Titulusᵐ. XIIII.
Quatuor autem rationes ſt̓ ꝗbus excluſo cl̓tu falſoꝝ deoꝝ debemꝰ verum deum colere que hn̄tur in dicto libello beTho. d̓ aquino. Et pn̄t notari in eo qd̓ ſubditurver. pͣsͣ. Ego .n. ſum dn̄s deus tuus. ¶ Prima eſtex dei largitate. Omne .n. bonum naturale vel tēporale vel ſpūale a deo habemus. Quid .n. hēsait apl̓s. i. Corin. iij. qd̓ non accepiſti. p̄s. Aperiēte te manum tuaꝫ .ſ. large ꝓuidentie: oīa īplebuntur bonitate. Et oīa in nihilum redirent: niſi manus oīpotentis ea ſuſtentaret. Ait Gre. vnd̓ dicitEgo ſum qui .ſ. do eē oībus ⁊ conſeruo ⁊ ſolꝰ habeo eē immutabile. Et ideo vt verꝰ deꝰ adorādꝰ.Nimis ingratus ē qui deuꝫ non colit: a quo oīabona recepit: deutro. xxxij. Nunꝗd non ipſe ē pater tuus ꝗ poſſidet ⁊ fecit ⁊ creauit te. Qui autemnon recognoſcit beneficia eius ⁊ non colit eumſimilis ē illis iſrahelitis qui educti de deſerto cūtot mirabilibus oſtenſis: coluerunt deos dicentes. Hi ſunt dij tui filij iſrahel. exod̓. xxxij. ¶ Secunda ratio quare debemus eum colere ⁊ nonalium deū eſt ex premij numeralitate ſeu magnitudine. In nulla enim lege promittitur obſeruatoribus eius tantum premium. In lege Machometi ꝓmittitur ſaracenis ꝓ premio obẜuationiseius fluuius lactis ⁊ mellis. Iudei expectabantterram ꝓmiſſionis ⁊ expectant reuerſioneꝫ ad illam. Sed chriſtianis ꝓmittitur gloria angelorū.Unde ⁊ apoſtolus ad Rōa. Non ſunt condignepaſſiones huius temporis ad futuram gloriam.Mathe. xxij. Equales ſunt angelis dei. Un̄ dic̄.Ego ſum dn̄s. Dominus dicitur quaſi dn̄s .ſ. glorie p̄s. Gratiaꝫ ⁊ gloriam dabit dn̄s. ¶ Tertia ratio eſt ex ſui dignitate ꝙ vt dicitur eccl̓a. i. Unuseſt enim deus omnipotens: rex potens ⁊ metuendꝰ nimis. Sapientiſſimus eſt: qꝛ omnia nuda ⁊aꝑta ſunt oculis eius ad hebre. iiij. Unde Beuslatine grece theos dicitur. Et theos deriuaturab ithim quod eſt videre: quia omnia videt.¶ Quarto ratio eſt ex pacti fidelitate. Naꝫ ī baptiſmo quilibꝫ abrenunciat diabolo ⁊ pompis eiꝰ⁊ obligat ſe ad ſeruanduꝫ mandata dei ⁊ ad fidēUnde magnum ſuppliciuꝫ meretur frangens ꝓmiſſum: ad hebre. x. Irritam quis faciens legeꝫMoyſi duobus aut tribus teſtibus lapidabiturſine vlla miſeratione: quanto magis putandumeſt deteriora mereri ſupplicia. Qui filium dei cōculcauerit ⁊cͣ. Unde dicit. Ego ſum dominus deus tuus: tuus ſcilicet frater effectus per incarnationem: ⁊ quem elegiſti in deum tuum ad euꝫ co.§. III.De ſecundo preceptoqd̓ eſt. Non aſſumes numen dei tui in vanū exodi. xx. Sicut per primum preceptū excludit vitiuꝫ ſuꝑſtitiōis: qd̓ opponitur religionis virtutiẜm exceſſū: ne .ſ. cultus diuinus alteri tradatur
qͣꝫ deo vero. Ita ꝑ ſcd̓m p̄ceptū excluditur viciūirreligioſitatis: qd̓ opponitur religioni ſcd̓m defectū ne .ſ. deꝰ ꝯtēnatur ꝑ defectū reuerētie. Prius āt eſt deū ſuſcipere ad colendū: qͣꝫ eū ſuſceptūhonorare ⁊ iō rōnabl̓r premittit̉ pͥmum p̄ceptuꝫq̄ ꝓhibetur ſuꝑſtitio: ſcd̓o quo ꝓhibet̉ ꝑiurium⁊ alia ꝑtinentia ad irreligioſitatē ſeu irreuerentiam dei. Tho. 2ª. 2. q. cxxij. ar. iij. Et qͣꝫuis ꝑ hocp̄ceptum ꝓpͥe ⁊ pͥncipal̓r prohibeatur aſſumptionoīs dei: illa qͣ aſſumitur nomen dn̄i ad ꝯfirmationē verbi ꝑ modū iuramenti ex eo ꝙ illa eſt frequentior apud hoīes: ⁊ p̄cepta decalogi ſunt dehis q̄ pͥus in occurſū humāi generꝭ ſolent accidere: tn̄ pōt ex ꝯn̄ti intelligi ꝓhibita: oīs inordīatadīni noīs aſſumptio. Et ẜm hoc reꝑiunt̉ diuerſeexpoſitōes hꝰ precepti. Itē qͣꝫuis noīa dei ſint ml̓ta tn̄ qꝛ reuerentia debet̉ noībꝰ dei rōe rei ſignate: q̄ eſt vna .ſ. dīnitas: non rōe vocum ſignificantium q̄ ſunt multe: iō ſignanter ī ſingulari dr̄ nōaſſumes nomen dei tui ī vanū: idem tho. ¶ Frequenter pctōres faciunt ꝯtra iſtud p̄ceptū ꝓpterqd̓ dici pōt illud p̄s. Uniuerſa vanitas ōnis hōviuens. Hō aliqn̄ ẜm grego. ī mora. ſignificat naturā cū culpa. vn̄. i. ad corin. iij. dicit apl̓s. Cū ſit īnobis zelus ⁊ ꝯtentio nonne carnales eſtis ⁊ ẜmhoīem ambulatꝭ .i. ẜm ſenſualitatē culpabilē. Eſtāt talis hō .i. pctōr vniuerſa vanitas .i. vanꝰ oīmodo vanitatis. Dr̄ .n. vanuꝫ qͣdruplex. Primo vanū .i. falſum iuxͣ illud p̄s. vana .i. falſa locuti ſuntvnuſꝗſqꝫ ad ꝓximū ſuū. Scd̓o dr̄ vanū qd̓ ēiuſtū ſeu illicitum ecc̄s vlti. Adoleſcentia ⁊ voptas vana ſunt .i. adoleſces voluptuoſus illicitacōmittit. Tertio dicitur vanū īutile ſeu indiſcretū ẜm illud hiere. lj. Uana oꝑa eoꝝ ⁊ riſu digna.Quarto dicit̉ vanū qd̓ n̄ ꝯſeꝗt̉ finē ſuū ad queordinatur ſapīe. xiij. Uani ſunt oēs hoīes ꝗbꝰ nōſubeſt ſcīa dei: qꝛ n̄ ꝑtingunt ad pͥmā v̓itatem adquā ordinat̉ oīs ſcīā ⁊ illud p̄s. Niſi dn̄s edificauerit domū .ſ. ꝯſcīe ⁊ aīe edificio v̓tutū: in vanuꝫlaborauerūt ꝗ edificant eā: qꝛ n̄ acꝗrūt eas. Oīigit̉ hō. i. pctōr: eſt vniuerſa vanitas .i. vanꝰ oībꝰhis modis. ¶ Sciendū āt ꝙ nomen dn̄i aſſumitur a qͣtuorⁿ vt hētur ī tex. be. tho. d̓ p̄ceptis. Prīoad ſctīficationē. Scd̓o ad ꝯfeſſione. Tertio ad auxilij īploratōem. Quarto ad dicti ſui ꝯfirmationem. Sed peccator in his qͣtuor mōis aſſumit īvanuꝫ. ¶ Quātū ad pͥmū ſumitur aliqn̄ nomendei ad ſctīficatōem .ſ. cū noīatur ad hoc vt ſancificet .i. purificet hoīem a peccatis quod p̄cipue ſitin ſacramento baptiſmatis ⁊ pn̄ie: q̄ ordīata ſuntad purgatōem pctōꝝ .i. ad corī. vi. Abluti eſtis. ſꝑ baptiſmū ſctīficati eſtꝭ ī noīe dn̄i. Dicat .n. baptizans: ego te baptizo in noīe patris ⁊ filij ⁊ .ſ.ſ. quiſunt vnꝰ deꝰ: ⁊ abſoluens in pn̄ia: ego te abſoluo īnoīe pa. ⁊ fi. ⁊ .ſ. ſ. Un̄ dn̄s dixit ſacerdotibꝰ veterꝭteſtamenti: vos ponite nomen meuꝫ ſuper filiosiſrahel: ſcilicet inuocando in collatione ſacramētorum: et ego dominus benedicam eos: ſcilicet