Titulus. XIII.

ei que ſint bona agenda. Et pͥmū qd̓ tūc hōi cogitādū occurrit: ē ẜm Zho. 1ª 2ᵉ. q. lxxxix. deliberare deſeip̄o. Et ſi quidē ſeip̄m ordinauerit ad debitum finē per gratiā ꝯſeqͣtur remiſſionē origīal̓ pctī: ſi vꝫnondū eſt baptizatus ⁊ proponat baptizari. Si v̓onon ſe ordinat ad debitū finē: ẜm ꝙ in illa etate eſtcapax diſcretōis: peccabit mortaliter: nō faciēs qd̓in ſe eſt. Et ſic eſt īpoſſibile ī aliquo reꝑire venialecū originali peccato ſine mortali. Et ſubdit paulopoſt. Quanuis ab alijs peccatis mortalibꝰ poſſit puer incipiens hr̄e vſū rōnis ꝑ aliqd̓ tpͥs abſtinere: ſꝫa pctō omiſſionis p̄dicte non liberat̉: niſi qͣꝫcito poteſt ſe conuertat ad dn̄m. Primū .n. qd̓ occurrit diſcretionē habenti ē: ꝙ de ſeipſo cogitet ad quē aliaordinet ſicut ad finem. Finis .n. eſt prior in intentōne. Et iō hoc eſt tp̄s pro quo obligatur ex dei p̄cepto affirmatiuo: quo dicit Zacharie. i. Conuertimini ad me ⁊ ego conuertar ad vos..§. IIII.Lumen ergo vultus dei.i. lex naturalis q̄ nobis īpreſſa eſt: on̄dit ꝙ bonuꝫeſt appetendū ⁊ profeq̄ndū. Et nota ꝙ ꝯſiderandobonū in cōi ⁊ abſolute vt bonū: d̓ſcribit̉ ⁊ cognoſcitur tribus modis. Deſcribitur .n. bonū a ph̓o ꝙ eſtappetitus motiuū. ADionyſio: ꝙ ē ſui ip̄ius diffuſiuū. A Tho. ꝙ eſt v̓tutis vel potentie ꝑfectiuum.Primū .ſ. ꝙ bonū ſit appetitꝰ motiuū habetur ex pͥmo ethicoꝝ ī pͥncipio vbi dicit ph̓s. Bene enunciāuerunt dicētes: bonum ē qd̓ oīa appetūt. Sed contra hoc triplici ratione arguit̉. ¶ Et pͥmo ſic. Multi deſiderant ⁊ operantur malū: vt homicide fornicarij: ⁊ hiꝰ: ergo non oīa appetunt bonū. Rn̄deturꝙ oēs tales appetūt malū: non ſub ratione mali: ſꝫſub ratione boni: ī quantū extimat illd̓ eſſe eis bonū vtile vel delectabile. Et ſic optant bonū: ⁊ ſi nonexn̄s tn̄ eis apparens ⁊ in ſuis oꝑationibꝰ mouent̉ab aliquo qd̓ hꝫ apparentiam vel ſimilitudinē boni. Ad quod ēt facit quod ait Auguſti .ſ. peccare nemo appetit propter hoc ip̄m: ſꝫ propter illud quodconſeꝗt̉ ex eo. xv. q. i. merito. ¶ Secūdo arguiturſic. Multi ſūt ſcientes: ⁊ tn̄ ꝯͣria agentes his q̄ ſciūtAut ergo eoꝝ ſcīa eſt recta aut operatio. Sed conſtat ꝙ ſcīa eoꝝ eſt recta: ergo operant̉ ꝯͣ illud bonūper ſcīam quod ſciunt. Ei ſic nec appetūt bonumnec oꝑantur gratia boni. Rn̄detur ꝙ quanuis tales ſciant ſcientia recta in vl̓i ⁊ ī hītu illud malumquod agūt: non tn̄ ſciūt in particulari ⁊ in actu cuꝫmalum agūt. Cuiꝰ ratio ē: qꝛ per paſſionē aliquamobfuſcatur rō eorū: vt apprehendāt illud malū vtbonū ad operandū. ¶ Tertio arguitur ſic. Deſideriū non eſt niſi aīato ⁊ horū n̄ oīum ſed ſenſibiliuꝫSed non oīa q̄ ſūt aīata ſūt ⁊ ſenſibilia: ergo n̄ oīaappetunt bonū. Rn̄detur ꝙ qͣꝫuis non oīa habeātaīam vel ſenſum vel cognitionē ꝑ pͥncipiū coniunctum eis. hn̄t tn̄ cognitionē ꝑ pͥncipiū ſeꝑatū qd̓ eſtprimus motor ꝗ dirigit oīa in pͥmū bonū: ⁊ deſiderium eoꝝ eſt in oībus his que mouentur ab ip̄o: ſicut deſideriū ⁊ intentio ſagittantis eſt in ſagitta di

recta. Nam ex ordīnatōe diuina res q̄libet: etiā cognitione carens tendit in bonū: ſicut ſagitta tenditin ſignum ex directione ſagittantis. Ipſū aūt tēdere ⁊ inclinari in bonuꝫ eſt appetere bonū: ⁊ ſic oīaentia appetunt bonū: hec Tho. ī ſcrip. ſuꝑ pͥmo etv⁊ Alber. ſuper Dionyſiū. ¶ Eſt aūt illud bonuꝫ qd̓cōiter oīa appetūt perpetuatio in eſſe. Nā appetitꝰnon ſolū eſt boni n̄ hīti: ſꝫ etiam boni hīti vt meliuſhabeatur. Et talis eſt appetitus omniū ip̄iꝰ eſſe cuꝫmodo .ſ. cū perpetratione ip̄ius eſſe. Quod ꝗdemprobatur per eiꝰ contrariū: qꝛ ſicut nulla res appetit corruptionem ſui ipſius eo ꝙ corruptio ſit noens: ⁊ per cōſequens malū quod nō cadit in aptitu. Ita cum conſeruatio in eſſe ſit bonū: ab omniappetitu appetitur. Ergo ſignatū eſt ſuper nos lumen vultus dei: lex naturalis: on̄dēs nobis bonuꝫiſtud appetendū .ſ. conſeruationem ſui: ⁊ cuꝫ parspͥncipalis ſit aīa: q̄ conſeruat̉ in eſſe ſpūali per gratiā al̓s per peccatū corrūpitur ab eſſe ſpūali: ⁊ meretur corrupi in eſſe naturali: vn̄ peccatū nihil dr̄.Ideo lumen iſtud docet peccata v̓itare ⁊ gratiaꝫ q̄rere ⁊ conſeruare. ¶ Secūdū bonū deſcribit̉ eſſeſui diffuſiuū: ẜm Diony. vel cōicatiuū. Ratio huiꝰeſt. Quia in oī bono eſt eſſentia ⁊ econuerſo: qꝛ vidr̄ Gen̄. ī. Uidit deus cuncta q̄ fecerat et erantde bona. Ab eſſentia aūt fluit potentia: ⁊ a potactus vel actio. Actio aūt boni eſt cōicare ſe ip̄ꝫ. adhoc enim ordinatū eſt tanqͣꝫ ad finē .ſ. ad cōicāduꝫſeip̄m. Ubi nota dr̄am: inter bonuꝫ creatū ⁊ bonūincreatū. Nam bonū creatū al̓r diffūdit ⁊ cōicat ſeip̄m ⁊ aliter bonū increatū quale eſt deus. ¶ Gonū .n. creatū cōicat ⁊ diffundit ſeip̄ꝫ tribus modisPrimo per ſui diuiſionem: ſicut vnū totū diuidiin multas partes: vt cū lignum vel lapis ſcinditurin partes. Sed talis multitudo tollit plenitudineꝫ⁊ adunationem q̄ erat in toto. Sed bonum increatum quale eſt deus ad omnia entia ſe diffūdit ſinſui diuiſionē. Producendo .n. diuerſa nō diuidiqꝛ ip̄e deus in ſua eſſentia ſuperſubſtantialit̓ ē abomnibus entibꝰ ſegregatꝰ. Secūdo bonū creatumſe diffundit per ſui cōicationem numerale̓. Sicutex vno genere proueniūt multe ſpecies: ex vna ſpecie multa indiuidua. Sed illud vnū ſic multiplicatū non eſt vnū ſingulare: ſꝫ cōe. Sed diuina bonitas ſe diffūdit ſine ſui multiplicatōne: qꝛ producēdo diuerſa ⁊ ſucceſſiue infinita: non minoraturcuiꝰ ratio eſt: qꝛ cū ſua bonitas ſit infinita: ex cōicatione bonoꝝ infinitorū minorari non pōt. Un̄ nōeſt dicendū: ꝙ ſi aliqua ſua bona ꝯmunicet: ꝙ nōamplius poſſit cōicare. Tertio bonum ſe influit etdiffundit ad alia per effuſionem. Sicut ex vno fonte procedūt multi riuuli. Sed hoc eſt cuꝫ quadamegreſſione: in quantū .ſ. aqua a fonte egrediens inriuulos multos diffunditur. Sed diuina bonitasſine ſui effuſione cōicatur: eo ꝙ diuina bonitas ſecūdum ſuam eſſentiam manens vna indiſtincta īſe collecta: multiplicatur in ſua ſimilitudine .ſ. ī effectibus participantibus diuinā bonitatem. Cuiꝰ