Capitulū. III.

Qui gͦ abſtulit ab alijs ꝑ furtum: rapinā: vſuram:fraudes: ⁊ hiꝰ: certam ſūmam pecunie: et penitusnihil hꝫ ad reſtituendum: vtiqꝫ tal̓ hn̄s talē indulgentiaꝫ: nō pͥuabitur fructu eius ſi al̓s cōtritus ⁊ꝯfeſſus ē cū ꝓpoſito efficaci ſatiſfaciendi ſi poſſetSꝫ ſi pōt ī totū vel ī ꝑtem: ⁊ ſi nō ſine magno īcōmodo ſuo vtiqꝫ nō ea ꝯſeꝗt̉. Quinto q̄ritur vtrūlitargicus: vel freneticus: vel amēs effectus: quinondū eligit ꝯfeſſorē ꝗ eum abſoluat: ſeu ꝯcedatdictā remiſſionē plenariam: vigore tal̓ indulti valeat ꝯſeꝗ effectuꝫ tal̓ indulgentie. Et videt̉ ꝙ nonqꝛ tal̓ pͥus non eligit ꝯfeſſorē: nunc aūt elige̓ nonvalet: cū n̄ ſit ꝯpos rōis: ergo ⁊c̄. Circa hͦ licet aliqͣſint ſupradicta adhuc addent̉ ⁊ alia. Utiqꝫ dubiūnō hꝫ ꝙ ſi in ſana mēte ꝯſtitutus declarauit vellehoc ſibi fieri: qn̄ caſus ꝯtingeret mortis ꝑ quēcūqꝫ: ex tūc vr̄ elegiſſe: ⁊ ſic ꝑ ſacerdotē ſi hr̄i poſſet:fiat abſolutio: vel ꝯceſſio remiſſionis: ⁊ valebit etad oīa: niſi ad ea peccata q̄ ꝑpetraſſet p̄ textu hꝰ indulgentie: qꝛ hec excludūtur in forma illa. Et idēquo ad peccata mortalia q̄ nūqͣꝫ fuit ꝯfeſſus de ebus recordabat̉: ⁊ ꝯtritus ꝓponebat tꝑe ſuo cōfiteri: ſed p̄uentus vel caſu repentine et improuiſemortis: vel amiſſione loquele: vel freneſi ſuꝑueniente: nō valuit. ¶ Nā tal̓ et ſi ꝯcedatur a ſacerdote ad hoc vocato abſolutio ſeu plenaria remiſſiovigore tal̓ indulti: valebit ꝗdem ſibi indulgentiaalias cōtrito: ſꝫ non quo ad ea q̄ nondū fuerat cōfeſſus. Uidet̉ etiam ꝗbuſdā ꝙ ⁊ ſi mō p̄dicto exp̄ſſe non elegerit vl̓ declarauerit: hoc tn̄ intendebatꝙ iſta electio habitualis ei ſufficit ad ꝯſequēdamindulgentiam: mō tn̄ p̄dicto. Quinīmo in abſentiaſacerdotis dicūt ꝙ ēt laicus eſt idoneus ad ꝯcedēdū talem remiſſionem ex indulto huius. Utꝝ aūthoc ſit verū dubitari pōt. Et rōes ad vtrāqꝫ ꝑteꝫſunt nil tn̄ nocet ꝙ fiat ꝑ laicū ſi haberi nō poteſtſacerdos: ⁊ valeat qͣꝫtū valere pōt. ¶ Sexto q̄riturvtꝝ ꝗ adimplet ea q̄ ꝯtinentur in forma indulgentie ad hoc ꝙ ꝯſequatur eā in pctō mortali: etiaꝫ ꝑeum cognito: ꝯſequatur effectū indulgentie: v̓bigratia. In huius indulgētie forma cōi expͥmiturꝙ eroget pauperibus certam qͣꝫtitatem pecunie⁊ ꝙ ieiunet ꝑ annū: ſi pōt vna die ī hebdomada:alias non habeat eā. Uel ſi poſita ſit indulgentiaad certū locuꝫ: puta in viſitando aliquas eccl̓iasvt in indulgentia iubilei habet̉. Si in mortali exiſtens ſumit iter ad vrbem. Utrū ꝯſequetur indulgentiā: ⁊ videtur ꝙ nō: qꝛ ab oībus doctoribus tenetur: ꝙ eſt neceſſariū hoīem eſſe exͣ mortale peccatum ad hoc ꝙ valeat ꝯſeꝗ fructum eius. Sꝫ talis eſt in mortali: ergo ⁊c̄. Ad hoc ſaluo meliori iudicio. Rn̄dendum videtur ꝑ diſtinctionem: quialiud eſt dicendū de eo tꝑe ⁊ loco quo cōceditur īdulgentia: aliud de tꝑe quo itur vel diſponit̉ ad īdulgentiam. Nam de tꝑe quo cōſecuturus eſt indulgentiam: vtiqꝫ oportet ꝙ ſit cōtritus et ꝑ ꝯn̄sſine mortali: alias non prodeſſet: videlicet cum eſtin articulo mortis qn̄ fit ei talis abſolutio vel con

ceſſio: ſeu ꝙ eo tꝑe quo viſitat eccl̓iam vel eccl̓iasvbi poſita eſt indulgentia vt in indulgētia iubilei.Sed tꝑe quo ꝑgit ad vrbem vbi ſunt dicte eccl̓ie.Uel tꝑe quo dat el̓yas vel facit ieiuniū ꝑ annū ſecūdum formā īdulgentiaꝝ in articulo mortis: nōvidet̉ neceſſariū ꝙ illa faciat exͣ moͣtale: qͣꝫuis vtiqꝫ tutius ⁊ melius foret ⁊ vtilius: ēt tunc eſſe ſinemortali pctō ſicut etiam dicūt plures doc. vt Tho.in. 4º. ꝙ eas ſatiſfactiones iniūctas a cōfeſſore: q̄poſt expletionem eaꝝ relinquunt effectuꝫ in ſatiſfaciente: in mortali peractas: nō oꝫ iterare: vt ieiunia ⁊ el̓ye et ꝑegrinationes: qꝛ effectus ille remanens valet reuerſo ad gratiam..§. VI.De indulgentia iubileique eſt plenaria et videtur valde rōabil̓r īſtitutaſeu ꝯceſſa: tum qꝛ homines ſunt valde tepidi adſatiſfaciendum maximis debitis penarum: ꝗbustenentur obnoxij propter īnumerabilia ⁊ grauiapeccata commiſſa: vt ſaltem ſemel in vita gratioſerecipiant tale ſuffragiū: ad ſoluenda tantā debitaex theſauro inexhauſtibili meritorū chriſti ⁊ ſanctorum: tum vt cōſeruetur reuerentia ac deuotioapoſtolice ſedis: que originata eſt in vrbe vbi tal̓indulgentia conceſſa eſt: cum pontifex romanꝰ ſitin terris chriſti vicarius ⁊ petri ſucceſſor: tum adconfirmandam fidem catholicam ⁊ excītandumferuorem eius in mētibus fideliū: quā verbis etfactis innumerabilium paſſionum ⁊ miraculorūſancti martyres defenſarunt ⁊ corroborarunt: ꝑmaxime in vrbe tunc dn̄a mundi: vbi ⁊ illoꝝ corpora ſine numero reꝗeſcunt. Accedētes enī illucdeuote ⁊ viſitantes eccl̓ias īꝗrunt ⁊ audiunt d̓ locis martyriorum: ⁊ inde confortant̉ in fide et animantur ad ꝯſtantiam. ¶ Qn̄ habuerit initium talis indulgentia iubilei nonduꝫ inueni. Sed Io.an. ⁊ quidaꝫ alij docto. referunt bonifaciū octauūinſtituiſſe: de ꝯcilio ⁊ ꝯſenſu cardinalium indulgentiam plenariam ſeu ꝯceſſiſſe de centenario incentenarium accedentibus ad vrbem: ⁊ viſitantibus certis diebus quaſdam vrbis eccl̓ias .ſ. ſāctiIohānis lateranēſis: ſancti Petri: ſancti Pauli:ſancte marie maioris. Quod videt̉ fuiſſe circa annos dn̄i. M. ccc. Poſtea clemēs ⁊ exinde Gregrius cōſiderantes pauciſſimos homines attingad centeſimum: reduxerunt numerum centumannorum ad numeruꝫ quinquagenariū ad quēperueniunt qui in mundo veteraſcunt. DemumNicolaus papa quintus qui nunc viuit ⁊ regnatanno domimi. M. ccccl. inchoante: in feſto natiuitatis dn̄i fecit in miſſaruꝫ ſolēnijs indulgentiamiubilei publice inſinuari .ſ. plenariam remiſſionēconſequi penitentes et confeſſos: qui dictas eccleſias ſemel in die viſitauerint per quindenamvltramontanos ⁊ citramontanos: romanos autē⁊ vicinas ciuitates per menſem: ⁊ per totumª ānūquinquageſimum permanet dicta indulgentia:et in ſua bulla patenti hoc exprimenti recolit: