Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. V.

Adulterij enumeratis ꝗbuſdā ſpēbꝰ luxurie ſubdit. Horū oīum peſſimū ē qd̓ ē ꝯͣ naturā: vt ſi virmēbro mulieris ad hoc ꝯceſſo vti voluerit: et iſteoſus ꝯͣ naturā execrabilis fit in meretrice: execrabilior in vxore. hec ille. Et dicit̉ tale viciū peſſimūqꝛ deſtructiuū humāi generis. vn̄ dicit̉ de ſodomi erāt peſſimi cora dn̄o: qͦs deꝰ igne et ſuffureſupſit: ciuitates ſubuertit: vt pꝫ Gn̄. xix. Et ẜꝫtes tales debent decapitari. Et mediatores hiꝰ:C. de penis. l. Qui abducto. Quarto ſit ꝗs malatus aīalibꝰ brutis cōmiſcēdo: exo. xxij. Quicoierit iumēto morte moriat̉. Et leui. xx. Mulier acceſſerit ad pecus vult aſcēdi ab eo ītertꝭ mulierē pecus morte moriat̉. Pecora īdelēdū ē iuſſa interfici: qꝛ tali flagitio ꝯtaminataindigua refricāt facti mēoriā. xv. q. i. Mulier.tra iſtud p̄ceptū ēt facit cum vxore vl̓ alia exͣ vasdebitum fūdit ſemē: ne .ſ. generet: inde ſcādalumoriat̉: vel ne grauet̉ in aledo filios pauper exn̄s: inqd̓ vicium incidētes her onā filij iude mala moͣubito ꝑierunt: Gn̄. Sꝫ ēt cum vxorē ſuā ꝗs deomodo cognoſcit delectatōis vltra limitestrimonij .i. tāta concupīa ductus vt ēt ſi eſſet vel aliā mulierē cognoſceret: vt ſatis faceoluptati ſue: ẜm tho. ī qͣrto peccat mortaliter.Et de tali dꝫ intelligi illud ſexti ph̓i: quod inducitPiero. xxxij. q. iiij. Origo: dicēs. Oīs in vxorē ſuāamator ardētior adulter ē. De modis āt indebitisſu matrimonij ſeruato tn̄ debito v̓aſe: de ſeortale ẜm Alber. ſed pōt mortale ex inordinatione. De omnibꝰ his ſpēbꝰ luxurie: de nocumētꝭ eoꝝ hēs diffuſe in. ij. parte. ti. i. totuꝫ. §. XI.Aepieplimum preceptuꝫ.de calogi ē. Non furtum facies. exo. xx. SuperAug. Furti nomine bn̄ intelligit̉ omnis illicita vſurpatio rei aliene. .n. rapina permiſit furtuꝫhibuit: ſꝫ furti nomine in lege ve. teſta. rapinā inīvoluit. Aperte .n. totum ſignificauit ꝗcꝗd ilreꝝ ꝓximi aufert̉. xiiij. q. v. pēa. Nec ꝓptereaexcuſaret ꝗs a furto: auferret a ꝓximo: vt indigētibꝰ ſubueniret ſibi vel alijs niſi in extrema neceſſitate eſſēt: inuenirēt ſubueniētē. Un̄ Aug. Forte aliꝗs cogitat dicit ml̓ti ſūt xp̄iani diuites: auari: cupidi: hēo pctm̄: ſi illis abſtulero pauꝑibusdedero. Un̄ illi nil boni agunt: mercedē habere potero. Sꝫ hiꝰ cogitatio diaboli calliditate ſuggerit.Na ſi totum tribuat addit potius pctm̄ qͣꝫ minuatxiiij. q. v. forte. Et per totā illā. q. Nec ēt ſumēduꝫē exēplum furādi ab iſrl̓itꝭ: accipiētes ſub mutuo ab egyptijs vaſa aurea argētea ſpoliauerunteos. Qꝛ vt dicit Aug. Iſrl̓ite furtum. fecerunt: ſꝫdeo iubēte hoc miniſteriuꝫ p̄buerunt. xiiij. q. v. dixit. Non ergo furtum facies. Fit āt. iiij. modis ꝯͣſiud p̄ceptum: per iniuſtā reꝝ acꝗſitionē: per pralſa ad hoc operationē: per iniquā retētionē: per indebitā diſtributionē. Quātum ad pͥmuꝫ. Mullis modis ꝗs acꝗ̄rit bōa tp̄alia iniuſte. Primo oc-

culte aliena accipiēdo ēt in vētis. Sed vt dicit̉ eccle. v. Super ſure ē opprobrium ꝯfuſio. Secundo per rapinā māifeſte per vim capiēdo: hi ſt̓ſolum latrones inſtratis. ſꝫ ēt pͥncipes cōitatesvſurpātes iniuſte ciuitates caſtra ſine iuſto titulovel et faciētes extorſiones indebitas a ſubditꝭ: ingabellis pedagijs: collectꝭ. Ezechi. xxij. Prīcipeseiꝰ in medio ip̄ius qͣfi lupi rapiētes p̄da. Uel ēt cuꝫfaciunt leges iniqͣs ad lucradum. Iſa. x. Ue condunt leges iniqͣs: ſcribētes iniuſticias ſcripſerūtvt opprimerēt in iudicio pauperes: vim facerentcāe hūiliū ppl̓i mei vt eēt vidue p̄da eoꝝ pupillos diriperet. Tertio per fraudulētiā multipli. In quātitate dādo diminuta pondera menſuras reꝝ. In qͣlitate praua bonis vendēdo in iuſto p̄cio. In ſubſtantia vendēdo vinū limphatūpuro: vnū metallū alio. Carnes pecudinas caſtrato: aromata vnius ſpeciei altera. Amos. viij.Audite ꝯteritis pauperē deficere facitꝭ egenosterre: dicentes: qn̄ tranſibit meſſis et venūdabimꝰmerces ſabbatū: aperiemꝰ frumētū vt īminuamꝰ menſuram ſiclū augeamꝰ ſupponamꝰ ſtateras doloſas: vt poſſideamꝰ in argēto egēos pauperes calciamentꝭ: ꝗſꝗlias frumenti vendamꝰQuarto fit ꝯͣ hoc p̄ceptū per vſurā .ſ. mutuo pecunie vel reꝝ vſu cōſumunt̉ vt victualium accipiēdo aliꝗd vltra capitale hec dicit̉ vſura: vt pꝫ. xiiij. q. iij. vſura. vn̄ p̄s. Qui pecuniam ſuam deditad vſurā: hic reꝗeſcet in monte ſācto dei ſcꝫ glorieſuperne Qui āt facit illic habitabit: ſꝫ in inferno. Quinto fit ꝯͣ hoc p̄ceptum per ſacrilegium:id ē iniuſtā acceptōem reꝝ eccleſie. Hiero. Amicoꝗppe rapere furtum ē: eccleſiā fraudare ſacrilegium. xij. q. ij. Gloria. Sexto per iniuſticiā iudicuꝫ ſeu officialium dātium iniqͥs ſentētias: vel extimore vel ex amore vel cupiditate vel odio vl̓ notabili ignorātia. Iſa. v. Iuſtificatis impium muneribꝰ: iuſticiā iuſti aufertis ab eo. Iſid. Cito violat̉ auro iuſticia. xi. q. iij. pauper. Septimo per variam dānificationē vt in incendijs: deuaſtatōnibꝰagrorum caſtroꝝ in bellis iniuſtis in mutilatōibꝰocciſionibus: falſis accuſationibꝰ: teſtificationibꝰ: inſtrumentis. Et hi oēs ſolum peccāt mortaliter agētes ꝯͣ hoc p̄ceptum: ſꝫ ēt tenet ad reſtitutōeꝫp̄dictoꝝ. vn̄ aug. ad macedoniū. Qui ꝯtra ius hūane ſocietatꝭ furtꝭ. rapinis: calūnijs. oppreſſionibus:inuaſionibꝰ aliqͣ abſtulerit: reddēda potiuſqͣꝫ donāda cēſemꝰ: zachei publicāi exēplo. xiiij. q. v.ſane in fine. Qui zacheꝰ dixit xp̄o intrāti domū ſuam. Si ꝗd aliquē defraudaui reddo qͣdrupliciterlu. xix. Sꝫ acꝗſitio ēt per ſimoniā: ludū: vel aliudturpe lucrū: qͣſi furtum cenſet̉: ꝗdē reſtituenduꝫdāti: ſꝫ pauperibꝰ erogandum. Aliqn̄ de neceſſitate vt in ſimonia ludio: aliqn̄ ex hōeſtate: vt in meretricio hiꝰ. arg. xiiij. q. v. Qui hētis ca. ſane.Qui aūt per ſimoniā vel intruſionem canoni inſtitutionem recipit vel tenet bn̄ficiū eccleſiaſti: furat̉ omnes fructꝰ qͦs percipit. Ioh. x. Qui in