Titulus.XIIII.
nimiā diligentiam adhibebat ne ſcandalizarꝫ iudeos: ita ꝙ ex hoc ſequebat̉ ſcandalum iudeorūMagis tenet̉ aug. ī hac materia. Ad hoc ēt facitqd̓ dicit Gratia. ij. q. vij. teſtes. §. fi. Paulus petꝝrep̄hendit ꝗ erat pͥnceps. apl̓orum. Un̄ dat̉ intelligi ꝙ ſubditi pn̄t rep̄hendere ſuos p̄latos ſi rep̄henſibiles ſunt: ſꝫ hoc facile refellit̉ ſi vn̄ ſit rephenſus attendatur. Petrꝰ cogebat gentes iudaizare .ſ. facto ſuo ⁊ a veritate euāgelij recedere: cūiudeis gregem faciens ⁊ actibꝰ gentiliū ſe ſubtrahēs latenter. Par aūt eſt ī ſe a fide exhorbitare: ⁊alios a fide deijcere exēplo vel v̓bo. Non ergoex hoc on̄dit̉ ꝙ p̄lati poſſint a ſubditis accuſari:niſi cū exorbitauerint a fide vl̓ alios exorbitarefecerīt. Ad hoc ēt facit di. ix. Si ad ſacras tn̄ ī illanimia ꝯdeſcenſione petri circa legalia n̄ dicit̉ peccaſſe mortal̓r ſed venial̓r ẜm Tho.¶ De p̄ceptis moralibꝰ ipſiꝰ legis ī cōi ⁊ ſuꝑadditis. Capitulum tertium.Ęmoralibus preceptis veteris legis de mō īplendi eavtrū cadat ſub p̄cepto: ⁊ de triplici eorum drīa ſub qͣ cōprehendunt actꝰ oīum virtutū: ⁊ ſi īplere ea ī charitate ē in p̄cepto: ⁊ ſi ſūt diſpenſabilia: ⁊ qꝛ iſta ſunt difficilia ad cognoſcēdūiō cū p̄s. orandū eſt. Da mihi intellectu ⁊ ſcrutabor legē tuā: ⁊ cuſtodiā illā in toto corde meo: nōſufficit ꝙ deus dederit nobis lege nature ⁊ ſcripture .ſ. moſayce ẜm illud eccl̓. xvij. Addidit ill̓ diſciplinā ⁊ legem vite hereditauit eos: niſi det ītellectum eiꝰ. Lex dicit̉ a legendo: qꝛ ſepe dꝫ legi:Sed legere ⁊ n̄ ītelligere ē negligere. Humanꝰ ātītellectꝰ de facili errat: ſicut pꝫ in doctoribꝰ iudeorū antiꝗs ⁊ nouis male ītelligentibꝰ legem: nō ſolū quo ad cerimonialia ſed qͥ ad moralia: vt patꝫMath. v. ⁊. vi. c. Oportet ergo ꝙ deꝰ det ītellectūad ipſam intelligendū: qͦ ad cerimoni alia ẜm ſpualē intellectuꝫ ẜm quē adhuc dꝫ obſeruari: putaꝙ non comedant̉ carnes porcine .i. ꝙ n̄ hēantur.mores laſciui. ¶ Quantū ad moralia ẜm ſenſumlr̄alē verū: ⁊ de ipſis moralibꝰ tria vidēda ſunt.Primo vt modalitas faciēdi ea cognoſcat̉: ibi damihi intellectū.Scd̓o vt varietas iubendi ea ꝑꝗratur: ibi ⁊ ſcrutabor legē tuā.Tertio vt charitas īplēdi ea adhibeatur: ibi ⁊ cuſtodiam illā.Precepta moralia acribv̓tutum: ſꝫ actꝰ humanꝰ non pōt eē v̓tuoſus niſi fiat cū debito mō. ¶ Modꝰ aūt v̓tutis ẜꝫ ph̓min. ij. ethico. ꝯſiſtit in tribꝰ. Primū eſt vt oꝑet̉ ſciens ⁊ hoc iudicat̉ tā a lege diuīa qͣꝫ humana. Qd̓.n. ꝗs facit oīno neſciens ſe illud facere non meret pͥmium ⁊ ī malis non meret̉ penā ſi ē ignora-
tia inuincihilis: al̓s ſecꝰ. dꝫ ergo ꝗs ẜuare p̄ceptaſciens illa eē p̄cepta. ¶ Scd̓m qd̓ ꝑtinet ad mdū v̓tutis ē vt oꝑet̉ volens vel eligens: ī qͣ īpotur duplex motꝰ īterior .ſ. voluntatis ⁊ ītentōnis.Et iſta duo qͣꝫuis n̄ diiudicet lex humana. Eo ꝙlegiſlator ipſiꝰ .ſ. legis hūane eſt hō: ꝗ non hꝫ iudicare de īterioribꝰ actibꝰ qͦs non videt ſꝫ de exterioribus. Lex tn̄ dīna diiudicat: qꝛ deꝰ ꝗ ē hꝰ legiſlator: iudicat ēt de interioribꝰ actibꝰ quos videt.Lex .n. humana n̄ punit volentem occidere: ſꝫ lexdiuina punit. vn̄ dr̄ Math. v. ꝗ iraſcit̉ fratri ſuoreus erit iudicio: ⁊ ſil̓r in bonis oꝑbus malā intentōem: iuxͣ illud. Ne faciatis iuſticiā veſtrā coram hoībꝰ vt videamī ab eis Math. vi. ¶ Tertium qd̓ ꝑtinet ad modū virtutis eſt vt firmiter etīmobil̓r operet̉ .ſ. ī ꝓpoſito. Et iſta firmitas ꝑtiad hītum: vt .ſ. aliꝗs ex habitu radicato opetuiſtud non diiudicat̉ nec a lege humana nec dīna.ſ. vt puniat̉ ex defectu hꝰ. Sed ſi dꝫ homo mereri in obẜuando aliqd̓ p̄ceptum oꝫ ꝙ ⁊ iſtud obſeruet .i. ꝙ actꝰ eius ꝓcedat ex hītu v̓tutis infuſo: nōtn̄ tranſgreſſor eſt p̄cepti: vn̄ mereat̉ penā a deo n̄hn̄do habitū v̓tutis: cuius actū oꝑat. Honorans.ni. parentes qd̓ ꝑtinet ad p̄ceptum. ¶ Quartū eſtactus pietatis: qͣꝫuis non hēat hītum illiꝰ virtutꝭ.ſ. pietatis: qd̓ ſꝑ eſt cū eſt in aliquo mortali peccato: vtiqꝫ non meret̉ ex hoc p̄miū a deo: non tn̄ peccat mortal̓r in hoc. Et ſic qͣꝫtuꝫ ad illud modꝰ vtutis non cadit ſub p̄cepto legis. ¶ Intentio .n. legꝭlatoris eſt de duobꝰ. Unū eſt id ad qd̓ ītendit p ꝑcepta legis īducere: ⁊ hoc ē v̓tus. Aliud eſt id de ointendit p̄ceptum ferre: hoc eſt qd̓ ducit ⁊ diſpōitad virtutem .ſ. actꝰ v̓tutis. Non .n. eſt idē finis p̄cepti: ⁊ id de quo p̄ceptū dat̉. Sicut ⁊ ī alijs rebꝰnon eſt idē finis ⁊ illud qd̓ eſt ad finē. Ergo ītelligere debemꝰ circa legē ꝙ oꝫ īplere p̄cepta eiꝰ ſcienter cognoſcendo ea: libenter non ex triſticia vl̓coacte faciendo recta intentōe non ſiniſtra īplendo: firmiter hn̄do hītum virtutis vt mereamurhec. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. c. ar. ix.De parietate morabus iubent̉ in lege actus oīuum v̓tutum ꝑꝙdi: ait p̄s. ſcrutabor legē tuā. Morale dr̄ a moMores ꝓprie dicunt actꝰ humani ꝗ ꝯueniūt rōiEt hi ſunt bōi actꝰ. Actꝰ aūt humani ꝗ diſcordāta rōne non mores ſꝫ mali mores dici debēt. Moralia ergo p̄cepta ſunt de his q̄ ꝑtinent ad bonosmores ꝗ .ſ. ꝯueniunt rōni. Oē at̄ iudicium rōnishumane: cū a naturali rōne aliqͣl̓r deriuet̉: neceſſe eſt ꝙ oīa p̄cepta ꝑtineant ad legē nature Diuerſimode tn̄. Et pn̄t ſic diuidi: ꝙ moraliū legū q̄daꝫſunt vt fundamenta q̄dam vt ſupedificamēta q̄dam additamenta vite v̓tualis: vn̄ ⁊. be. Tho. j.2ᵉ. q. c. ar. xi. dicit ꝙ moralium triplex ē gradꝰ. cdā .n. ſunt cōiſſima ⁊ adeo maniſeſta ꝙ editiōe n̄indigent: ſicut mādata de dilectione dei ⁊ ꝓximi⁊ hiꝰ. q̄ ſūt qͣi fines p̄ceptoꝝ. Finis aūt ī oꝑabilibꝰ