Titulusᵈ. XIIII.

hec ibi. In p̄dicto aūt verſu p̄s. notant̉ quatuorrōes quare fuit neceſſariū inſtitui legem diuinamſeu notant̉ quatuor excellentie legis diuine ad humanas: ẜꝫ Tho. pͥma ſcd̓e. q. xciiij. articulo. ij.Eſt ꝓpter cohibitionem oīs crinis. ibi.Lex dn̄i immaculata.Eſt ꝑꝑ directione mentis. ibi. Cōuertens aīas.Eſt ꝑꝑ certitudinē v̓itatꝭ. ibi. Leſtīoniū dn̄i fideletEſt ꝑꝑ ꝯſecutōem felicitatis. ibi. ſapi. p̄ſ. par.¶ Prima igit̉ rō: quare fuit neceſſariū dari legeꝫdiuinam vltra naturalē ⁊ humanaꝫ: eſt ꝓpter cohibitionem ⁊ excluſionē oīs criminis: vt .n. dic̄ Augde libero arbitrio. Lex hūana n̄ p̄t oīa mala q̄ fiūtprohibere vl̓ punire: qꝛ duꝫ auferret mala oīa: ſeq̄retur ꝙ ml̓ta bona auferent̉: ⁊ īpediretur vtilitasboni cōis: qd̓ eſt neceſſariū ad ꝯſeruationem hūanam. Un̄ Aug. Tolle meretrices de ciuitatibus ⁊ īplebis oīa libidinibꝰ: qꝛ accederent hoīes ad nuptias v̓gines vl̓ alias corruptelas vn̄ ſcandala ſeq̄rentur. Lex aūt naturalis: vt in pluribꝰ obſcurataerat: ⁊ multa peccata ignorabant̉ eē mala. Et iō vtnullū malū īprohibitū ⁊ īpunitū remaneat: fuit neceſſariū dari legem diuinaꝫ: q̄ nullū ꝑmittit peccatū. Et iō dicit. Lex dn̄i immaculata .i. nullaꝫ ꝑmittens peccati turpitudinē. ¶ Secūda rō eſt ꝓpter directionē mentis: de his etiam poteſt homo legē ferre de ꝗbꝰ poteſt iudicare. Iudiciū aūt hoīs n̄ poteſteē de interioribꝰ aī motibꝰ vel volūtatibꝰ qͥ latent: ſꝫſolū de exterioribꝰ ꝗ apparēt: vt dicit Urbanꝰ papaDe māifeſtis loꝗmur: occultoꝝ .n. cognitor ⁊ iudexeſt deꝰ: di. xxxij. Erubeſcant. ⁊ lex dicit cogitationiſpenam nemo patiat̉: de pe. di. i. Et tn̄ ad ꝑfectionemv̓tutis reꝗͥritur: ꝙ in vtriſqꝫ actibꝰ .ſ. interioribꝰ etexterioribꝰ homo ſit rectꝰ. Lex aūt hūana n̄ poteſtſufficienter cohibere ⁊ ordinare actꝰ interioris mētis: ⁊ ꝓpter hoc neceſſariū fuit ꝙ ſuꝑueniret lex diuina: q̄ prohibet actus ēt interiores vitioꝝ: vt illudexodi. xx. Non ꝯcupiſces rē proximi tui. Et illudMathe. vij. Qui viderit mulierē ad ꝯcupiſcēduꝫeā: iā mechatus eſt ī corde ſuo. Et iō dicit. p̄s. Conuertens aīas: qꝛ .ſ. exteriores et īteriores actꝰ dirigit. ¶ Tertia rō eſt propter certitudinem v̓itatꝭ. hōli. dꝫ ſcire abſqꝫ oī dubitatōe ꝗd d̓beat agere ⁊ ꝗdvitare. Sꝫ ꝑ legem naturalē vl̓ hūanam n̄ pōt hocſcire: qd̓ pꝫ ex hoc: qꝛ de rebꝰ hūanis ideo diuerſaiudicia dātur ꝑꝑ incertitudinē hūani iudicij: ⁊ p̄cpue de rebꝰ ꝯtingentibus ⁊ ꝑticularibus: ex ꝗbꝰ diuerſe leges ⁊ ꝯͣrie ferūtur. Ut ergo hō abſqꝫ dubitatōe aliqua ſcire poſſet: ꝗd ei agendū: ꝗd ei vitandū: neceſſariū fuit vt in actibꝰ proprijs dirigereturꝑ legeꝫ diuinā: de qua ꝯſtat ꝙ errare non pōt: ⁊ iōſubdit. Teſtīoniū dn̄i fidele .ſ. propter certitudineꝫv̓itatis ⁊ rectitudinis. Lex dicit̉ teſtimoniū qꝛ ī eadeꝰ teſtat̉ .i. declarat ꝗd d̓beat agere vel vitare: ⁊ ꝗdide expectare: penā .ſ. vel p̄miū ẜm obſeruantiā vl̓tranſgreſſioneꝫ eiꝰ. ¶ Quarta rō eſt propter adeptionem felicitatis. ꝑ legem .n. hō dirigit actꝰ propͥosad vltimū finem. ſi aut homo ordinaret̉ ad fine tm̄

naturalem: ꝗ non excederet proportionem facultatis natural̓ hoīs: ſufficeret lex hūana: ſꝫ qꝛ homoordinatur ad finem ſuꝑnaturalem .i. ad fineꝫ eterne beatitudinis: ꝗ excedit facultatem hūane vite: aideo fuit neceſſaria lex diuina: ꝑ quaꝫ homo ordinaretur ad finem eterne beatitudinis. Lex .n. diuina tradit ea q̄ ſūt credenda fide ⁊ ſacramenta qbus homo iuſtificatur ⁊ ad beatitudinem ſuꝑnamtendit. Hec aūt non hn̄tur lege naturali vel humana. Et ideo ſubdit: ſapientiā pſtās paruul̓ .i. hūilibꝰSapīa eſt noticia diuinorū: q̄ ꝑfecte habet̉ in ſuꝑna beatitudine n̄ in vita pn̄ti.¶ De conditionibus illius legis qͣꝫtum ad latoreꝫ⁊ receptorem. ¶ Capl̓m ſecundum.T qꝛ prior tēporeeſt lex veteris teſtamenti: ideo priꝰ d̓ eaagatur: de qua loquens propheta ait.p̄s. cxviij. Reuela oculos meos ⁊ cōſiderabo mirabilia de lege tua: vt ait Hiero. lex ſpūalis eſt: ⁊ vtintelligatur reuelatōe opus eſt. Eiꝰ āt eſt reuelareſeu interp̄tari ꝑmaxime cuiꝰ eſt ꝯdere. Et qꝛ dn̄s īus ꝯdidit ip̄amᶠ legem: ad ip̄m oratōe recurrendūeſt: vt nobis reuelet ꝗd in ea ītendat. Iudei qꝛ īnituntur propͥo ſenſui: intelligentes eā carnaliter: etẜm ſuꝑficiem: remanent vacui in intellectu eiꝰ v̓o īmultis delirantes in expoſitione eiꝰ: etiam quo amoralia: vt patet Mathe. v. dictū eſt antiꝗs: nōēcides ⁊c̄. Et in huius figurā cū legem illā moyſesppl̓o exponeret: ponebat velamen ſuꝑ faciem ſuaꝫad innuendū intellectū eius ipſis velatū ⁊ abſconſū. Et vt dicit hilarius: intelligentia dictoꝝ ex cāiseſt aſſumenda dicendi: qꝛ n̄ ſermoni res: ſꝫ rei eſtſermo ſubiectus: exͣ de ver. ſigni. Intelligentia. EtGreg. dicit: qꝛ non intentio verbis. ſed verba d̓bētdeſeruire intentioni. xxij. que. v. humane. Erat ergo prophīa: vt velamen obſcuritatis quod eſt in ſuperficie littere auferatur: qꝛ littera occidit: ait apoſtolus. Et tūc conſiderabit mirabilia de ipſa lege:qꝛ oīa in figuram contingebāt illis. i. Cor. x. p̄cipuequo ad cerimonialia: ⁊ ſignificabāt myſteria xp̄i eteccl̓ie: q̄ mirabilia ſūt: facta āt reuelatione eiꝰ legisꝑ ſpiritūſanctum loq̄ntem: ꝑ expoſitores eiꝰ ꝯſiderare dꝫ mirabilia eiꝰ quadrupliciter.Quo ad latoris ſublimitatem.Quo ad receptoris propͥetatem.Quo ad valoris quantitatem.Quū ad temporis congruitatem.Quantum ad primum.ſ. de latore legis veteris teſtamenti conſiderato ꝗsdederit ⁊ quō mirabiliter eſt data. Data enī eſt lexiſta a deo vero ⁊ bono: mediante miniſterio angelorum: quod on̄dit apl̓s ad gal. iij. dicens. Lex ordinata per angelos in manu mediatoris ordinata.i. ordinabiliter data per angelos .i. per moyſem et