Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.XIIII.

nimiā diligentiam adhibebat ne ſcandalizarꝫ iudeos: ita ex hoc ſequebat̉ ſcandalum iudeorūMagis tenet̉ aug. ī hac materia. Ad hoc ēt facitqd̓ dicit Gratia. ij. q. vij. teſtes. §. fi. Paulus petꝝrep̄hendit erat pͥnceps. apl̓orum. Un̄ dat̉ intelligi ſubditi pn̄t rep̄hendere ſuos p̄latos ſi rep̄henſibiles ſunt: ſꝫ hoc facile refellit̉ ſi vn̄ ſit rephenſus attendatur. Petrꝰ cogebat gentes iudaizare .ſ. facto ſuo a veritate euāgelij recedere:iudeis gregem faciens actibꝰ gentiliū ſe ſubtrahēs latenter. Par aūt eſt ī ſe a fide exhorbitare:alios a fide deijcere exēplo vel v̓bo. Non ergoex hoc on̄dit̉ p̄lati poſſint a ſubditis accuſari:niſi exorbitauerint a fide vl̓ alios exorbitarefecerīt. Ad hoc ēt facit di. ix. Si ad ſacras tn̄ ī illanimia ꝯdeſcenſione petri circa legalia dicit̉ peccaſſe mortal̓r ſed venial̓r ẜm Tho. De p̄ceptis moralibꝰ ipſiꝰ legis ī cōi ſuꝑadditis. Capitulum tertium.Ęmoralibus preceptis veteris legis de īplendi eavtrū cadat ſub p̄cepto: de triplici eorum drīa ſub cōprehendunt actꝰ oīum virtu: ſi īplere ea ī charitate ē in p̄cepto: ſi ſūt diſpenſabilia: qꝛ iſta ſunt difficilia ad cognoſcēdū p̄s. orandū eſt. Da mihi intellectu ſcrutabor legē tuā: cuſtodiā illā in toto corde meo:ſufficit deus dederit nobis lege nature ſcripture .ſ. moſayce ẜm illud eccl̓. xvij. Addidit ill̓ diſciplinā legem vite hereditauit eos: niſi det ītellectum eiꝰ. Lex dicit̉ a legendo: qꝛ ſepe dꝫ legi:Sed legere ītelligere ē negligere. Humanꝰ ātītellectꝰ de facili errat: ſicut pꝫ in doctoribꝰ iudeo antiꝗs nouis male ītelligentibꝰ legem: ſo quo ad cerimonialia ſed ad moralia: vt patꝫMath. v.. vi. c. Oportet ergo deꝰ det ītellectūad ipſam intelligendū: ad cerimoni alia ẜm ſpualē intellectuꝫ ẜm quē adhuc dꝫ obſeruari: puta non comedant̉ carnes porcine .i. hēantur.mores laſciui. Quantū ad moralia ẜm ſenſumlr̄alē verū: de ipſis moralibꝰ tria vidēda ſunt.Primo vt modalitas faciēdi ea cognoſcat̉: ibi damihi intellectū.Scd̓o vt varietas iubendi ea ꝑꝗratur: ibi ſcrutabor legē tuā.Tertio vt charitas īplēdi ea adhibeatur: ibi cuſtodiam illā.Precepta moralia acribv̓tutum: ſꝫ actꝰ humanꝰ non pōt v̓tuoſus niſi fiat debito. Modꝰ aūt v̓tutis ẜꝫ ph̓min. ij. ethico. ꝯſiſtit in tribꝰ. Primū eſt vt oꝑet̉ ſciens hoc iudicat̉ a lege diuīa qͣꝫ humana. Qd̓.n. ꝗs facit oīno neſciens ſe illud facere non meret pͥmium ī malis non meret̉ penā ſi ē ignora-

tia inuincihilis: al̓s ſecꝰ. dꝫ ergo ꝗs ẜuare p̄ceptaſciens illa p̄cepta. Scd̓m qd̓ ꝑtinet ad m v̓tutis ē vt oꝑet̉ volens vel eligens: ī īpotur duplex motꝰ īterior .ſ. voluntatis ītentōnis.Et iſta duo qͣꝫuis diiudicet lex humana. Eolegiſlator ipſiꝰ .ſ. legis hūane eſt: non hꝫ iudicare de īterioribꝰ actibꝰ qͦs non videt ſꝫ de exterioribus. Lex tn̄ dīna diiudicat: qꝛ deꝰ ē hꝰ legiſlator: iudicat ēt de interioribꝰ actibꝰ quos videt.Lex .n. humana punit volentem occidere: ſꝫ lexdiuina punit. vn̄ dr̄ Math. v. iraſcit̉ fratri ſuoreus erit iudicio: ſil̓r in bonis oꝑbus malā intentōem: iuxͣ illud. Ne faciatis iuſticiā veſtrā coram hoībꝰ vt videamī ab eis Math. vi. Tertium qd̓ ꝑtinet ad modū virtutis eſt vt firmiter etīmobil̓r operet̉ .ſ. ī ꝓpoſito. Et iſta firmitas ꝑtiad hītum: vt .ſ. aliꝗs ex habitu radicato opetuiſtud non diiudicat̉ nec a lege humana nec dīna.ſ. vt puniat̉ ex defectu hꝰ. Sed ſi dꝫ homo mereri in obẜuando aliqd̓ p̄ceptum oꝫ iſtud obſeruet .i. actꝰ eius ꝓcedat ex hītu v̓tutis infuſo:tn̄ tranſgreſſor eſt p̄cepti: vn̄ mereat̉ penā a deohn̄do habitū v̓tutis: cuius actū oꝑat. Honorans.ni. parentes qd̓ ꝑtinet ad p̄ceptum. Quartū eſtactus pietatis: qͣꝫuis non hēat hītum illiꝰ virtutꝭ.ſ. pietatis: qd̓ ſꝑ eſt eſt in aliquo mortali peccato: vtiqꝫ non meret̉ ex hoc p̄miū a deo: non tn̄ peccat mortal̓r in hoc. Et ſic qͣꝫtuꝫ ad illud modꝰ vtutis non cadit ſub p̄cepto legis. Intentio .n. legꝭlatoris eſt de duobꝰ. Unū eſt id ad qd̓ ītendit pcepta legis īducere: hoc ē v̓tus. Aliud eſt id de ointendit p̄ceptum ferre: hoc eſt qd̓ ducit diſpōitad virtutem .ſ. actꝰ v̓tutis. Non .n. eſt idē finiscepti: id de quo p̄ceptū dat̉. Sicut ī alijs rebꝰnon eſt idē finis illud qd̓ eſt ad finē. Ergo ītelligere debemꝰ circa legē oꝫ īplere p̄cepta eiꝰ ſcienter cognoſcendo ea: libenter non ex triſticia vl̓coacte faciendo recta intentōe non ſiniſtra īplendo: firmiter hn̄do hītum virtutis vt mereamurhec. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. c. ar. ix.De parietate morabus iubent̉ in lege actus oīuum v̓tutum ꝑꝙdi: ait p̄s. ſcrutabor legē tuā. Morale dr̄ a moMores ꝓprie dicunt actꝰ humani ꝯueniūt rōiEt hi ſunt bōi actꝰ. Actꝰ aūt humani diſcordāta rōne non mores ſꝫ mali mores dici debēt. Moralia ergo p̄cepta ſunt de his ꝑtinent ad bonosmores .ſ. ꝯueniunt rōni. at̄ iudicium rōnishumane: a naturali rōne aliqͣl̓r deriuet̉: neceſſe eſt oīa p̄cepta ꝑtineant ad legē nature Diuerſimode tn̄. Et pn̄t ſic diuidi: moraliū legū q̄daꝫſunt vt fundamenta q̄dam vt ſupedificamētadam additamenta vite v̓tualis: vn̄. be. Tho. j.2ᵉ. q. c. ar. xi. dicit moralium triplex ē gradꝰ. c .n. ſunt cōiſſima adeo maniſeſta editiōeindigent: ſicut mādata de dilectione dei ꝓximi hiꝰ. ſūt qͣi fines p̄ceptoꝝ. Finis aūt ī oꝑabilibꝰ