Capitulum. IIII.
aīalis pͥmo generat̉ cor: ⁊ in domo pͥmo ſit fundamentū ⁊ in bonitate aīe: pͥma ꝑs eſt bonitas volūratis: ex quo hō vtitur bn̄ quacūqꝫ alia bonitate.Bonitas at voluntatis attendit̉ ad obiectū ſuuꝫqd̓ eſt finis: ⁊ iō in eo eſt ꝗ erat ꝑ legem īſtituēdꝰad virtuteꝫ. Primo oportuit quaſi īacere qd̓dāfūdamentum religionis ꝑ qua hō debite ordinatur in deum: ꝗ eſt vltimus finis humane volūtatis. Scd̓m qd̓ attendit̉ in ordine generationis ēꝙ pͥus impedimenta ⁊ contraria tollantur: ſicutqgricola pͥus purgat agrum qͣꝫ ſeminet. Et iō circa virtutem religionis pͥus erat hō inſtruendusvt impedimenta vere religionis excluderet qͣꝫ ꝙactꝰ eius exerceret .ſ. in colendo euꝫ. Precipuuꝫautem impedimentum religionis eſt: q̄ hō inhereatur falſo deo: ẜm illud Math. vij. non poteſtire deo ⁊ mammone: ⁊ iō rōnabl̓r pͥmo precepexcluditur cultus falſoꝝ deorum. Prius ergoerant premittēda precepta negatiua quibus tollerentur impedimenta religionis .ſ. infidelitaer primum p̄ceptum: ⁊ irreuerentiā per ſecū⁊ poſtea iacendum fundamentum religionis per cultum exhibendum vero deo: quod ſitin tertio precepto .ſ. d̓ ſanctificatione ſabbati. Nōergo ſit in te deus recens: vt credas vel colas alium qͣꝫ deum eternum. Neqꝫ adorabis deum alienum vt notat beatꝰ Tho. in libello de decem pre.§. I.Aec.ut contra iſtud preceptum primum. Non habebis vel adorabis deos alienos: faciebant antiqui pagani quadrupliciter: ita ⁊ nunc mali fideles quaſi eos imitantes. ¶ Quidam .n. colebāt celeſtia corpora credētes aſtra eē deos. Ge quibus dr̄ ſapi. xiij. Soleꝫ⁊ lunam ⁊ gyꝝ ſtellarum rectores orbis credētesdeos putauerunt. Et iō moyſes ꝓhibuit iudeis:ne leuarent oculos ad celum: ⁊ adorarent ſolem⁊ lunā ⁊ ſtellas: q̄ fecit deus in mīſterium .i. in ſeruitium noſtrum non in cultum eorum. Hos imītantur contra hoc p̄ceptum agētes aſtrologi: ꝗ dicunt rectores eē aīarum corpora celeſtia ⁊ cōſtellationibus ſub ꝗbus naſcūtur hoīes neceſſe adbonum vel malum trahi. Et hi ꝓ hereticis ꝯdēnantur. xxiiij. q. iij. c. penulti. ¶ Quidaꝫ alij colebant inferiora elementa: d̓ quibus ſapīe. xiij. autignem aūt ſp̄m aut aerem deos putauerūt. Chaldei ignem ꝓ deo habebant: ⁊ qꝛ Abraam cū fratribus ſuis ⁊ patre araꝫ noluerunt illum coleredicentes non eſſe deum: in ignem proiecti ſunt:vt experirent vim eius ſed fide euaſerunt. UndeAbraam dicitur liberatus de vr̄ .i. de igne chald̓orum. His ſimiles ſunt qui inferioribꝰ male vtūiur. Nimis amantes diuitias. Unde ⁊ apoſtolusdicit auariciā eſſe idolorū ſeruitus: qꝛ cultū quēdꝫ aliarus deo exhibere ⁊ ſolicitudinem: exhibetnummo. ¶ Tertij errantes colebant hoīes in dees ſe vel alios. Aliqmui .n. nimis carnaliter aman
tes certas ꝑſonas: ipſis mortuis fecern̄t eis imagines que colebant ī deos. Sicut fecit Ninꝰ deBelo patre ſuo. Un̄ idola pͥmo denoīata ſunt: vtdicerentur bel vel baal vel bāalim. Et ſap̄. xiiij. dicitur Acerbo luctu dolēs pater cito rapti filij fet̉imaginē ⁊ illū ꝗ tunc qͣſi hō mortuꝰ fuerat: nuncqͣſi deū colere cepit. His ſil̓es ſunt ꝗ nimis amātaliqͣs ꝑſonas ſiue p̄ſidentes vt ꝓ eis non v̓eāturoīa mala facere. Uel filios qͦs male nutriunt ⁊ vtdimittant diuites rapinas faciunt. contra qͦs p̄s.Nolite ꝯfidere ī pͥncipibꝰ: in filijs hoīum ī ꝗbꝰ n̄ē falus. Aliꝗ vero fue. ūt ita p̄ſumptuoſi: vt ſe facerent deos noīare ⁊ colere: ẜm illd̓ ezechi. xxviijEleuatū eſt cor tuū: ⁊ dixiſti deꝰ ego ſum. Qd̓ nabuchodonoſor conatꝰ ē facere ꝑ holofernē ducēexercitus ſui: ſed confuſus vt pꝫ Iudith. i. Hosimitant̉ ꝗnimis credunt ſenſui ſuo: ⁊ ꝗ voluptatibus corporis inherent vt vltimo fini: de ꝗbusapl̓s ad philip. iiij. quoꝝ deus venter eſt. Cetericolebant demones ꝗ ī ſtatuis hītantes dabāt rn̄ſa reꝗſiti ad decīpiendum hoīes vt pꝫ in legēdisapl̓oꝝ: d̓ ꝗbus p̄s. Oēs dij gentiū d̓monia. Hosimitāt̉ faciētes dīnatiōes īcatatōes ⁊ vanas obſuatōes in ꝗbꝰ fiūt ẜꝫ Aug. quedā pacta tacita vl̓expreſſa cū demonibꝰ: ⁊ iō iſta facientes adorantdeos alienos .i. demones ꝗ ſunt alieni ab oīmīa⁊ veritate. Et ꝙ grauiter delinquant iſta faciētespꝫ per illud qd̓ dicit Auguſti. ⁊ hētur. xxvi. q. vij.Non obſeruetis dies ꝗ dicuntur egyptiaci: autcalendas ianuarij. Qui has vel quaſcūqꝫ diuinationes aut fata aut auguria obſeruat aūt ꝯſentitobſeruantibꝰ. Siue ꝑ quoſdā numeros litteraꝝ⁊ lune ⁊ ꝑ pytagorica necromantia egrotantiumvitā vel morte ꝓſꝑa vel aduerſa inꝗrit. Siue ꝗattendunt ſōnialia ſcripta ⁊ falſo Daniel̓ noīe intitulata: ⁊ ſortes q̄ dicunt̉ ſctōꝝ apl̓oꝝ ⁊ auguriaauium ⁊ aliqͣ ꝓ domo facienda: vel ꝯiugia cōpulanda: aut in collectionibus herbaꝝ carmina dicunt: aut pictaciolas .i. breuia pro quauis infirmitate ſuꝑ hoīes ⁊ aīalia ponunt preter ſymbolū⁊ oratione dn̄icam: aut magicis falſitatibꝰ: in grādinarijs ⁊ tēpeſtatibus credunt: qui talibꝰ credūtad eoꝝ domū euntes: aut ſuis domibꝰ ītroducūtaut interrogant ſciant ſe fidē chriſtianaꝫ ⁊ baptiſmum p̄uaricaſſe: ⁊ paganū ⁊ apoſtatā ⁊ dei inimicum irā dei in eternū incurrere: niſi eccl̓aſtica penitentia emendatus deo recōcilietur: hec ibi. Etin capitulo precedenti dicit idem. Admoneant ſacerdotes fideles magicas artes ⁊ incantationesꝑ infirmitatibus hoīum vel aīalium: laqueos eſſe ⁊ inſidias hoſtis antiqui: quibꝰ ille ꝑfidusⁱ genus humanum decipere nititur. Ecce quō decipit: qꝛ cum hiꝰ incātationibus immiſceantur aliqua pia: vt orōnes: credet ſe hō colere deū: ⁊ cōlit diabolū qui ibi operatur. Sꝫ n̄ adorabis deūalienū .i. demones ꝑ īcātatōem p̄cipit dn̄s ꝑ moyſen ⁊ ꝑ pſalmiſtam..§. II.