Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum. II.

eſt qꝛ ſua bonitas ſit idem qd̓ eſſentia: ſic̄ eſſentia dei eſt vna: ita multiplicari non pōt: ſic bonitas dei ſucceſſiue īfinita producens: in ſe manēſvna: multiplicari non pōt. Et manifeſtat̉ hoc exēplū de ſole. Sicut ſol noſter ſenſibilis illūinat oīa eius lumen participare pn̄t qͣꝫtū eſt ex ſeip̄o luceꝫnon amittendo lucē in ſeipſa non diuidendo neqꝫmultiplicando: non minorando non preeligendovnū alteri: ita diuina bonitas facit per ſuū intellec ac volūtatem. hec Tho. ſuper dionyſiū. Und̓ Eccle. xlij. dr̄. Sol illūinās per oīa: reſpexit gloria domini plenū eſt corpꝰ eiꝰ. igitur lumē vultus d̓i.i. lex naturalis: on̄dat hōi bonū eſſe ſui diffuſiuuꝫ cōicat bona hꝫ tp̄alia vel naturalia vl̓ gratuita quātū pōt alijs: dictante luminis natural̓ rōne:qꝛ bonū quāto cōius tāto diuinius. Et. i. Pet. dr̄.Unuſꝗſqꝫ prout accepit gr̄am in alterutrū illā adminiſtrātes: vt boni diſpēſatores ml̓ti formis gr̄edei. Et qꝛ deus ē bonū īfinitū maxīe diffuſiuū: etſi ſine ſui diminutōe: ſuꝑ oīa diligendus imitādus. Qui: vt dr̄. Matha. v. ſolem ſuū oriri facit ſuꝑbonos malos: pluit ſuper iuſtos iniuſtos: tp̄aliter ſpūaliter: lumen .ſ. intelligentie: pluuiā gratie īfluendo. Tertio deſcribitur bonū: eſt v̓tūtis vel potentie perfectiuū. tūc dr̄ aliꝗd bo qn̄ hꝫ ſuā perfectionē. Et ẜm hoc bonū dicit̉ tribus modis. Prīo enī dicit̉ bonū ip̄a perfectio rei.Sic̄ verbi gratia. Acumen viſus dr̄ oculi bonū: etvirtꝰ dicit̉ bonū hoīs. Scd̓o dicit̉ bonū res hꝫ ſuam perfectionē: ſic̄ virtuoſus dicit̉ bonꝰ. oculus acute videns dicit̉ bonꝰ. Tertio dicit̉ bonū ip̄ꝫſubiectū: ẜm eſt in potentia ad ꝑfectionem: ſicutaīa dicit̉ bona: qꝛ ē in potentia ad virtutem: ſuboculi ad acumen viſus. Hec Tho. in qōibꝰlo. igit̉ aīa perficiat̉ per virtutes: quarperfectiꝰ hꝫ: tanto magis bōa eſt: naturaliteret appetat non ſolū bonū: ſed maiꝰ bonū. Ideturaliter ꝗlibet dꝫ appetere virtutes: q̄rere perfecte. virtus ẜm phum eſt: bonū facit habētēEt Aug. Uirtꝰ eſt bona qualitas mentis: qua recteviuitur: qua nemo male vtit̉. Signatū eſt ſuꝑ noslumen vultus tui ⁊c̄. īpreſſa naturaliter q̄dā cognitio vultus dei. .i. diuine eſſentie. .n. obiectū appetitus ſeu volūtatis ſit bonū ab ītellectu apprehenſu ſic̄ naturaliter eſt appetitus ſūmi boni: ita eſt cognitio aliqua ſūmi boni. Unde de ph̓is dicit apoſtolus ad Ro. i. quod notum eſt dei manifeſtuꝫ eſtin illis .i. quod naturaliter pōt ſciri de deo: illi colouerunt..§. V.ſum autem bonumincreatu quale eſt deꝰ: deſcribit̉ cognoſcit̉ tribuſmodis: ẜm ꝑiony. in li. de diui. nōi. iiij. c. Prīo ſic.Sonū increatū ē in quo oīa p̄exiſtūt. ex quo habꝫfōem oīa continentis. Scd̓o ſic: Bonū īcreatū eſtex quo oīa ſubſiſtūt: ex quo hꝫ rōem oīa efficientꝭ conſeruantis. Tertio ſic. Bonum īcreatuꝫ eſt qd̓dia appetunt concupiſcunt: ex hꝫ rōem cauſe fi

nalis vel vltimi finis. Quantum ad pͥmum dīco bonū increatū eſt illud in oīa preexiſtunt: exhꝫ rōem omnia ꝯtinentis. Ubi ſciendū: omniscreatura producta a d̓o: nobiliꝰ hꝫ eſſe in deo: qͣꝫ inſeip̄a. Un̄ bene dr̄ Io. i. Qd̓ factū eſt: in ip̄o vita eratHoc aūt on̄ditur rōem: per ſil̓itudinem: ſufficientem diuiſionem. Et rōne ꝗdem: qꝛ nobiliꝰ eſtaliꝗd in aliqͦ ſic̄ in radice cauſante ſubſtentāte: qͣꝫin ramo ſubſtentato. Sꝫ omnis res creata hꝫ eſſein deo vt in radice ſubſtentante cauſāte: in ſe aūthꝫ eſſe vt in ramo ſubſtentato cauſato: ergo noblius res q̄libet hꝫ eſſe in deo qͣꝫ in ſeip̄a. Probaturetiā ſic. Lꝫ res nobilius habeat eſſe in ſeipſa: qͣꝫ in inſtrumentali vel in producente partem rei.Sic̄ nobiliꝰ hꝫ eſſe in ſeipſo qͣꝫ in patre generāte vel in ſole: tn̄ res nobilius hꝫ eſſe ī pͥncipali aqua totum eſſe rei dependet ſic̄ a deo. hec Perueus. Probat̉ hoc per ſil̓itudinem. effectꝰ nobiliori modo inuenit in equoca qͣꝫ in cauſa vniuoca. Sic̄ calor excellentiori modo inuenit̉ in ſole qͣꝫ in igne. Sic omnia bona reperiunt̉ in creaturis: excellentiori modo inueniunt̉ in deo qͣꝫ in ſeip̄is. Tho. pͥma parte. q. vi. arti. ij. Probat̉ ideꝫ ſufficienti diuiſione. Nobilius eniꝫ eſt eſſe ſpiritualeeternale: diuinuꝫ: qͣꝫ eſſe materiale: tp̄ale: humanum. Sꝫ eſſe cuiuſlibet rei create in d̓o: eſt eſſe ſpirituale eternum diuinū: qꝛ creatura in deo eſtus: eſt ergo nobilius: perfectius eſſe hꝫ creaturain deo qͣꝫ in ſeip̄a. Ex quo igitur bona appetunturab hōibus velut dulcia guſtui: vt mel: vl̓ vt fragrātia odoratui vt rōſe aromata: vel vt conſonantiaauditui vt cātus ſonitus: vel vt pulchra aſpectuivt figura bene proportionata: vel vt ſuauia leniatactui: vel vt vtilia operi: vt argentū aurū alie diuitie: vel vt magna extimationi: vt honores potētie: vel vt ſcientia ſapientia intellectui: vel vt v̓tutes morales vite pollitice: hec omnia bona excellentiori modo ſt̓ in deo ſine defectu ſicut groſſusargenteus eſt in floreno aureo: non ꝗdem in materia: ſꝫ in valore p̄cioſitate: multo etiaꝫ maiori. vn̄ꝗlibet preelegit florenū groſſo vt longe melius.Sic cum lumen naturalis rationis impreſſum nobis: oſtendat nobis bona: ergo inſtinctu eius debemus ip̄ꝫ amare: procurare habere. Un̄ p̄s. Quidmihi eſt in celo: aut ꝗd a te .ſ. deo volui ſuper terrāquaſi diceret: nihil ex bonis creatis. Sed defec̄ caro mea .i. appetitus ſenſitiuus: cor meum .i. appetitus rationalis ab omni affectu temporaliuꝫ: ꝑsmea deus in eternū. Mihi adherere deo bonuꝫ ēabſoluteʳ. Eſt enim deus ẜm Anſelmum: quo melius nil excogitari poteſt. Secundo bonum increatum quale eſt deus ſic deſcribitur. Deus ē bonum increatum: ex quo omnia ſubſiſtunt: ex hochabet rationem cauſe non ſolum omnia efficientisſed etiam omnia conſeruantis. Quod oſtendit tripliciter ſcilicet auctoritate: ſimilitudine ratione.Auctoritate quidem: nam vt dicit Grego. Omnianec ad momentum ſubſiſterent: ſed in nihilum