Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. XIIII.

xxxij. q. v. Ideo āt in decalogo potius exp̄ſſe prohibetur mechia .i. adulteriū qͣꝫ alie ſpecies luxurie.Qꝛ cum p̄copiā decalogi ꝑtinent ad iuſticiā reddit debitum alteri nemini inferat nocumentumvl̓ iniuriā magis ſit clare iniuria proximo adulteriū qͣꝫ alios modos luxurie: ideo exp̄ſſe prohibet̉. Circa hoc p̄t induci illud p̄s. Ambulans inviā immacl̓ata: mihi miniſtrabat. Quāuis oīs cl̓pa mortal̓ ẜꝫ tho. in. iiij. maculaꝫ anime ingerat:eſt aliud qͣꝫ pͥuatio pulchritudinis anime: reſultat ex debita ꝯmenſuratione opuꝫ ẜꝫ .ſ. rationē cuꝫquadā refulgentia gratie precipue tn̄ pctā luxuriemagꝭ dicunt maculare hominem: qꝛ corpus fa animā maculāt: abſorbent ceteris lumenrationis. Un̄ de ſalomone ꝑꝑ luxuriā eius dicit̉ infectum Eccle. xlvij. Cu āt poſuiſti maculā in gloriatua. Inclinaſti femora tua ml̓ieribus. In via ergoimmaculata ābulat caſte viuit: feruās illud p̄ceptum: mechaberꝭ. Et hic vt fidel̓ bonus miniſtrat.i. ſeruit deo ad hebre. xiij. Honorabiles nuptie etthorus īmaculatus multo magꝭ ei ſeruit acceptius ābulat in via īmaculata viduitatꝭ vel v̓ginitatis mūde. Un̄ cāit eccleſia de Agatha v̓gine. Immaculatus dn̄s īmaculatā ſibi ſponſā elegit. Etv̓gine dei matre. Sctā īmaculata v̓ginitas ⁊c̄. Et mihi miniſtrauerit ait dn̄s: honorificabit euꝫ pater meus eſt in cel̓. Ioā. xij. Et in cel̓ ſine maculaſt̓ an̄ thronū d̓i apoc. xiiij. Fit aūt qͣdrupl̓r ꝗs macl̓atus luxuriā: faciens ꝯͣ hoc preceptum.Cum agit turpiter in ſeip̄m.Cum cognoſcit neꝗter vas femineum.Cum ſe iungit ſceleriter ad ſimilem ſexum.Cum accedit carnaliter ad animalbrutum. Quātum ad pͥmū maculat̉ ꝗs luxuriā oꝑādoturpia ſeip̄m: qd̓ dicit̉ mollicies. i. cor. vi. Nequemolles regnū dei poſſidebūt: qꝛ illud mortale eſtꝯͣ hoc p̄ceptū. Ratio huius eſt ẜm tho. 2ᵉ. q. c. liij.art. ij. Pctm̄ in hūanis actibꝰ ē qd̓ eſt ꝯͣ ordineꝫ rationis: hꝫ hoc rationis ordo: vt q̄libet ordinat dirigat ad finem ſuū. Un̄ ſic̄ non eſt pctm̄ ſi ratōeꝫ vtat̉ aliꝗbus rebus ad finem: ad quem ſūt ordine ꝯuenienti dūmodo ille finis ſit aliqd̓ v̓ebonum: ita pctm̄ eſt ſi vtat̉ homo aliꝗbꝰ rebus adquem ſūt ordinata: vel ſi non debito modo hocfaciat. Eſt āt v̓e bonū vt ꝯſeruet̉ natura indiuiduiqd̓ fit eſū ciboꝝ. Et ſil̓r bonū eſt magꝭ excellens ꝯſeruet̉ natura ſpeciei: qd̓ fit in generatione peractū venerū. Sic̄ ergo vſus ciboꝝ ſi non fiat ad debitum finem .ſ. ſuſtentationis corꝑis: vel non debito modo: eſt pctm̄ ita vtendo venereis non ad finēhumāe generationis: vel indebito modo vt cuꝫſua vxorē: pctm̄ eſt. Sꝫ polluendo ſeip̄m: certū ēfruſtrat̉ oīo intentio nature: cum poſſit ſeꝗ generatio: vn̄ pctm̄ eſt: mortale: ex excludit a regnodei ẜm apl̓m. Et qͣꝫuis ſemē humanum dicat̉ ſuꝑfluum in animali: non tn̄ eſt ſimpl̓r ſuꝑfluum: ſedex eo eſt reſiduum operationis v̓tutꝭ nutritiuetn̄ eo indiget̉ ad v̓tutis generatiue opus id̓o cuꝫ

procuret̉ emitti indebite .i. exͣ actum ꝯiugalem pecatum eſt. Non ſic eſt de alijs ſuperfluitatibusporis: qualitercunqꝫ emi tāt̉ ſalua decentia ꝯuictus humāi ſiue peccato eſt. Si āt accidat emiſſioſeminis in vigilia vel ſōno ſine procuratōe aliquap̄ter oēm intentionem: non eſt pctm̄ ẜm. Cho.Scd̓o ſit ꝗs maculatus ſeminā ꝯgnoſcendoſuā. Lhob. iiij. Attende tibi ab omni fornicatione: p̄ter vxorem tuā nunquā patiaris crimen ſcireSunt āt diuerſe ſpecies luxurie cum ml̓ieribus:diſtincte ꝯfitende. ſi pctm̄ carnis cōmittat̉ ſoluti cum ſoluta: dicit̉ ſimplex fornicatio: vt accederead meretrices vel ꝯcubinas huiuſmodi: qd̓ ꝗdāarbitrāt̉ licitum non ꝯiugatis nec eſſe peccatum.Sꝫ. b. Cho. 2ᵉ. q. cij. art. ij. dicit eſſe mortale: contra hoc p̄ceptum. Apl̓s. ad. Ephe. v. Omnis fornicator aūt īmundus: hꝫ hereditatem in regno d̓i xp̄i. Si cōmittat̉ cum v̓ginibus dr̄ ſtuprū. Siſanguineis vel affinibus dr̄ īceſtus. Si cuꝫ clerisvel religioſis vel monialibus dicit̉ ſacrilegiū: vl̓ etiam patribus ſpūalibus vt ꝯfeſſoribus velmatribus. Si per violentiā mulieri vel parēturdicit̉ raptus. Si vxore alterius vel viro ꝯiuoto muliere etiā ſoluta dicitur adulteriū. i. ad cori.vi. Neque adulteri regnū d̓i poſſidebunt. Et vt dicit. b. Tho. in tractatu de. x. p̄ceptis. Mulier adulterās tria mala facit: notātur eccle. xxiij. Oīs mulier relinquens virum ſuum peccabit: pͥmo ī legealtiſſimi incredibilis fuit. Scd̓o virum ſuum derelinꝗt. Tertio in adulterio fornicata eſt: ex alio viro ſubſtituit filios: ſic legi dei non credit ꝗprohibet adulterium ſacramentum violat. Fidemgit viro: proditionem furtuꝫ: ſi generat ex acterio filios quos nutrit de ſubſtātia viri Uir autēadulterans ip̄e tria mala facit. Prīo qꝛ cum caput ſit vxoris: deberet ducere exemplo ſuo adhoneſtatem facit ꝯͣrium. Scd̓o qꝛ habet rationēmagis vigoroſam qͣꝫ mulier: poteſt magꝭ reprimere ꝯcupiſcentias. Tertio facit ꝯͣ equalitatem: qꝛita tenetur ſibi ſeruare fidem ſicut illa ſibi. Hincaug. ī li.. x. cordis ait: mechaberꝭ .i. ibis ad aliaqͣꝫ vxorem tuā: tu exigꝭ hoc ab vxore vis hocredde̓ vxori: tn̄ debeas ī virtute vxorē precelle̓qm̄ caſtitas virtus eſt. Uis tuā vxorem eſſe victricem: tu victus iaces. xxxij. q. ſeptima. Tertio ſitꝗs maculatus agens ꝯͣ hoc p̄ceptum per viciumſodomiticum. De quo apl̓s ad Ro. i. Tradidit illoſdeus .i. tradi permiſit in paſſiones ignominie .i. vicia innomināda. Naꝫ femine eoꝝ immutaueruntnaturalem vſum in eum eſt ꝯͣ natura. Sil̓r maſculi relicto naturali vſu femine: exarſerunt in cocupiſcentijs ſuis ſibinuicem maſculi in maſculosturpitudinem operātes. Et ad quanta mala talespoſtea deueniāt ſubdit apl̓s dicens. Tradidit eosdn̄s in reprobum ſenſum .i. tradi permiſit repletoſomni iniꝗtate: malicia: fornicatione: auaritia: neꝗcia ⁊c̄. Et ad hoc etiā pertinet vxore vel alia femina abutendo exͣ vas debituꝫ. Un̄ Aug. xxxij. q. vij