Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. II.

delectationes eternas: ſcd̓m illud p̄s. Delectatōesin dextera tua .i. in bonis ſpiritualibus o deus: vſꝫin finem .i. conducunt homines ad finem vltimū.Bona igitur vtilia non habent in ſe vnde deſiderentur: ſed deſiderantur ſolū: vt ducentia in bonum alterum: ſicut ſumptio medicine amare deſideratur: non propter ſe: ſed propter ſanitateꝫ. Bona vero delectabilia nullam aliam rōneꝫ habēt appetibilitatis: niſi delectatōem: cum aliqn̄ ſint noria inhoneſta. Sꝫ honeſta in ſe habent vn̄ deſiderent̉. hec Tho. in pͥma ꝑte. q.. Opponit̉ aūt bonohoneſto malū culpe: bono delectabili malū penebono aūt vtili non opponitur aliꝗd ſpeciale malūeo bonum vtile ordinatur in bonū honeſtū veldelectabile ſicut in finem. Aho. in qͣſtionibus malo. igitur ratio naturalis oſtendat nobis in iſtavaria bona: lex naturalis dictet meliora īter bona appetenda proſequenda. Ideo bonū honeſtū ſit precipuū in quo inuenitur vtilitas maxīa:qꝛ conſecutio ſalutis: pax mentis: edificatio: et dilectio proximi: ac etiam delectatio precipua: ergodeclina a malo vbi eſt ānexum bonum delectabilevel vtile temporaliter: et fac bonū honeſtū et v̓tuoſum: inquire pacem eternam: oīa bona faciendopter pacem ſupernam.gnatum ē ſuper noslumen vultus tui domīne id eſt lex naturalis: queoſtendit nobis bona que appetuntur. Et ſicut bonum naturaliter appetitur. ita maius bonū eſſe aliquid cognoſcitur magis appetitur. Propterea enim plus amatur queritur vnū aureumargenteum nummiſma: qꝛ maius bonum vtilitatis eſt in eo. Pluribus autem rationibus oſtendit̉vnum bonum eſſe maius: ſeu melius altero. vnd̓ magis appetendum.Quia diuturnius. Quia īpermixtius.Quia cōius. Quia ſufficientius.Quia honorabilius. Primo vnum bonum eſt maius altero: qꝛ diuturnius. Ubi ſciendū: ſicut in malis quanto diuturnius eſt malum tanto peius: ita ecōtra in bōisquanto diuturnius bonuꝫ tanto melius. Patetexemplū. Egrotari per annum quod pertinet acmalū pene ſeu nature: eſt peius qͣꝫ per menſem vl̓hebdomadā. Unde naturaliter magis horretur ſi poteſt vitatur. Sic infirmitas anime que ē peccatum: quanto magis durat tanto peius. Peiꝰ eniꝫeſt permanere in peccato per menſem: qͣꝫ hebdomādā. Un̄ extra de conſuetu. c. vltio. dicitur. Lātoſunt grauiora peccata quanto diuturnius aīam inſelicem detinent alligatam. Cōſuetudo enim peccūdi habituatio eius aggrauat peccatum. Item qꝛpilis habet de ratione mali malum culpe qͣꝫ pene:laeo ſemper preeligendū eſt malū pene quodcūqꝫqꝫ nimiū malū culpe. In̄ Aug. xxxij. q. v. Ita ne. aitſpotius dꝫ ꝗs oīa mala ſuſtinere qͣꝫ peccato cōſenlire. Sic dixit fecit Iuſāna. Melius ē mihi abſꝫ

oꝑe .ſ. malo incidere in manus veſtras qͣꝫ derelinq̄re legē dei mei an̄. xiij. Sed in bonis quāto diuturnius tanto melius: ideo magis eligendū. Etqꝛ quanto bonū eſt diuturniꝰ tanto ſecurius poſſidetur. Et quanto quis cuꝫ voluntate magis habituata fixa ī bono oꝑatur: tāto opus eſt perfectiꝰ.Et dicit̉ Treū. iij. Bonū eſt viro ſi portauerit iu .ſ. obedientie: ab adoloſcentia ſua. igitur bona ſpūalia virtutū ꝑmaneāt: nec auſerri nec amitti poſſint ꝯͣ voluntatem hn̄tis: vt dicit Ambro. depe. di. ij. Sapiens. Bona aūt tēporalia auſerri poſſint inuitis vel amitti ſaltem in morte. Und̓ Amb.ſuper Luc. Non ſunt hoīs bona que ſecuꝫ afferre non pōt: ergo magis eligenda ſpiritualia qͣꝫ temporalia. Secundo vnum bonū ē maius alteroqꝛ īpermixtius ſeu purius. Bonū enim quod ē ſine malo eſt maius magis eligendum qͣꝫ quod hꝫadmixtionem mali gaudium ſine triſticia eſt magis gaudio: quod hꝫ annexam triſticiam. Cuiꝰ ēqꝛ bonum quanto delectabilius tanto meliꝰ magis eligendū. Sed bonū quod eſt malo purius īpermixtius: eſt delectabilius. Cum ergo bona ſpiritualia non habeant admixtionem mali aut triſticte. Un̄ dicitur de ſapientia vera: venerūt mihi oīapariter cum illa: ait ſapiens. Sap̄. vij. non hꝫ amaritudinem ꝯuerſatio illius nec tedium conuictuseius ſed gaudiū. Bona aūt terrena ſiue diuitie ſiue voluptates: habeant multam triſticiam anxietatem admixtam. Un̄ ſaluator eas ſpinis comꝑat.Luc. viij. qꝛ pūgunt mentē lacerant diuerſis afflictionibus. Ideo ſpiritualia bona ſūt p̄eligendaReſpectu tn̄ ſui in caſu .ſ. preſuppoſita culpa commiſſa: melius eſt bonū malo admixtū .ſ. bonum penitentie admixtum dolori triſticie contritionis qͣꝫgaudere magis eligendum. Melius eſt .n. penitere qͣꝫ gaudere. p̄s. Bonum mihi dn̄e humiliaſti me .ſ. per cōpunctionē. Reſpectu etiā amici cuꝫtriſtatur: melius eſt contriſtari qͣꝫ gaudere quodtinet ad conſeruationem amicitie. Flere flētibꝰait apl̓s ad Ro. xij. Tertō vnū bonū ē maius altero: qꝛ cōius bonum. Bonū ēt quāto cōius tantodiuinius: ẜm phūm .i. perfectius: quod intelligiturde illo bono cōi: qd̓ ẜm ſe totum: in eodem tēpore poteſt a multis participari. Sicut aſpectus ludi in teatro: doctrina in populo propinata. Huiꝰratio eſt: qꝛ bonum ſimpliciter eſt maius et magiseligendum qͣꝫ bonum alicui. Sed bonum ſimpliciter .i. ex ſe ex ſua natura eſt bonum cōe. Bonūaūt ꝑticulare vel proprium eſt bonū alicui iſti vl̓ illi. Apl̓s ad Galathas. vi. Duꝫ tēpus habemus oꝑmur bonuꝫ ad oēs. Et. vij. q. i. ſcias: dicitur. vtlitas cōis vtilitati vnius preponenda eſt. Et charitas non propͥa cōibus: ſed cōia proprijs an̄pōit: inquit Augu. in regula. Illud aūt bonum cōe: qd̓pōt ſimul ſecundū ſe totū a pluribus participari īeodem tempore: ſicut vnus equus vel vna veſtis.Aut ſi in eodem tempore: non tamen ſecūdum ſetotum: ſed ſecundū partem poteſt participari ſicut