Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. XIIII.

ꝯcupiſces rem ꝓximi tui. ⁊c̄. exo. xx. Poſt precepta ꝗbꝰ ꝓhibent̉ exp̄ſſe peccata oris oꝑis ponūtur ea ꝓhibent peccata cordisꝭ cōcupīam .ſ. ſeuſideriū. Iſta .n. eſt dr̄ia: vt dictū eſt ſupra: īter legemdiuinā hūanam: qꝛ hūana ſoluꝫ iudicat. de pctīsoris oꝑis: aūt de peccatꝭ cordis. Lex aūt diuinaiudicat de occultis cordis peccatꝭ: on̄dit ea punienda. Chryſo. Deꝰ non ex oꝑibus tm̄ iudicat ſꝫ excogitationibus ex corde. xxij. q. v. Iuramenti. Et eſt vt dicit̉ .i. regū. xvi. qꝛ homines vident forꝭapparent: deꝰ aūt intuet̉ cor. ēt dicit̉: lex vetꝰcohibet manū animā vt noua: ſic intelligenduꝫē qͣſi lex vetꝰ ꝓhibeat peccata cordis: qꝛ huiꝰ ꝯtrariū apparet in iſto p̄cepto: ſꝫ dicit̉ cohibere ma animā: qꝛ puniebat pena tꝑali ſeu corporali peccata cordis malas concupiſcentias: ſic̄ peccata oꝑis ꝓhibita p̄cedentia p̄cepta. Et v̓t dic̄ augu. Bona eſt lex .ſ. iſta cōcupīaꝫ ꝓhibet malum ꝓhibet exͣ de conſti. nam cōcupiſcētiā. Cōcupiſcētia .n. mali: eſt radix omnis maliⁱ pͥncipium. Niſi .n. ꝗs cōcupiſceret malum faceret. Un̄. Math.xv. Ex corde exeunt cogitatōes male: hōicidia. adulteria. ⁊c̄. Ex hec ſunt coinꝗuant hominē. Et qͣꝫtum ad concupīam rerum de hic dicit̉: concupiſces ⁊c̄. dicit p̄s. Rapinas nolite concupiſcerediuitie ſi affluant: nolite cor apponere. Propterqͣtuor aūt rōnes dꝫ ꝗs abſtīere ab iſta concupiſcētia. ẜm. tho. ī tractatu de decem p̄ceptis.Propter concupiſcentie infinitatem.Propter inꝗetudinis anxietatem.Propter iuſticie contrarietatem.Propter ſubſtantie inutilitatem.Quantum ad pͥmuꝫ ſciendū cupiditas ſeucupīa hꝫ quandam infinitatē. Quilibꝫ aūt ſapiensdꝫ intēdere fineꝫ aliquē ī ſuo facto. Nullꝰ .n. dꝫ ire viam īfinitam. Concupīa aūt reꝝ ē īfinita. Un̄ dicit̉ eccl̓iaſtes. v. Auarꝰ īplet̉ pecunia. Et Ambro.Nec finis nec ſatietas vnqͣꝫ aderit cupiditati. di. x.lvij. ſicut hi. Et Iſa. v. dicitur. Ue ꝯiungitꝭ domū agrū agro copulatꝭ ⁊c̄. q. d. Nūquaꝫ poteſtis finēponere veſtre concupīe reꝝ. huiꝰ eſt: qꝛ cor humanum ē factū ad recipiendū deū gratiam: poſtea gl̓iam. Et ideo ꝗcꝗd habeat minꝰ deo pōt finire deſideriū eiꝰ. Ip̄e .n. maior eſt re. p̄s. Qui. ſ.deꝰ replet in bōis deſideriū tuū. Scd̓o dꝫ caueri ꝯcupīa ꝓpter īꝗetudinē quaꝫ hꝫ in ſe. Quilibernatural̓r appetit ꝗeteꝫ: qꝛ hoc eſt valde delectabilecuilibet. Sꝫ cupiditas facit hoīes ſemꝑ inꝗetosctōibꝰ ſolicitudinū. Un̄ ꝯꝑant̉ cupidi terre ſpinoſe ſeminata v̓bo dei: ſuffocat̉ a ſpinis creſcentibꝰ ſolicitudinū reꝝ: vt dicit̉ luce. viij. Sēꝑ .n. cupidi ſūtſoliciti: habita acꝗrere: acꝗſita cuſtodire: augere ip̄a amittere. Eccl̓iaſles. v. Saturitas diuitꝭſinit dormire. Math. vi. Ubi eſt theſaurus tuꝰibi eſt cor tuum. Ambro. Mēs auari vincul̓ cupiditatis aſtricta: ſemꝑ auꝝ videt ſemꝑ argētum cogitat: ſemꝑ redditꝰ ꝯputat gratius auꝝ qͣꝫ ſolē intuet̉ip̄a eius oratio a deo petit auꝝ. di. xlviij. Sic̄ hi.

Tertio propter iuſticie ꝯͣrietatē. Remota iuſticiaait. Aug. de ci. dei. Quid ſunt regna niſi magna latrocinia: ſic tollitur recta ꝯuerſatio hūana. Et acupiditas ꝯtraria iuſticie: qꝛ vt acꝗrat ſibi cupiduſfacit oēm iniuſticiam in negociationibꝰ: in iudicijs alijs. Un̄ dicit̉ eccle. xxxi. Qui diligit aurū iuſtificabitur .i. faciet iuſticiam. Et de iudicibꝰ diciturexo. xxiij. Non accipies mūera: qꝛ mūera excecantoculos ſapientū: ꝑuertūt v̓ba iuſtoꝝ. Legit̉ quodam iudice cupido: cum haberet quandaꝫ cauſam pre manibꝰ: vna ꝑs obtulit ei mūere vnij vitulun vt pro ſe ſententiam daret: altera vaccam.Cum aūt deberet ſn̄iam proferre: dixit vitulumdederat. Loqͣtur vitulus pro me. At ille iudex reſpondit. Uacca ꝑmittit. Uoluit dicere: qꝛ maimunꝰ acceꝑat ab alio: pro eo debebat dare ſniaꝫ. Quarto propter ſubſtantie ſeu diuitiaꝝ inutilitem. Nec .n. ſibi proſūt corꝑi: qꝛ tales ſuſtinēt multa īcōmoda penurias ad ꝯſeruandū augenduꝫEccleſtiaſtes. v. Diuitie congregate in malū dn̄i ſuinec anime ꝓſunt: qꝛ cupiditas ꝑmittit ſibi facereelemoſynas: īde ſibi q̄rere theſauꝝ manſionē īcelo: ſcd̓m illud luce. xvi. Facite vobis amicos demāmona iniꝗtatis: vt defeceritis recipiāt vos īeterna tabernacula. Et demū ducit ad īteritū i.ad Timo. vi. Qui volūt diuites fieri īcidūt ī tentationem laq̄uꝫ diaboli deſideria ml̓ta īutilia etnociua mergūt hoīem ī īceritū. Et Greg. Bono actori īherere poſſumꝰ niſi cupiditate radixeſt oīum maloꝝ radicitꝰ euellanꝰ: di. xlvij. Triplexāt talis ꝯcupīe reꝝ poteſt eſſe mortale pctm̄. Prīoꝯcupiſcit̉ res tp̄al̓ vt habeat̉ quocūqꝫ modo ſiteſt de facto: vt per furtum: rapinā: vſurā: fraue hiꝰ. Ei de hoc ītelligitur illud apl̓i. Oīs īmunduſaut auarꝰ hꝫ hereditatem ī regno xp̄i de i. Auarus qͣſi auidus eris. Scd̓o concupiſcit̉ ſubſtantia terrena: ſi per licitā acꝗſitionem: tn̄ ad malumfinem: vt .ſ. īde poſſit ludere fornicari: alia malafacere: acꝗrere īde amicos ad ꝓcurandum regnuꝫ tyrānięandum hiꝰ. Et de hoc eccle. x. Auaro nihil eſt celeſtiꝰ. hic .n. aīam ſuā venaleꝫ hꝫ. Tertionimis diligit ēt iuſte acꝗſita: adeo amittat eaparatꝰ eſt facere contra dei mandata. vt peierare ethiꝰ. Uel etiam eſt paratꝰ ſubuenire ī extrema neceſſitate indigentibꝰ ne ea diminuat. Tal̓ ponit finēſuū vltimū in terrenis: ita inordinate concupiſcitEt iſto modo īpoſſibile ē diuitē ītrare ī regnū celo ait xp̄s Math. xix .ſ. ponētē finē ſuū in diuitijsAl̓s aūt inordinate concupiſcere ſeu amare diuitias: citra .ſ. dilectionē dei vl̓ ꝓximi tal̓ concupiſcetia eſt veniale. Sed vt dicit̉ hiere. vi. A maiori vſoad minorem: a ſacerdote vſqꝫ ad leuitam oēs au.§. xIIIIitie ſtudent.Decimum et vltimump̄ceptū decalogi ē. Non deſiderabis vxorē ꝓximitui: exo. xx. Ut dicit Ioh. in pͥma canonica. c. iij. Dequod eſt in mūdo .i. in mundanis peccatoribꝰ au-