Titulus. XIII.

cuilibet rei prefigens. Menſura aūt mēſurata eſtcuiuſlibet rei quantitas: magna vel parua vl̓ mediocris que a deo eſt Eſt deus nūerus ſine nūeroa quo eſt omnis nūerus. Et .n. nūerus nūerās omnes res. Nūerus numeratus eſt vniuſcuiuſqꝫ repropͥa qualitas: qua vna res diſtinguitur ab alia q̄a deo eſt. Eſt deus pondus ſine pondere: a quo oēpondus. Eſt .n. ip̄e deus ordo ordinans ſeu ponderans pondus: omnibus dans ordinē ⁊ pondus .i.propͥam inclinatōeꝫ ad locū vel ad finem ſuū. Appropantur etiā hec tria: ꝑſonis diuinis ſic. Naꝫ pōdus ad potentiam oꝑantis: numerus ad ſapiētiaꝫordinantis: menſura ad clementiaꝫ conſeruantisEt ita pondus refertur ad patreꝫ cui appropͥat̉ potentia. Nūerus ad filiū cui attribuitur ſapientia.Menſura ad ſpiritūſanctū cui appropͥatur clemētia. Ita ꝙ omnis creatura hꝫ pondus a patre creāte: nūeruꝫ a filio ordinante: ⁊ hꝫ menſuram a ſpirituſancto conſeruante. ¶ Scd̓o hec tria ſeu tres conditiones inueniūtur in omni creatura. Un̄ Augu.in. xi. de ciui. dei ſic ait. A d̓o eſt omnis modus: oīsſpeciēs: oīs ordo: ſine ꝗbus nihil in rebus inueniri poteſt: aut excogitari. Nam eſſe omnis rei create n̄ pōt intelligi niſi ſub relatione ad pͥmā cauſamſub ratione triplicis cauſe .ſ. efficientꝭ: formal̓: et final̓. Un̄ Aug. in. v. de ciui. dei. Tria de omni re inꝗrimus .ſ. ꝗs eam fecerit: quo facta eſt res: ⁊ propterꝗd facta eſt. Et ſic omnia fecit deꝰ in pondere: nūero ⁊ menſura: vn̄ hꝫ honitateꝫ. Rato aūt quare bonū in his tribus ꝯſiſtit: eſt iſta. Qꝛ vnūqd̓qꝫ in tantum eſt bonum ⁊ per ꝯn̄s appetibile: in quantumeſt perfectū. Eſt aūt bonū perfectū: cui nihil deeſteoꝝ q̄ reꝗrūtur ẜm moſtum ſue perfectionis. Perctio aūt boni ſeu ratio boni: vt perfecti integrat̉ exparte cauſe efficientis: ex parte cauſe diſtinguentisex parte nature inclinantis. ¶ Primo ratio bōi vtperfecti integratur ex parte cauſe efficientis: q̄ ꝗdēꝯſtituendo bonum in eſſe: dat ſibi certum modumeſſendi .ſ. eſſe cōmenſuratum ⁊ proportionatum.Et alia ſt̓ modus vel menſura. Nam cauſa efficiens dat modū vel menſuram bono: ex qua efficit̉proportionatū vel conueniens appetitui: ⁊ ſic efficitur appetibile. Un̄ Aug. dicit: ꝙ menſura modumprefigit. ¶ Secūdo rō boni vt perfecti: integrat̉ exparte forme ſpecificantis ⁊ diſtinguentis. Nam p̄ter cauſam efficientem: ad perfectionem boni reꝗritur cauſa formalis: q̄ bonū ſpecificat ⁊ diſtinguit⁊ propter hoc ponitur ab Aug. forma vel numerRō quare ponitur forma eſt: qꝛ vnūquodqꝫ a forma ſua ſpeciem hꝫ. Ratio autem quare Aug. dic̄:ꝙ nūerus ſpeciem p̄bet eſt: qꝛ ſicut in numerꝭ vnitas addita vel ſubtracta variat ſpeciem numeri: itain diffinitionibus q̄libet differentia addita vl̓ ſubtracta: variat ſpeciem boni cuiuſlibet rei create vtdicit Ariſtoteles in ſua metaphyſica. ¶ Tertio perfectio boni integratur ex parte nature inclinantꝭSicut .n. a ſorma cauſatur ſpecificatio: ita etiam exforma ſeꝗtur inclinatio ad ꝯuenientem actionē vl̓

finem. Nam vnūquodqꝫ per formam ſuam agit̉.tendit in illud quod ſibi conuenit ẜm ſuaꝫ formaꝫEt quantum ad hoc ponitur ab Aug. pondus veordo. ſicut .n. corpus pondere fertur ad locū ſuumſurſū vel deorſuꝫ: ita q̄libet res ſua forma inclinat̉⁊ ordinatur ad finem ſuuꝫ. hec Tho. in pͥma parte.q. v. arti. 7. Unde Aug. ſuper Gen̄. ait: ꝙ menſuramodum prefigit: numerus omni rei ſpeciem p̄betpondus vero in loco ſuo ordinat ⁊ quieſcere facit.Et ſic omnia feciſti in pondere: numero: ⁊ menſuraEt in iſta bonitate cōicata creaturis: ſibi petit doceri iuſtificationes: vt faciat omnia in pondere: nūero ⁊ menſura: ⁊ inde iuſtificetur vt bonus. ¶ Tertio he tres conditiones reperiuntur p̄cipue in hūana ꝯſeruatione: cū eſt iuſta ⁊ bona. Et pͥmo qͦ ad naturaꝫ in cōi: vt menſura ſit in aliquid agendo mēte ne ſit irreuocabil̓ ⁊ moderata progreſſio. Et hocpertinet ad intellectum: ne .ſ. plus vel minus ſapiat qͣꝫ oportet. Numerus vt in mente ſeu memoriahabeat anima recolendo ſingula beneficia dei etpeccata ſua. prima ad recompenſandum: ſecunda.ſ. peccata ad dolendum. Pondus eſt voluntatis ⁊amoris vbi appetitur ⁊ fertur in illud quod debet⁊ reſpicit quid ei preponatur. Hec autem docent̉a deo: vt iuſtificationes exerceat ⁊ bona fiat. Sopoſſunt he tres conditiones referri ad voluntain qua principaliter conſiſtit bonitas ⁊ maliciaralis. Modus enim ⁊ menſura voluntatꝭ eſt: in qͣꝫtum voluntas innititur ſumme bonitati productiue omnis boni. Species voluntatis in qͣꝫtumbet ſuam rectitudinem ⁊ maxime ex conſormitad rectitudinem diuine voluntatis. Ordo volūeſt: cum voluntas ſequitur diuinam voluntatem:⁊ eius bonitatem diligit ſuper omnia. Malum autem voluntatis eſt priuatio iſtorum triuꝫ: quod patet: qꝛ cum creatura amatur vt deus vel pluſqͣꝫ deus: eſt defectus modi vel menſure. Cum non amatur propter ſe ſed proper ſui vtilitatem: vt propterproſperitatem habendam vel conſolationem: velbonum conſequendum in alia vita quaſi aliud abeo: eſt defectus ſpeciei. Cuꝫ non amatur ſuper omnia eſt defectus ordinis. Tertio poſſunt he tres cōditiones reperiri in omni humana actione bona.Et ideo deus fecit omnia in menſura: contra vitium ſuperfluitatis. In pondere: contra vitium leuitatis. In numero: contra vitium ſingularitatis.Et hec que creaturis contuliſſe noſcitur a creaturis requirit ¶ Habeas ergo pondus: ſerua numerum: menſuram tene: ⁊ ſic faciendo: diuidi non poteris ab auctore. Falſitas non habet menſuraꝫ: vneuolat ⁊ fertur in incertum: Pondus neſcit leuitas: ⁊ non ſinit eſſe ſtabile neqꝫ firmum. Numerūnon ſeruat ſingularitas: ⁊ eſt diuiſio vnionuꝫ. Ratio ergo ponderis reddit ſtabilem. Ratio numeri reddit ſociabilem. Rō menſure reddit frugalem. habeat ergo pondus: id eſt ſtabilitatem in fidehabet numerum id eſt ſocialitatem in charitate.Habet menſuram .i. frugalitatem in conuerſatiōe