Capitulū.II.
cdla ⁊ potētia. Prīo de ſcīa qͣſi rō naturalis ei poſſi ſufficere ad ſalutē. Et iō vt d̓ hoc eiꝰ ſuꝑbia coniceret̉ ꝑmiſſus ē homo ſue regimī rationis abſqꝫ admīculo legꝭ ſcripte. Et ex hoc exꝑimēto pomit homo diſcere ꝙ patiebat̉ defectu rationis:qꝛ hoīes vſqꝫ ad idolatriam ⁊ turpiſſima vicia ꝑlapſi ſūt. Et ideo pꝰ tēpus legis nature fuit nccͣiūpari legē ſcriptam .ſ. moſaicam: qꝛ ꝑ legē cogniti ẜm apl̓m. Scd̓o ſuꝑbiebat hō tꝑe legꝭ nad̓ potētia: qꝛ ex arrogantia ⁊ ſuꝑbia dicebatdeeſt ꝗ iubeat non d̓eſt ꝗ īpleat. Ideo poſtqͣꝫ īſtruꝙ eſt ꝑ legē ſcriptam coniūcta eſt eiꝰ ſuꝑbia de īfirmitate ⁊ īpotentia: dū īplere n̄ poterat qd̓ ꝑ legē cognoſcebant: ⁊ ideo ſicut apl̓s concludit adro. viij. qd̓ īpoſſibile erat legi ī qͣ īfirmabat̉ ꝑ carnē miſit deꝰ filiū ſuuꝫ vt iuſtificatio legis īpleret̉in nobis. ¶ Scd̓o lex vetꝰ data eſt bonis ī auxilium ⁊ ī ſignum ⁊ ī auxilium ꝗdē ignorantie ⁊ īpoQd̓ ꝗdeꝫ tē̄ nccͣiuꝫ fuit: qn̄ lex natural̓ obari īcipiebat ꝑꝑ exuberantiam peccatorum.rlebat aūt dare auxiliū q̄dam ordīe: vt .ſ. ꝑ īd adꝑfectū manuduceret̉. Et iō oportuit īaēnature ⁊ legē gratie dari legē ſcriptā. Seilla lex fuit data bonis ī ſignū ſeu ī figuraꝫgr̄e. Oīa .n. illa cerimonialia figurabat mychriſti ⁊ eccl̓e ⁊ ſacrā q̄ mirabilia ſunt. bea..2º. q. xcviij. ar. vi. Et qꝛ adueniente v̓itateeſſare figura. Et figure debent cedere figuraō cū tradita fuerit illa lex vt obligaret ppl̓mqͦ ad cerimonialia ⁊ iudicialia: vſꝫ ad ꝯſumaē ſeu īpletionē figuraꝝ de chriſto qͦ īplete ſūtrte eiꝰ ꝑ quā conſecuta ē ſalus hoīuꝫ. Un̄ dirca nonā. Conſumatū ē ⁊ in ſignū huiꝰ velūli qd̓ tegebat interīora ſciſſū eſt mediū: ad īnuY velamina figuraꝝ deficiebāt. Ideo morit illa legalia ⁊ nunc ēt mortiſera. Et ſcienꝙ cū q̄rit̉ qͥ tꝑe ceſſauerunt legalia: ꝙ non porunt ſeruari ſine mortali peccato. Circa hocig. diſtinguit tria tꝑa. Primū an̄ paſſioneꝫ xp̄iuolegalia n̄ erant mortua neqꝫ mortifera. Sꝫlntiſera ⁊ currebant ſil̓ cū euangelio. Scd̓m tēs fuit medium inter paſſiōem xp̄i ⁊ diuulgatiē euangelij: in qͦ tꝑe legalia erāt mortua: quianullā v̓tutē hēbant neqꝫ obẜuari tenebant̉: nō tn̄ortiſera: qꝛ illi ꝗ ex iudeis erant cōuerſiad ſidem: poterant licite ea ẜuare dūmō non ponerēt ſpem ſalutis ī eis: putantes .ſ. eoꝝ obẜuantiam neceſſariā: qͣſi ſine legalibꝰ fides xp̄i nō ſufficeret ad ſalutē vel poſſet iuſtificare. Et iō Paulus circūcidit timotheū: vt hētur act. xvi. natumex iudea matre ad tollendū ſcādala aliquoꝝ iud̓oꝝ conuerſoꝝ zelantiuꝫ ꝓ obẜuatione legaliū nōaut titū ꝗ erat natus ex gentilibꝰ. Non .n. gētilesꝯuerſi poterant ẜuare legalia ſicut cōuerſi iudei.Iō aūt voluit ſp̄s ſct̄s ꝙ non ſtatī inhiberet̉ conuerſis ex iudaiſmo ad ſidē xp̄i obẜuantia legaliūſicut inhibitꝰ fuit ꝯuerſis ex gentilibꝰ ritꝰ gentilium vt on̄deret̉ drīa ī vtriſqꝫ. Nā gentilitatis ritꝰ
repudiabat̉ tanqͣꝫ ſꝑ illicitꝰ: ⁊ a deo ſēꝑ ꝓhibitus.Ritꝰ āt legis ceſſabat tanqͣꝫ īpletꝰ ꝑ xp̄i paſſionēvt pote a deo in figurā xp̄i inſtitutꝰ. Tertiū tp̄s etpoſt euangeliū diuulgatum: in qͦ legalia non ſolūſunt mortua v̓tutē nullam hn̄tia. Sed ēt mortiſera ita ꝙ pctm̄ mortale ē illa ẜuare. Et rō hꝰ ē ẜmtho. pͥª 2º. q. ciij. ar. iiij. Quia oēs cerimōie ſūt q̄dāꝓteſtatōes fidei ī qͣ ꝯſiſtit īterior cultꝰ dei. Poteſtāt hō fidē interiorē ꝓteſtari factis: ſicut ⁊ verbis⁊ ī vtraqꝫ ꝓteſtationē ſi aliꝗd hō falſū ꝓteſtat̉: peccat mortal̓r. Quāuis āt ſit eadē fides quā hēmꝰde chriſto: ⁊ quam hūerunt patres veteris teſtatn̄ qꝛ ipſi p̄ceſſerunt nos ſeꝗmur: eadem fides diuerſis verbis ſignificat̉ ab eis ⁊ a nobis. Naꝫ abeis dicebat̉. Ecce virgo ꝯcipiet ⁊ ꝑiet. Et nos dicimus. Uirgo ꝯcepit ⁊ virgo peꝑit. Idem repn̄tando ꝑ verba p̄teriti tꝑis qd̓ illi ꝑ verba futuri tꝑisSil̓r cerimonie veteris teſta. figurabant chriſtūnaſcituꝝ paſſurum ⁊ hiꝰ. Sacramenta autē nouiteſta. ſignant ipſum ⁊ natū ⁊ paſſum. Sicut ergopeccaret mortal̓r qui nunc ſuā fidem ꝓteſtandodoceret chriſtū naſcituꝝ paſſurū ⁊ hiꝰ: qd̓ antiꝗpie ⁊ veraciter dicebant: ita nunc peccaret ⁊ mortal̓r: ſi ꝗs cerimonias legis ẜuaret quas illi antiꝗ pie ⁊ fidel̓r obẜuabāt. Qd̓ aūt dicit̉ baruch. iiij.Hic eſt liber mandatoꝝ ⁊ lex q̄ eſt in eternū: intelligitur lex eterna illa qͣꝫtum ad moralia ſimpliciter ⁊ abſolute: qͣꝫtum vero ad cerimonialia ē eterna ẜm figuratū non figuram. ¶ Sciendū ꝙ hiero. ⁊ Aug. in hac materia fuerūt ꝯtrarie opionis.Hiero .n. diſtinguens tm̄ duo tꝑa circa illa legalia: dicebat ꝙ an̄ paſſionē chriſti in qͦ legalia erātmortua ſed non mortifera. Aliud poſt paſſioneꝫin qͦ erāt ⁊ mortua ⁊ mortifera: ita ꝙ non poterātẜuari ſine mortali pctō. Et ſic dicebat ꝙ pꝰ paſſionem nunqͣꝫ apl̓i ẜuauerunt legalia ẜm veritatemſed ſolū quadā pia ſil̓atione ne .ſ. ſcandalizarentiudeos ⁊ eoꝝ ꝯuerſionē īpedirent que ſil̓atio intelligenda eſt ẜm tho. n̄ ꝙ illos actꝰ n̄ facerent ẜmrei veritatem: ſꝫ qꝛ non faciebant tanqͣꝫ legē obẜuantes. Sicut ſi ꝗs abſcideret pelliculā membrivirilis ꝑꝑ ſanitatem: non cā circūciſionis faciende ſꝫ īdecens videt̉ dicere ẜm tho. ꝙ apl̓i ea occl̓tarent ꝓpter ſcandalū q̄ ꝑtinent ad veritatē vite⁊ doctrine: ⁊ ꝙ vterentur ſil̓atōe in pertinentibꝰad ſalutem fideliū. Dicit ēt Hiero. ꝙ petrꝰ ſil̓atorie ſubtrahebat ſe a gentibꝰ ꝯuerſis cū eēt antiochie: vt hētur ad Gala. ij. vt vitaret ſcandalū iud̓oꝝ quoꝝ apl̓s erat. Un̄ in hoc non peccauit petrꝰ⁊ paulus ſil̓atorie eū rep̄hendit vt vitaret ſcandalū gentilium qͦꝝ erat apl̓s. Sed Aug. hoc improbat: qꝛ paulus ī canonica ſcriptura .ſ. ad gal̓. ij. ī qͣnephas eſt credere aliꝗd falſū: dicit ꝙ petrus rep̄henſibilis erat. Un̄ veꝝ eſt ẜm tho. pꝰ Aug. ꝙ petrꝰ peccauit: ⁊ paulꝰ n̄ ſil̓atorie ſꝫ vere rep̄hendit:non aūt peccauit petrꝰ in hoc ꝙ ad tp̄s legalia obẜuauit: qꝛ ſciebat ſibi licere tanqͣꝫ ex iudeis ꝯuerſa. Sꝫ in hoc peccabat ꝙ in obẜuatione legaliuꝫ