Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. IIII.

mendaciū vitari dꝫ ꝓpter ſocietatis diſſolutioneꝫ. .n. naturaliter eſt aīal ſociale ſeu polliticū cumalijs viuens. Sꝫ male poſſent hoīes inuicē ꝯuiuere: ſi hoīes haberent ſemꝑ dubitare de v̓bis aliorūUn̄ apl̓s ad Ephe. iiij. Deponentes mendaciū loꝗmini vnuſꝗſqꝫ v̓itatem cum ꝓxīo ſuo: qm̄ ſumꝰ īuicem mēbra. Tertio ꝓpter fame amiſſionem.aſſueſcit mendacijs: credit̉ ei cum veritateꝫt: p̄cipue ī viris ſpūalibus: dn̄is. p̄latis ml̓tuꝫreddit īfames mendacium. eccle. xxxiiij. ab īmundo ꝗs mundabit̉: amendace ꝗd veꝝ dicet̉. q. d.llum. Et hoc pctm̄ eſt ꝯͣ vel p̄ter iſtud p̄ceptuꝫ ẜꝫgiſtꝝ ī. iij. ſn̄iaꝝ li. di. pēultīa: loq̄rꝭ ꝯͣ ꝓximū ⁊c̄.Un̄ pͣs. Inſurrexerunt ī me teſtes iniꝗ: mentita:eſt iniꝗ. ſi. Propͥe pͥncipal̓r loꝗt̉ de. xp̄o ꝯͣ queꝫ dixerunt duo falſū teſtimoniū. Quadrupl̓r ergo fitꝯͣ hoc p̄ceptum ẜm Tho. vbi ſupra.er falſā in iudicio ꝓbationem.per variā de alio detractionem.Per mendacem in ſermone locutionem.per noxiā de p̄lato murmuratōem. Quātum ad pͥmū cum aliꝗs in iudicio aliqueꝫuſat falſo vel teſtificat̉: exp̄ſſe agit ꝯͣ iſtudcepn tenet̉ ei de dāno. Et ſi deficeret in ꝓbatiouſtineret penā taliōis. ij. q. iij. totum. Sic illip̄ſbyteri accuſātes teſtificātes ꝯͣ ſuſānam deterio: qꝛ ꝯuicti ſunt a daniele falſū dixiſſe teniū: lapidati ſunt a ppl̓o. Dan̄. xiij. Illi āt duoteſtes teſtificati ſunt ꝯtra xp̄m falſū: cuꝫ ꝯuenientia eſſent teſtimonia eoꝝ: tn̄ pauiti funt vt merebāt̉: nec ꝓbare potuerūt ſuā falſitatem .ſ. xp̄m dixiſſe: poſſū deſtruere templum hoc ⁊c̄. Et ſic īſurrexerunt teſtes iniꝗ. Scd̓o loꝗt̉ ꝗs falſum teſtīcnium ꝯͣ ꝓximuꝫ cum ei detrahit dicendo aliqd̓ criminale de alio in abn̄tia eiꝰ qd̓ eſt veꝝ vel ſi eſt verum cum ſit illud occultum alijs māifeſtat ad denigrādā famā eiꝰ qd̓ vtiqꝫ eſt mortale ẜm. Tho.vn̄ eccl̓iaſtes. x. qͣſi ſi ſerpens mordeat in occulto:ſic occulte detrahit ſerpens comedit terrā .i. d̓tractor paſcit̉ defectibꝰ aliorum narratꝭ. Serpens vr̄incedere vnā viā ſubito imꝑceptibiliter voluitſe ad aliā. Sic detractor incipit bōa dicere de aliqͦpoſtea vtit̉ aduerſatiua cōiunctōe. Sꝫ cum ſūmainiꝗtas eſt fratribꝰ detrahere: vn̄ dicit̉. vi. q. i. Et deteriores ſunt vitā moreſqꝫ bonorum corrumpūthis ſubſtātias aliorum p̄diaqꝫ diripiunt. Caueatvnuſꝗſqꝫ ne aūt linguā aūt aures habeāt prurientes: ne. ſ. aut alijs detrahat: aut detrahentes audiat. Sedens inꝗt aduerſus fratrem tuum loq̄barꝭii. detrahendo ⁊c̄. Parcāt omnes detractores lingue: cuſtodiātqꝫ ẜmōes ſuos. Et ſciāt cum de alijsloquunt: ſua ſententia iudicabunt̉. Nemo inuitoauditori libenter loꝗt̉. Hec Adrianꝰ. vi. q. i. Ex mefito. vn̄ ꝓuer. xxv. dicit̉. Uentꝰ aꝗlo diſſipat pluuias: facies triſtis linguā detrahentem. Et tenet̉ talis reſtituere famā ablatam ꝓut pōt: tn̄ dꝫ illi nofilicare vt ſimplices dicunt: nec habeo petere veniam de malum dixit: niſi certꝰ eſſet: ſciret. Naꝫ

hoc eſſet ſeandalum in illo generare: hec ꝯtra ſe ꝑicula incitare. Si āt malū de aliquo ꝗs dic̄ falſumvel verum in ſui pn̄tia: hoc pertinet ad ꝯtumeliaꝫEt tc̄ tenet̉ petere veniā ab eo: coraꝫ illis dicereſe falſum dixiſſe ſi falſum dixit. ergo detrahedo falſum teſtimonium loq̄rꝭ. Tertio per menda locutōem Oſee. iij. ē veritas in terra: ē miſericordia: ſꝫ furtū medacium maledictum īundauerunt. Un̄ hiere. ix. Docuerunt linguā ſuā loquimēdacium. Sꝫ os qd̓ mentit̉: dicit̉ ſapientie pͥmo:occidit aīam. occidit āt animā .ſ. pͥuādo gratianiſi pctm̄ mortale: ergo videt̉ mortale. Qd̓ veꝝ eſt:ſed ſemꝑ. Mentiri in his ſunt fidei: moruꝫſunt neceſſarij ad fidē: mortale eſt: ꝯͣ hoc p̄ceptuꝫquod p̄cipue pertinet ad p̄latos: magiſtros: p̄dicatores: de ꝗbus. ij. pe. ij. Erunt in vobis magiſtridaces introducēt: ſectas perditōis. Et aliꝗ taliadicunt vt videāt̉ ſcire. Iſa. lxvij. Super quē luxiſtis: ſuper quem dilataſtis os eieciſtis linguā:ꝗd voo filij celeſti ſemē mēdax. Similiter mētiriin notabile dānum proximuꝫ ſpirituale vel corporale: mortale eſt. Uel ēt ꝗs vtit̉ mēdacio in confeſſiōe de mortalibꝰ p̄cipue: vel in iudicio interrogatꝰ iuridice. Et de his intelligit̉ auctoritas p̄dictaOs qd̓ mentit̉ ⁊c̄. In alijs caſibꝰ loꝗ mendaciūeſt ꝯͣ: ſed p̄ter iſtud p̄ceptū. Un̄ veniale a quo etiāabſtinendū. Ad col̓. iij. Nolite mentiri inuicē: aliqn̄ ꝗs mentit̉ ſalute alioꝝ. Sed dicit̉ Iob. xiij.Nūꝗd deꝰ indiget noſtro mendacio. Aliqn̄ ex falſa hūilitate: dicens aliqd̓ malū de ſe qd̓ eſt: vl̓ negans bonū qd̓ ineſſe ſcit. De ꝗbus Augu. Incautiſut humiles mēdacio ſe illaqant. xxij. q. ij. Aliqn̄ex verecundie leuitate. Ut ꝗs credit veruꝫ dicere dicit falſum: poſtea aduertens verecūdat̉ illd̓retractare. Aliqn̄ iſtud poſſet eſſe mortale. eccleſiaſtici. iiij. ꝯtradicas verbo veritatꝭ vllo. Aliqn̄ ex vtilitate: vt .ſ. aliꝗs ꝯſeqͣtur vel malū euitet.Iſai. xxviij. Poſuimꝰ mēdaciū ſpē noſtra: mendacio ꝓtecti ſumus. Aliqn̄ ꝓpter cōmodū alteriꝰ. Eccle. iiij. accipias facie̓ ꝯtra faciem tuam nec aduerſus aīam tua mēdacium. Aliqn̄ ꝓpter ludumqd̓ pctm̄ ē ẜm Aug. Ab ergo medacio cauēdūeſt: ẜm illud Iſido. De genꝰ medacij ſūmopere fuge nec caſu nec ſtudio loqͣrꝭ falſum. xxij. q. ij. Nonloqͣris. Quarto per murmuratōem. Freq̄nt̉ ſubditi murmurāt de p̄latꝭ: cōquerētes de eis maletractāt gubernāt eos. Sꝫ vt dicit̉ Sap̄. i. Cuſtodite vos a murmuratōe nihil prodeſt: īmo multuꝫnocet: qꝛ ꝯturbat totum collegium: īducit aliorad ſil̓ia .i. cor. x. Nec murmuraueris ſic̄ ꝗdā eoruꝫmurmurauerunt: a ẜpētibꝰ perierūt. diſ. xc. Alienus ſit a fratrū vnitate murmurauerit. ⁊c̄. Maria ſoror aaron qꝛ murmurauit ꝯͣ. Moyſem: percuſſa ē lepra. De his vitijs .ſ. detractōe: cōtumeliamendacio murmuratione: diffuſe habes īfra ī ſecunda parte:.§. XIII.Nonum preceptum eſt