Capitulum. V.
ꝯcupīa carnis: aut ꝯcupīa oculoꝝ: aut ſuꝑbia vi: qd̓ ꝑtinet ad ꝯcupīam honoꝝ. Scd̓m. b. Tho. intractatu de. x. p̄ceptis: duo ex his ītelligūt̉ ꝓhibitacedēs p̄ceptū. Nā cū dr̄ n̄ ꝯcupiſces rem ꝓximi.ītelligit̉ ꝓhibita ꝯcupīa oculoꝝ: cū dr̄ n̄ domūligit̉ ꝓhibita ſuꝑbia vite ſeu ꝯcupīa honoꝝ. Indomo .nī qͣ eſt altitudo ⁊ latitudo ītelligit̉ ſuꝑbia ⁊piuitie: ⁊ ꝯn̄r dignitates ⁊ honores. Tertiū aūt .i. cōcupīa carnis hic ꝓhibet̉ cū dr̄. Nō d̓ſiderabis vxorē eiꝰ: ſub quo ēt ꝯp̄hendit̉ oē deſideriū carnale illicitū. Sic̄ ſupra ſub noīe mechie īcludit̉ oē pctm̄oꝑis carual̓. Sed qꝛ hoc apparet. magꝭ de ſe eē iniuſtū .ſ. de vxore ꝓximi. Iō exp̄ſſe hoc ꝓhibet̉ dū diNō deſiderabis vxorē ꝓximi tui. In alijs p̄ceptisſub peccato oꝑis ītelligit ꝓhiberi pctm̄ mali d̓ſideius oꝑis: ſꝫ de mechia ⁊ furto dant̉ ſpālia ⁊ dia p̄cepta oꝑis ⁊ cogitatōis: qꝛ ꝯcupīa magꝭ trahit ad iſta. p̄s. Concupierūt concupīam ī deſerto. i.diuerſaꝝ rerū ⁊ gule ⁊ luxurie: vt in moabitis. Eſtāt qͣdruplex gradus huiꝰ concupiſcētie.In carnali ſuggeſtione.In ſenſuali delectatione.In rationali deliberatione.In audaci defenſione.Aotat iſta Greg. ī qͣrto moraliū: dicens. Quatuornodis pctm̄ ꝑpetrat in corde .ſ. ꝯcupiſcendo: qd̓ inelligitur de qͦlibet peccato: ſꝫ magꝭ diſcernit̉ ī concupiſcentia luxurie ſuggeſtione .ſ. delectatione cōſenſu ⁊ defenſiōis audacia. Fit aūt ſuggeſtio ꝑ aduerſariū: delectatio ꝑ carne: conſenſus ꝑ ſpūm. .i. d̓ionis: audacia ꝑ elationē. Dat exēplū de lapſunoꝝ parentuꝫ dicēs. Illā pͥmi hoīs rectitudinēātiquꝰ hoſtis his qͣtuor ictibꝰ fregit. Nā ſerpēs ſuaſit. Eua delectata eſt qͣſi caro. Adā conſenſit vt ratō: ꝗ ēt reꝗſitꝰ confiteri culpā ꝑ audaciā voluit d̓fē.d. Mulier quā dediſti mihi ſociā: dedit mihiigno ⁊ comedi. Hoc in hūano genere quotidieqd̓ actū ī pͥmo parente noſtri generis n̄ ignorat̉. Serpens ſuaſit: qꝛ occultꝰ hoſtis mala cordibus hoīum latenter ſuggerit. Sꝫ vt dr̄ Eccle. xviijPoſt ꝯcupiſcētias tuas n̄ eas: qꝛ vt ait Ambro. exponēs illud p̄s. Beatꝰ ꝗ tenebit ⁊ allidet: paruuloss. i. lubricas cogitatōes ⁊ pͥmos motꝰ concupintie ne vltra ꝓcedāt ad petrā reſiſtentie. Rō tn̄ ēqn̄ ibi ſit pctm̄: ⁊ precipue qn̄ ꝗs eſt occaſio huiꝰ cogitationis ꝑ diſtractionē ſenſus. Scd̓us gradus ēꝑ ſenſualē delectationē. Ad Galath. v. Caro cōcupiſcit aduerſus ſpūm. Ubi dicit Aug. ꝙ n̄ nullumpctm̄ ē cū caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpūꝫ. Et. b. Thovbi ſupra dicit: ꝙ nullus euadit ꝯcupīam carnispoſt pctm̄ pͥmoꝝ parentū ꝓpter corruptōnē naturepter xp̄m ⁊ v̓ginem matrē eiꝰ. Un̄ apl̓s ad Ro. vi.Non regnet pctm̄ in vr̄o mortali corꝑe: vt obedialis concupiſcentijs eiꝰ: n̄ ait n̄ ſit: ſꝫ n̄ regnet .i. n̄ dominet. Eſt ꝗdem pctm̄ ꝯcupiſcentie: cū delectat̉ ſola ſenſualitas: ſꝫ n̄ dn̄at̉ cū ratō n̄ aſſentit. Et vt dic̄breg. Neqͣquā īmunda cogitatio mentē maculatſiꝑ mortale: cū pulſat .ſ. ꝑ ſuggeſtionē vl̓ ſenſualeꝫ
ꝯplacentiā. Sꝫ cū hāc ꝑ delectationeꝫ ſuꝑat .ſ. affetiendo: de pe. di. ij. ſciendū. ¶ Tertiꝰ gradus eſt perꝯſenſū rōnis. Sic̄ .n. eliā comeſto fructu porrexitſubito viro: ita ſenſualitas in ſuggeſtione ꝯcupīe alicuiꝰ mali delectata: ſubito ſuggerit rationi vt aſſētiat: ꝙ ſi conſentit: tūc qͣſi adā comedit: et mortalit̓peccat in his q̄ ſūt ꝯͣ p̄cepta. De quo dr̄ Dan̄. xiij. Cōcupīa ſubuertit cor tuū. Qd̓ fit duplicit̓: du .ſ. cōſētit in opꝰ malū: vl̓ cōſentit ī moroſā delectatōeꝫ: qd̓ēt ē mortale: ẜm Tho. Math. vij. ꝗ viderit mulierēad cōcupiſcēdū eā iā mechatꝰ ē eā ī corde ſuo. i. adCor. x. Nō ſimꝰ cōcupiſcētes maloꝝ ſic̄ illi cōcupierūt ⁊ ceciderūt ⁊ vnaⁱ die. xxiij. milia. ¶ Quartusgradus ē audax defenſio ſeu excuſatio. Sic̄ pͥmuſparens cū fuiſſet reꝗſitꝰ de culpa ſubito qͣſi deſendens intorſit culpā in mulierē vl̓ eū ꝗ dederit ei īſociā. Sic peccator pꝰ cōſenſū ſe excuſat: vl̓ ꝑ exempla peiꝰ facientiū: vl̓ diaboli tentātis. Et hiꝰ Iacobiqͣrto. Un̄ bella ⁊ lites ī vobis: nōne ex cōcupiſcentijs q̄ militāt ī mēbris veſtris: excuſādo .ſ. mala ⁊c̄.Dꝫ āt conari ꝗlibet has ꝯcupiſcentias vince̓ occaſiōes exteriores fugiendo: vt malas ſocietates ⁊ diſcurſus: auditū ⁊ aſpectū vanū. Nō ꝯcupiſcat pulchritudinē mulieris cor tuū: ne capiaris nutibꝰ illius ꝓuer. vi. Qm̄ ꝗ tetigerit picē īꝗnabit̉ ab ea. Secūdo ꝑ mortificatōem carnis: apl̓s ad Gal̓. v. Quixp̄i ſūt: carnē ſuā crucifixerūt cū vicijs ⁊ cōcupiſcētijs: tertio ꝑ orationē. Sap̄. viij. Scio ꝙ n̄ poſſū eēꝯtinens niſi tu dederis: Quarto ꝑ occupatōem: eccle. In deſiderijs ē oīs ocioſus. Per agrū pigri hominis tranſiui ait ſalomon totum repleuerant vrtice cōcupiſcentiaꝝ.¶ De p̄ceptis cerimonialibus ip̄ius legis ſub quadruplici differentia. ¶ Cap. ꝗntum.Ccunda pars legiſmoſaice ē de p̄ceptꝭ cerimonialibꝰ: q̄ ꝗdem oīo ceſſāt in nouo teſtamēto: ⁊ ſeruari n̄ debent. Sꝫ quātū ad moralē ītelligentiamſeu expoſitionē adhuc debent ſeruari. Ut Gratianus in decretis: di. vi. §. vlt. dicit: ꝙ myſtica mandata legis quantum ad ſuꝑficiē a naturali iure vidētur aliena. Quātū āt ad moralē intelligentiā mutabilitatē neſcire ꝓbantur: ⁊ ſibi inueniūtur anexa:ac ꝑ hoc ⁊ ſi ẜm ſuperficiē videantur eē mutata: tn̄ẜm moralē intelligentiā n̄ ſūt mutata. Et ſic pōt intelligi illud p̄s. Cuſtodiam legē tuā ſemꝑ in ſeculū⁊ in ſeculū ſeculi: qꝛ n̄ ſolū moralia: ſed et cerimonialia legis ſcd̓m moralem intellectum obligāt ſēper: iō debent ſeruari. Sic̄ verbi gratia: ꝙ non comedantur carnes porcine: qꝛ in lege prohibite: ſeruari nō dꝫ: ſꝫ ꝙ n̄ hēantur cōuerſatōes mores laſciui ⁊ luxurioſi: figurati ꝑ taleꝫ eſū ſemꝑ dꝫ ſeruri. Sed ꝓ hoꝝ declaratōe ſciendū pͥmo ẜꝫ Tho. iq. ci. arti .i. ꝙ cerimonialia p̄cepta determināt precepta moralia ī ordine ad deū: ſicut iudicialia d̓ter