitaserāt cultꝰ diuini miniſtri. Un̄ in ſacramētis vetegis: q̄dā pertinebāt cōiter ad totū ppl̓m: q̄dāter ad miniſtros: ⁊ circa vtroſqꝫ tria erant neneſſaria. Quorū pͥmū eſt īſtitutio in ſtatu colendi d̓um: ⁊ hec inſtitutio qͣꝫtū ad oēs fiebat per circunciē ſine qͣ nullus admittebatur ad aliꝗd legaliūv̓o ad ſacerdotes: per ſacerdotū ꝯſecratōem.Scd̓o reꝗrebat̉ vſus eorū q̄ pertinent ad diuinūcultū: ⁊ ſic qͣꝫtū ad ppl̓m erat vſus paſcal̓ ꝯuiuij adquē nullus incircūciſus admittebat̉: vt pꝫ exo. xij.ū ad ſacerdotes oblatio victimarū ⁊ eſus pazopoſitōis ⁊ alioruꝫ q̄ erāt ſacerdotū vſibus d̓ita. Tertio reꝗͥrebat remotō eorū per q̄ aliꝗ impediebāt̉ a cultū diuino .ſ. īmūdiciaꝝ: ⁊ ſic qͣꝫtuꝫ adnerāt inſtitute q̄dā purificatōes a ꝗbuſdā exribꝰ īmūdicijs ⁊ etiā expiatōes a peccatꝭ: qͣꝫtuꝫcerdotes ⁊ leuitas: erāt inſtituta abſolutō maquū ⁊ pēdū ⁊ raſio piloꝝ: ⁊ hec oīa habebāt rōnabiles cās litterales: ẜm ꝙ ordīabāt̉ ad cultū dei proillo tꝑe: ⁊ figurales: ẜm qd̓ ordinabāt̉ ad figurādūxp̄m. Et ad hoc pōt induci illd̓ p̄s. Bn̄dictꝰ es dn̄e:doce me iuſtificatōes tuas. Illa veteris legis p̄ceppīa: qͣꝫuis poſſint dici iuſtificatōes: qͣſi q̄dā execus iuſticie: ex ſe vel ex inſtitutōe diuina: p̄cipue tn̄illa ſacramenta pn̄t dici iuſtificatōes: n̄ qꝛ ex ſe iucarent: ſꝫ ex fide ⁊ deuotōe vtentiū: etiā qꝛ diſebāt ad xp̄m iuſtificantem: ⁊ figurabāt ꝑmaxiſacramenta eccl̓ie q̄ v̓e iuſtificāt: vt contentiuaie. Sꝫ qūo iſta figurent debitū vſū ip̄oꝝ ſacrantoꝝ obſcuꝝ eſt: ⁊ iō potentū a dn̄o vt doceat ẜꝫillud. Bn̄dictꝰ es dn̄e doce ⁊c̄. Et ẜm tho. vbi ſupra:circūciſioni correſpondet baptiſmꝰ ⁊ figurat̉ ꝑ ip̄aꝫUn̄ apl̓s ad colo. ij. Circūciſi eſtis ī circūciſiōe dn̄inoſtri ieſu xp̄i: ꝯſepl̓ti in baptiſmo: Conuiuio agnipaſcal̓ correſpondet ī noua lege ſar̄m euchariſtie.Purificatōibꝰ oībꝰ veteris legis correſpondet ī noua lege ſacr̄m pn̄ie. Cōſecratōi pontificū correſpōacramentū ordinis. Matrimoniū fuit ī vetege prout eſt ī officiū nature: n̄ ꝓut ē ſacramentu eccl̓ie: ſignificās ꝯͣiūctōem xp̄i ⁊ eccl̓ie: q̄ nōduꝫerat facta. Sacramentū āt ꝯfirmatōis: n̄ habuit figura ſeu correſpondens ſacramentū in veteri legeeo ꝙ eſt ſacramentū plenitudinis gratie: q̄ nōdumerat data .ſ. in plenitudīe illa. Et ſil̓r ſacramentū exſe vnctōis: qꝛ ꝑ ip̄m fit q̄dā īmediata p̄paratioroītu gl̓ie: ſꝫ eiꝰ aditꝰ nondū patebit in veter☞e. He his ergo quatuor generibꝰ ſacramentoꝫſeris legis videndū .ſ. circūciſione: agno paſcali: pufilicationibꝰ: ⁊ vnctōe ſacerdotū. In his .n. figurāt̉ſacramenta eccl̓ie qūo ſint ſumenda. Petendum
ergo v̓t doceat dn̄s iſta: ꝗbꝰ ſeruatis iuſtificemur.Bn̄dictꝰ es dn̄e doce me iuſtificationes tuas. Et p̄de circūciſione..§. V I.Tircunciſio primum ſacramentū veterꝭ legꝭ eſt hn̄s pͥncipiū n̄ ex moyſe .i. inle. ſua: ſꝫ ex patribꝰ inꝗt xp̄s. Io. vij. Huit .n. pͥncipium ī Abraā cui deꝰ hoc prīo mādauit: vt pꝫ Gn̄. xvij. vbi dic̄ dn̄s abrahe. Circuncidetur ī vobis oēmaſculinū ⁊ circūcidetis carnē p̄putij veſtri. Maſculꝰ cuiꝰ p̄putij caro circūciſa n̄ fuerit. delebo illaꝫde ppl̓o ſuo .i. de cetu ſcōꝝ. qꝛ pctm̄ me irritū fec̄ .ſ.adā in ꝑadiſo trāſgrediendo mādatū dei: ꝓpt̓ quātrāſgreſſionē traducit̉ ꝑ generatōem in oēs pctm̄originale: qd̓ niſi tollat pͥuat aīam gloria dei: vt exponit. Beda. Ad tollendū igit̉ hoc pctm̄ origīale fuit inſtituta circunciſio. Un̄ greg. Qd̓ apud nos vꝫ aqua baptiſmatis: hoc apd̓ veteres egit vl̓ pro ꝑuulis ſola fides: vel pro maioribꝰ v̓tꝰ ſacrificij: vel prohis ꝗ de abraā ſtirpe prodierūt myſteriū circunciſionis. de ꝯſe. di. v. qd̓ apud. Sciendū tn̄ ẜm. Tho. īt̓tia ꝑte: ꝙ n̄ eomodo circūciſio tollebat pctm̄ originale ſic̄ modo baptiſmꝰ: nā circunciſio proteſtatiue n̄ cātiue. Tollebat̉ ergo originale ꝑ fidē ꝑentū:cuiꝰ proteſtatio erat illa circūciſio: ita ꝙ eſſet cā ſin̄qua non tollebat̉. Sꝫ baptiſmꝰ eſt cā qua tollit̉ originale: qꝛ eſt ꝯtentiuꝰ gratie ⁊ iuſtificatiuus. ¶ Triplex āt eſt ratio iuſtificationis circūciſiōis pͥma obfidei proteſtatōem: ſcd̓a ob ꝯcupīe debilitatem: t̓tiaob noſtre purgationis figuratōeꝫ. ¶ Prīa ergo rōcircūciſionis ẜꝫ. Tho. vbi ſupra: q̄ eſt pͥncipal̓ ⁊ lr̄al̓:fuit ad ꝓteſtatōeꝫ vniꝰ d̓i: qꝛ abrahā fuit pͥmꝰ ꝗ ſe abīfidelibꝰ ſeꝑauit: exiēs de domo ſua ⁊ ꝯgnatōe ſua⁊ iō ip̄e pͥmꝰ circūciſionē accepit. Et hanc cām aſſignat apl̓s ad Ro. iiij. dicēs. Signū accepit circūciſionis ſignaculū iuſticie fidei q̄ ē ī p̄putio: qꝛ .ſ. in hͦlegit̉ fides abrahe reputata ad iuſticiā: qꝛ in ſpe ꝯͣſpe credidit .i. ꝯͣ ſpē neͣ ī ſpē gratie: vt fieret pat̓ ml̓tarū gētiū: cū ip̄e eēt ſenex ⁊ vxor ſua anꝰ ⁊ ſteril̓. Etvt hec ꝓteſtatio ⁊ mutatio fidei abrahe firmaret incordibꝰ iudeoꝝ: iō acceperūt ſignū ī carne ſua cuiobliuiſci n̄ poſſēt. Un̄ Gn̄. xvij. dr̄. Erit pactū meūī carne veſtra ī fedꝰ et̓nū. Et Gratianꝰ di. ꝙ abraaꝫaccepit circūciſionē ī ſignū iuſticie: n̄ ī cāꝫ iuſtificatōnis: d̓ pe. di. i. Scd̓a ratio circūciſionis potuit eēad d̓bilitationē ꝯcupīe: q̄ maxīe māifeſtat ī illo mēbro: qd̓ ē īſtrumētū generationis: ⁊ eo tp̄e dicēs ſuit dari ſignū ī ꝯcupīe debilitationem: qͦ magꝭ vigebat in hoībꝰ ip̄a ꝯcupīa incipientibus hoībus declinare ꝓpter inordinationem eius ad vitia ꝯͣ naturāvt pꝫ in ſodomitꝭ. Fiebat āt octauo die natiuitatispueri: vt dicit̉ Gn̄. xvij. n̄ āte: qꝛ puer erat valde tenellus ⁊ poterat inde grauiter ledi. Non āt poſteatardabat: ne aliꝗ propter dolorem circūciſionis ipſaꝫ refugerent: ⁊ ne parentes quoꝝ amor eſt nimius ad filios poſt eoꝝ frequentem ꝯuerſationem etaugmentū: eos circūciſioni ſubtraherent. ¶ Tertiarō eſt figural̓: qꝛ ꝑ hoc deſignabat̉ ablatio omnis