Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum IIII.

ꝯferendo v̓tutem effectum eoꝝ. Sed in vanumaſſumit ī hoc nomen dn̄i: male vtit ſacramentꝭꝯferēdo vel accipiēdo ea ī peccato mortali: qꝛ talis non ꝯſeꝗtur ſanctificationeꝫ ordinanturſacramenta ſaluationē: ſꝫ culpa mortalē damnationē. Et ſic in vanū aſſumit nomen dei īuocatum. Un̄ Aug. Sacramēta talia fiunt vnicuiqꝫ: quali ꝯſcīa quis accedit .i. q. i. ꝗdā. irreuerentiā facit ſacramentꝭ: ꝯtra illud p̄ceptū agit: qꝛ ſit frequenter ideo vniuerſa vanitas oīsviuens. Scd̓o ſumit̉ nomen dn̄i ad ꝯfeſſionēEt hoc vel p̄dicādo docendo: vel laudādo deūonfitemī dn̄o inuocate nomen eiꝰ: annuncitentes oꝑa eius .ſ. p̄dicando ſicut paulusdixit dn̄s act. ix. Porter nomen meū coentibꝰ regibꝰ filijs iſrl̓. Sed in vanū ſūitfalſa predicat vel docet vt heretici: qꝛ non ſeꝗt̉tꝰ ſalutis in̄: ad quē eſt ordinata predicatio:vna gloſa ſuꝑ hoc precepto dicit: dices creairā .ſ. purā chriſtū filiū dei: qd̓ iudei faciuntalis peccai mortal̓r. Falſa ſcienter p̄dicans ẜmho. in. iiij. Sumitur ēt nomen dei ad laudādūmillud Iſa. xliij. Oēm inuocat nomen meumgloria mea creaui. Et illud p̄s. Laudate nonen dn̄i. Sed ī vanū aſſumit qui illud noīat īriſionem in cātilenis mūdanis vl̓ qd̓ peiꝰ eſt: blaſphemando maledicendo: qd̓ vtiqꝫ eſt mortaletra iſtud preceptū: ẜm Tho. 2ᵉ. vbi ſupraContra quos ꝯqueritur dn̄s dicens Iſaiā. lij.ugiter nomen meum blaſphemat̉ tota die: deplaſphemia hēs difluſe ī ꝑte ti. vij. c. v. Tertio ſumit̉ nomē dn̄i ad auxilij īploratione ꝓuer.xviij. turris fortiſſima: nomen dn̄i ad confugiet iuſtus ſaluabitur. Et hiere. xiiij. Nomen tuūnuocatum eſt ſuꝑ nos ne derelīquas nos. Et adhoc vt citius aliꝗs obtineat auxiliuꝫ in orationeadiungit votum aliqd̓: ſꝫ in vanū aſſumit nomēdn̄i: in oratione voluntarie diſtrahitur ad alia.Contra quos dr̄ Math. xv. Ppl̓s hic labijs meonorat: cor aūt eoꝝ longe eſt a me. Sine. i. vtilitate colunt me. Et multo magis in vanū aſſūitnomen dei: vota facit illicitis vel licita nonplet: qꝛ peccatores in hoc frequenter incidunt.uerſa vanitas oīs viuens de trāſgreſſitoꝝ hēs diffuſe in ꝑte ti. xi. per totum. Quarto ſumitur nomen dei ad ꝯfirmationeꝫdictoꝝ .ſ. iuramentū. Quāuis .n. aliqn̄ iuretur creaturas: aut euangeliuꝫ: fidē: ſctōs: percorpꝰ ſuū hiꝰ īplicite aſſumitur nomen dei: illa .n. iurat̉ inqͣꝫtum veritas vel bonitas aūt v̓tusdei in illis manifeſtat̉. Eſt .n. iurare ẜm Aug. deūin teſtē īuocare ſuoꝝ verboꝝ. Sed vt dicit Hierony. tractas illud hiere. Et iurabunt in noīe meoin iudicio iuſticia veritate. Aīaduertenduꝫiuſiurandū dꝫ habere tres cōites .ſ. iudiciū: iuſticiam: veritatē. Si ꝗd hoꝝ defuerit non iuramētuꝫ ſed ꝑiuriū erit. xxij. q. ij. ꝯtra iſtud preceptūdijt preter ip̄m. Primo .n. reqͥritur v̓itas vt iu

ret credit verū. iurando ſcienter ſalſuꝫquocūqꝫ ſē peccat mortal̓r: ẜm Tho.2ᵉ. Et tunc ꝓpͥe agit ꝯtra iſtud p̄ceptum aſſumesnomen dei īuanū. i. ad aſſerendū falſuꝫ. vn̄ dicitſcriptura. Non ꝑiurabis in noīe meo .i. non iurabis falſū. Scd̓o reꝗritur iuſticia ī iuramēto qd̓videt̉ habere locū in ꝓmiſſorio iuramento: vt .ſ.iuret̉ qd̓ ſit iuſtū licitū. iurando facere ꝗdiniquū ẜuari non dꝫ: ſicut fecit herodes amputare faciens caput Io. bap. ꝓpter iuſiurādū. Etcat mortal̓r qn̄iurat ꝗd illicitū: qͦd ſit mortale:occidere hoīem: facere pacē hiꝰ: tunc aſſūitnomen dei in vanū .i. re illicita. Tertio reꝗrit̉iudiciū .i. diſcretio vt .ſ. non iuret̉ niſi ī caſu nccͣitatis vel magne vtilitatis. non .n. re vili vel loco dꝫ iurari: et v̓itatē dicendo iuſtū ꝓmittendoUn̄ dicit Aug. iuramēto ꝗs vti dꝫ vt medicīa.ſ. neceſſitate: al̓s iurando leuiter vt cōiter ſit⁊ſi veꝝ ſit: licitū qd̓ iurat̉ eſt pctm̄: non tn̄ mortale niſi fieret in ꝯteptum. Et ſic ſumit̉ nomen dei īuanū .i. re īutili: eſt p̄ter non ꝯtra illud p̄ceptūPeriurans āt ẜm Tho. in dicto libello īiuriat̉facit irreuerētiā deo: qꝛ videt̉ ſentire ignorantē: neſcire verū vel falſū dicti ſui vel maliam ī eo: qͣſi diligat deꝰ mēdaciū cꝰ teſtē īducit: vīpotentia qͣſi poſſit punire. Proximo ē nociuiꝰqꝛ ſocietas hoīum īuicē ꝯẜuari poſſet niſi crede̓t v̓bis eoꝝ. Dubia at ꝯfirmant̉ iuramēto ẜm illud ad hebr. vi. Oīs ꝯtrouerſie finis ē iuramētū ē ſibiipſi crudelis: qꝛ ſe obligat ad hoc vt puniatur ſi non dicit veꝝ ī iurando. Exēplū in hyſto.ec. de tribꝰ falſo iurauerūt ꝯtra aliquē accuſātes de crīe. Et vnꝰ dixit cōbureretur ſi iuraret verum. Scd̓s leproſus efficeretur. Tertiꝰ cecus efficeretur: oībus euenit qd̓ ſibi īprecatus ē: cunctis notificata v̓itate vnum illoruꝫDe iuramento ꝑiurio habes diffuſe in partetitulo. x..§. III.De tertio precepto ꝙemento vt diē ſabbati ſctīfices. Exod̓. xx. excluſishis ꝓhibent debitū cultū deo exhibere .ſ. īfidelitatis ſuꝑſtitōem irreuerentiā pͥmuꝫ ſcd̓ꝫpreceptū: ꝯn̄s fuit vt poneret̉ tertiū p̄ceptū: qd̓ v̓a religione fundaret̉. Ad religione āt ꝑtinetdebitum cultū deo exhibere. Sicut aūt dīna nobis tradunt̉ in ſcripturis ſacris ſub ſil̓itudībꝰ re corporalium vt intuitꝰ cognitio dei dicaturoculus eius hiꝰ. Ita cultꝰ exterior deo exhibetur ẜm aliqd̓ ſenſibile ſignū. Et qꝛ ad interioreꝫcultū ꝯſiſtit in or̄one deuotōne: magis ducit ex interiori inſtinctu ſp̄s ſctī: p̄ceptū legis da fuitn̄ de eo ſꝫ de exteriori cultū ẜm aliqd̓ ſēſibile ſignū. Et qꝛ p̄cepta decalogi ſt̓ qͣſi q̄dā pͥma: cōia legis pͥncipia: in tertio p̄cepto decalogi:p̄cipit̉ exterior cultꝰ dei ſub ſigno cōis bn̄ficij: qd̓ꝑtinet ad oēs .ſ. ad repn̄tādū opꝰ creatōis mūdi:a reꝗeuiſſe deꝰ dr̄ ſeptimo die. In cuiꝰ ſignum