Titulus. XIII.

ſunt minima bona: ⁊ virtualia maxima: ⁊ ratio naturalis dictat maiora bona p̄ponere minoribꝰ. Iōdꝫ ꝗlibet tp̄alia contēnere vt conſequatur ſpūalia⁊ media bene regulare ⁊ ordinare. Un̄ Hiero. dic̄Non modicū errat ꝗ minus bonū maiori preponit: de ꝯfecra. di. v. Lex aūt naturalis docet vitareerrore. Et apl̓s ad Galathas. vi. Dū tp̄s habemusoperemur bonū ad oēs. Operationes aūt ſunt potentiarum aīe. Ponitur alia diſtinctio ſeu differentia bonorū ſcd̓m Alexandrū in parte prima: bonūvirtutis politice: bonuꝫ gratie: ⁊ bonum glorie.¶ Bonū nature cōuenit generaliter oī enti. Et tale bonum ē perfectio debita ⁊ conueniens natureUnde Eccleſiaſtes. Oīa fecit bona in tempore ſuoſcꝫ deus: huius priuatio vel carentia eſt maluꝫ nature. ¶ Secūdū bonum eſt bonum virtutis politice: quod bonū hꝫ principium intra nos: eo ꝙ virtus pollitica eſt virtus que acquiritur voluntariaconſuetudine. Ex actibus enī generantur habitꝰ:ſicut patet de caſtitate: abſtinentia: iuſticia: ⁊ hiꝰ.Unde dn̄s per Hieremiā. c. vij. ait. Bonas facite vias veſtras .i. opera v̓eſtra: ⁊ habitabo vobiſcū: qꝛ tālia diſponunt ad gratiā. Sed iſtud bonuꝫ non ſufficit ducere ad ſalutem. Unde Aug. dicit. Nullumbonum ſcꝫ ducens ad ſalutem: ſine ſūmo bono ideſt deo per gratiam inhabitante. Ubi deeſt agnitioeterne ⁊ īcōmutabilis veritatis: falſa eſt virtus ētin optimis moribus. xxviij. q. i. §. vltimo. Et qꝛ actus virtutum acquiſitarum: ſūt ſimiles actibꝰ virtutū infuſarum: ideo quātuncūqꝫ opera virtuoſaoperetur quis: ſcire non poteſt certitudinaliter ſeeſſe in ſtatu gratie: qꝛ ſcire non valet ſi opera eiꝰ bona procedūt a virtute infuſa vel acquiſita vel naturali inclinatione. ¶ Tertium eſt bonū gratie: qd̓conuenit creature rationali bene diſpoſite. Et iſtd̓bonum habet principium partim intra nos: ⁊ partim extra nos. Dicit enim Auguſtinus. Qui fec̄ teſine te: non iuſtificabit te ſine te .ſ. cooperante: ⁊ perliberum arbitrium conſentiente. Iuſtificat autemper infuſionem gratie ⁊ conſenſum liberi arbitrij:adultos ⁊ paruulos per vſum ſacramenti. Et iſtd̓eſt ſufficiens ad ſalutem conſequendam. ij. ad Corin. xij. Sufficit tibi gratia mea: dictum fuit pauloIpſam autē propriam gratiam nemo meretur: ſedex diuina liberalitate homini largitur. Ideo dicitgratia quaſi gratꝭ: id eſt ſine meritis data. Ab hacautem gratia procedunt omnia bona virtutum infuſarum in diuerſas potentias anime: ad eas faciendum expeditas in operibus bonis. Sicut a ſole procedunt plures radij ad illuminandum: oēspartes orbis: ⁊ quodlibet opus bonum procedēsa virtutibus infuſis per gratiam eſt meritoriuꝫ vite eterne. Ad quod hortatur apoſtolus ad Galathas ſexto dicens. Bonum autem facientes non d̓ficiamus. tempore eniꝫ ſuo metemus ſcilicet mercedem eorum. ¶ Quartum eſt bonum glorie: ettale eſt bonum perfecium: quod conuenit anime informate. per gratiam. Sicut enim in ma¬-

teria eſt neceſſaria preuia diſpoſitio ad forme ſuſceptionem ¶ Ita neceſſaria eſt diſpoſitio: que eſtper gratiam ad adeptionem glorie. psͣ. Qui repletin bonis deſiderium tuum. ſcꝫ deus. Neqꝫ enī repletur deſiderium anime niſi bonis glorie. Conſitere ergo deo in bonis: ⁊ benedic deum ſanctoruꝫait Tobias .i. lauda ⁊ regratiare euꝫ pro bonis collatis tibi: bona nature: virtutꝭ politice: gratie: ⁊ glorie. Et bonum quidem nature poteſt diſtīgui ī duo.ſ. in naturalia tibi cōceſſa quibus conſiſtis: ⁊ tenporalia tibi largita ad vſum: que bona etiam in ſehabent naturam ſuam boniam: vt diuitias: cibumpotū: veſtitū: ⁊ alia hiꝰ. Et iſta figurātur ꝑ illa bonaſua q̄ tradidit dn̄s ſeruis ſuis: vt negociarentur īeis .ſ. ꝗnqꝫ talenta..§. IX.Tertia diſtinctio boni ēſecundum Tullium et Ambro. et Tho .ſ. ꝙ bonuꝫaliud vtile aliud delectabile aliud honeſtuꝫ. Pdiuiſio boni non eſt ficut diuiſio vniuoci: qd̓ eqͥliter predicatur de ſuis partibus: ſed ſicut diuiſioanalogi in ſua analogata: ꝙ per prius ⁊ principalius predicatur de vno qͣꝫ de alijs partibus ſuis.Nam bonum per prius ⁊ principalius dicitur dehoneſto: ſecundario de delectabili. tertio de vtili.Ratio diuiſionis boni in hac tria eſt iſta: qꝛ bonūeſt aliquid in quantum appetibile. Appetitur aūtad aliquid bonum tribus modis. Primo enim appetitur aliquid non propter ſe ſed propter aliud .ſ.vt quoddam medium per quod in aliud bonumtenditur: ⁊ tale vocatur bonum vtile. Sic etiā iſtomodo appetuntur diuitie: vt ſcilicet medium perquod quis poſſit habere victum: veſtitum: honerem ⁊ gloriam: ⁊ delectationes. Propter quod dicit Salomon Eccleſiaſtes. x. c. Pecunie obediuntomnia. ¶ Secundo appetitur bonum vt quedaꝫres terminans appetituꝫ per ſe totaliter. Et tale vocatur bonum honeſtum. Dicitur autem bonuꝫ honeſtum: quod propter ſe deſideratur: ⁊ hoc eſt bonū virtutis: ad quod hortatur apoſtolus dicens .i.ad Cor. xiiij. Omnia honeſte ⁊ ſecūdum ordinem ſiant in vobīs. Et bonum honeſtū permaxime reꝑitur ⁊ perfecte in virtutibus īfuſis. Unde Sap. vij.dicitur d̓ vera ſapientia .ſ. īfuſa: que ſine gratia eēnon poteſt. Uenerunt mihi omnia bona pariter cūilla ⁊ innumerabilis honeſtas per manus illius.Tertio appetitur bonum vt quies in re deſiderata⁊ concup ita: ⁊ tale eſt bonum delectabile prout appetuntur delectationes ciborum: venereorum: etludorum: ⁊ huiſmodi. Sed ſi delectationes ſint vtioſe: vt qꝛ contra ordinem rationis: ſcd̓m illd̓ prouer. ij. Letantur cum male fecerunt ⁊ exultant ī rebus peſſimis. Letari eſt delectari. Dicit Grego. inmoralibus. Ꝙ momentaneum eſt quod delectat:eternum quod cruciat .ſ. animam propter delectationes prauas. Sed ſi oelectationes ſint bone: vtin actibus bonis: maiores ⁊ perfectiores ſunt delectationibus quibuſcunqꝫ mūdanis: ducentes ad