Capitulū.II.

aliud qͣꝫ dictamē rōis ī p̄ſidente: q̄ ſubditi gubernant̉: cuiuſlibet āt ſubditi v̓tus eſt: vt bn̄ ſubdaīei a qͦ gebernat̉. Sic̄ videmus ꝙ v̓tus ꝯcupiſcibil̓2iraſcibilis in hͦ conſiſtunt ꝙ ſint bene obedienres rōni. Et ꝑ hunc modū v̓tus cuiuſlibet ſubditieſt: vt bene ſubijciatur pͥncipanti: vt dicit ph̓s ī. i.politice. Et apl̓s ad Ro. xiij. ait. Oīs aīa ptātibusſublimioribus ſubdita ſit. Non eſt enim ptās niſia deo ⁊c̄. Ad hoc aūt ordinatur vnaqueqꝫ lex: vtobediatur ei a ſubditis. Un̄ manifeſtuꝫ eſt: ꝙ hocpͥum legis inducere ſubiectos ad ꝓpͥam v̓tuēorum. Cū aūt v̓tus ſit que bonum fac̄ hn̄teꝫpus eius bonū reddit: ſeꝗt̉ ꝙ eius effectus eſtere bonos eos ꝗbus datur: vel ſimpl̓r vel ẜmad. Nam ſi intentio ferentis lege tendat in veruꝫhonū: qd̓ ē bonū cōe regulatū: ẜm diuinā iuſticiā:uit̉ ꝙ ꝑ talem legē fiunt hoīes boni ſimpl̓r: ſic̄gem diuinā vel canonicam. Si aūt ītētio legiſvris feratur ad id qd̓ non eſt bonuꝫ ſimpl̓r: ſedvtile ſibi vel delectabile: faciet hoīes bonos ſcd̓min ordine ad tale regnū: ſic̄ leges ſecularesioꝝ infidelium morales: faciebāt obſeruanres bonos bonitate ⁊ felicitate terrena .ſ. cuiuſdāpacifici victus. ¶ Et ſi quis arguat: ꝙ hoīes ſuntni ꝑ v̓tutem: qꝛ v̓tus eſt que bonū fac̄ hn̄teꝫ: vttum eſt. Uirtutem aūt fac̄ deus in hoīe infūdēdo gͦ non ꝑ legem: ſed ꝑ deum fit homo bonus.ẜm Aho. ꝙ cum ſit duplex v̓tus: acꝗſita ⁊ infuad vtrūqꝫ aliꝗd oꝑatur bonoꝝ opeꝝ aſſuetudodiuerſimode. Nam v̓tuteꝫ acꝗſitā cauſat operum bonorum aſſuefactio: qꝛ ex actibus generat̉habitus v̓tutis .ſ. acꝗſite. Ad v̓tutem aūt infuſamdiſponit operum bonorum frequētatio: et eā iamhabitam ꝯſeruat ⁊ ꝓmouet: non aūt cauſat: ſꝫ deꝰgr̄a ſua. Diffinitur enī v̓tus īfuſa: ꝙ ē bona qͣlitasmētꝭ: qua recte viuit̉: quā deus in nob̓ ſine nobisoperat .ſ. pͥncipal̓r: ſꝫ non ſine nob̓ cooperantibusſeu ꝯſentientibus. Et qꝛ lex datur ad hoc: vt dirigat actus humanos: in qͣꝫtum actus humani operantur ad v̓tutem: in tm̄ facit hoīes bonos. Undeph̓s in. ij. politicorū dicit: ꝙ legiſlatores aſſuefacientes faciunt bonos. Nec ſemꝑ aliꝗs obedit legex ꝑfecta bonitate v̓tutis: ſꝫ qn̄qꝫ ex timore pene:qn̄qꝫ ex quodā dictamine rōis: qd̓ eſt quoddā pͥncipium v̓tutis. Eſt etiam īpoſſibile ẜm Tho. ꝙ bonum cōe ciuitatis bn̄ ſe habeat: niſi ciues ſint virtuoſi: ad minus illi ꝗbus ꝯuenit pͥncipari. Unde⁊ Iſidorus dicit. Iuſtum eſt pͥncipem obtēperarilegibus ſuis. Lunc aūt exiſtimet iura ab alijs ẜuāda: qn̄ pͥmus eis reuerentiam p̄bet. Un̄ ppl̓s deantiquus: dum habuit bonos iudices ⁊ reges etpͥncipes ſacerdotum: ppl̓s ſe bene habuit in moribus ⁊ ī felicitate terrena. Qn̄ habuit malos regesquod ꝓ maiori ꝑte fuit: ppl̓s ad idolatriam ⁊ īnunera mala lapſus eſt: ⁊ ꝓpter hoc in diuerſas captiuitates ductus ⁊ demū ꝑ orbem diſperſus. Sufficit aūt ad bonum cōitatis: ꝙ alij .ſ. ſubditi in tm̄ſint ſubditi: ꝙ pͥncipum mādatis obediant qͣꝫtum

ad ciuilitatem terrenā. Sed ad ciuilitatem ſuꝑnāͣꝯſequēdam ad quā ordinat lex dei: oꝫ ꝙ ex amore legem obſeruent. Qui enim ex timore facit preceptum .ſ. legis: ⁊ ſi bonū ē qd̓ fac̄: n̄ tn̄ bn̄ fac̄. i. virtuoſe: exͣ de reg. iu. Qui ex timoreˡ..§. IIII.Secundum principalenotandū eſt: ꝙ lex eſt reuerenter ſuſcipienda cumdicit legē meā. Iſa. xxxiij. Dn̄s rex noſter ⁊ legiſernr̄. Et qꝛ vt dr̄ Iob. xxxvi. Nullꝰ ſimil̓ ei ī legiſlatoribus. Lanto eius lex cū maiori reuerentia ē ſuſcipienda: qͣꝫto maior eſt in potentia et ſapīa ⁊ bonitate ferens eā. Cū ſit deo appropinquas: neduꝫſil̓is: ideo reuerenter lex eius ſuſcipienda eſt. Un̄dr̄ Iſa. i. Auribus ꝑcipite legem dei vr̄i ppl̓us gomorre. Et Iob. xxij. Suſcipe legē ex ore eius .ſ. deiIdeo aut reuerenter.Propter eius eximiam auctoritatē.Propter eius miram v̓itatem.Propter eius nimiā vtilitatem.¶ Quātum ad pͥmum. Attendite popule meꝰ legem meā: ꝓpter meā auctoritateꝫ: q̄ tāta eſt: vt oīamea potentia creata ſint: mea ſapīa gubernentur:mea iuſticia oīa defectuoſa corrigant̉. Un̄ Leuit.xviij. dicit. Ego dn̄s: leges meas cuſtodite. q. d. Iōdebetis ⁊ ſuſcipere et ſeruare leges meas: qꝛ dn̄sſum abſolutē ⁊ vniuerſalis dn̄s oīum: ⁊ poteſtatēhabeo ſuper ꝯīa. Bominus .n. nomen eſt ptātis: aitAmbro. Et dicit̉ dn̄s quaſi dn̄s .ſ. penarum tranſgreſſoribus legum mearū. Und̓ dicit̉. ij. Macha.iiij. In leges diuinas impie agere: non impune cecedit. Propterea cum pͥmo dedit legem ſcriptamin mōte ſinay apparuit mons fumigans: tonitruaemittens ⁊ coruſcatiōes: ita ꝙ ppl̓s exterritus diceret. Nō loquat̉ nob̓ dn̄s: ne forte moriamur: vtviſa auctoritate ⁊ ptāte datoris legis .ſ. dei attēderet ⁊ obſeruaret eam. ¶ Quātum ad 2ᵐ eſt ſuſcipienda ip̄a lex reuerenter: ꝓpter eius miram v̓itatēDicitur ꝓpterea lex veritatis: ſcd̓m illd̓ Malach.ij. Lex veritatis fuit in ore eius. Sicut in doctrīshoīum reperiunt̉ plures falſitates: vt pꝫ in doctrinis ph̓orum: qꝛ vt ait pſalmiſta: omnis hō mēdax.Nulla autem falſitas reperiri pōt in doctrina dei.ſ. ſacre ſcripture: ſed oīs veritas. Io. xvij. Sermotuus v̓itas eſt. Ita in legibus hominuꝫ reperiunt̉aliqn̄ falſitates ⁊ iniuſticie. Propter quod diciturHiere. x. Leges ppl̓orum vane ſunt .i. falſe ⁊ inutiles. Nam ſi vere ⁊ iuſte ſunt: leges dei ſunt. Undeipſa dei ſapīa ait. ꝓuer. viij. Per me legum conditores iuſta decernunt. Sed lex dei om̄is v̓iſfima⁊ iuſtiſſima eſt: ⁊ ideo dꝫ cuꝫ om̄i reuerentia ſuſcipi ⁊ audiri. Nam vt dicit Lactantius in lib. inſtit̓.Nullus ſuauior aīe cibus qͣꝫ v̓itas. Et ſi quis obiiceret: ꝙ lex dei vr̄ cōtinere falſitatē: qꝛ ꝓmittebatml̓ta bona tꝑalia ſeruantibꝰ eā: ⁊ tn̄ mlti obſeruatores eiꝰ: vt Lobias: Iſaias: Hleremias ⁊ alij habuerūt multa aduerſa ⁊ indigentias. ReſponditAho. pͥª 2ᵉ. q. xcix. arti. vlt. ꝙ illa tꝑalia ꝓmiſſa ſūt