Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū .I.

qꝛ pctm̄ pͥncipl̓r ꝯſiſtit in actu volūtatis: ſic̄ ꝗlibꝫactꝰ mortalis: vn̄ non dr̄ vnus actꝰ mortal̓r ſi volūtas mutatur: qͣꝫuis ēt actio ẜm numeꝝ ſit ꝯtinua:ſi āt volūtas non mutet̉: non pōt eſſe de venialifiat mortale. Alio pōt ītelligi vt id qd̓ eſt veniale ex gene̓ fiat mortale: hoc ꝗdē poſſibile ē in qͣꝫtum ꝯſtituit̉ in eo finis: vel in qͣꝫtū refert̉ ad mortale pctm̄ ſic̄ ad finē. Sic̄ ꝗs dic̄ v̓bū ocioſū intendēs īduce̓ ad fornicationē: iſtu ẜm modū ītelligitur illd̓ dictū Aug. Nullū pctm̄ eſt adeo veniale qd̓ fiat criminale .i. mortale placet: diſt:xxv. §. criminis. Et ītelligit̉ de ꝯplacentia fruitōis .ſ. ibi ꝯſtituit̉ finis. Tertio pōt intelligi itamulta venialia pctā ꝯſtituāt vnū pctm̄ mortale:ſi ſic intelligit̉ ex ml̓tis pctīs venialibus ītegraliter ꝯſtituat̉ vnū pctm̄ mortale falſū eſt: .n. oīapctā venialia de mūdo pn̄t hr̄e tm̄ de reatu: qͣꝫtuꝫvnū pctm̄ mortale: qd̓ pꝫ ēt ex ꝑte durationis.pctm̄ mortale hꝫ reatū pene eterne: pctm̄ āt veniāle reatū pene tꝑalis: vt dictū eſt. Pꝫ ēt ex ꝑte penedāni: qꝛ pctm̄ mortale meret̉ carentiā viſionis diuine cui nulla alia pena cōꝑari pōt: vt Chryſo. dic̄Pꝫ ēt ex ꝑte pene ſenſus: qͣꝫtū ad vermē ꝯſcīe: licꝫforte qͣꝫtū ad penā ignis ſint īproportionabilespene. Si v̓o ītelligat̉ ml̓ta pctā venialia faciūtvnū mortale diſpoſitiue. ſic veꝝ ē. Actꝰ .n. pctī duplicit̓ ad aliqd̓ diſponit. Uno ꝗdem directe: etſic diſponit ad actū ſil̓em ẜm ſpēm: pͥmo et ſe: pctm̄ veniale ex gene̓: diſponit ad moͣtale exgene diſſerāt ſpē. Sꝫ hūc modū pctm̄ venialepoteſt diſpone̓ qͣꝫdam ꝯſequentiā ad pctm̄ qd̓ eſtmortale ex ꝑte agentis. Augmētata .n. diſpōne velhabitu actꝰ pctōꝝ venialiū in tm̄ pōt libido peccādi creſce̓: ille peccat finē ſuū ꝯſtituet ī pctō veniali. vnicuiqꝫ hn̄ti hītuꝫ in qͣꝫtū hꝰ finis ē oꝑatio ẜm hītum. Et ſic ml̓tociens peccando venialit̓diſponetur ad peccatum mortale. Alio actushumanꝰ diſponit ad aliqd̓ remouendo ꝓhibens:Et pctm̄ veniale ex genere pōt diſponere adpctm̄ mortale ex genere. Qui .n. peccat venialit̓ exdiſponit̉ ad ēt volūtatē ſuā ſubijciat ordinivltimi finis: eligēdo id qd̓ eſt pctm̄ mortale ex genere. Et ẜm hūc modū .i. ẜm diſpōem intelligendūeſt qd̓ dic̄. Aug. de pe. di. i. tres ſunt .ſ. illa pctāhumane fragilitati qͣꝫuis ꝑua: tn̄ crebra ſurrepūt: ſi collecta ꝯͣnos fuerint: ita nos grauabūt et opprimēt: ſic̄ vnū aliqd̓ grande pctm̄ .ſ. mortale: ille. Itē noͣ ẜm Tho. vbi ſupra ar. v. veniale exſui diuturnitate vel frequētia vel aſſiduitate:pōt eſſe mortale: niſi forte accidens ex aliqͦ ſuꝑueniente: .ſ. in actu ml̓tiplicato vel ꝓtelato: ſuꝑuenerit aliud qd̓ variat ſpēꝫ: puta inobediētia vl̓ꝯtēptꝰ vel alid̓ hiꝰ: ſic ītelligendū ē qd̓ dr̄. xxv. di.§. alias ea. Ubi videt̉ dici: aliqͣ venialia in ꝯſuetudinē ducta efficiunt̉ mortalia. Et noͣ ẜm Pe. depal̓. in.. idē actꝰ ſpē pōt eſſe venialis et mortal̓

tripl̓r. Primo ꝓpt̓ ꝯſcīam erroneā: iudicat mortale qd̓ eſt veniale. Scd̓o ꝓpt̓ ꝯtēptū. Tertio ꝓpterfinē ibi ꝯſtitutū. Cuius ſignū eſt: qn̄ faceret etiamſi eſſꝫ ꝓhibitū. diſpoſitiue veniale ſit moͣtaleꝑiculoſū eſt venialia ml̓tiplicare: qꝛ ꝗdā dicūt eaſic poſſe ml̓tiplicari: vt poſſit poſtea peccareniſi mortal̓r pͥmo pctō. Periculoſum eſt et vnumpctm̄ nimis aſſueſcere: ēt veniale: qꝛ facillimū eſtagere ẜm hītum radicatū firmit̓ difficillimuꝫ eſtagere ꝯtra: qꝛ aſſuetudo fac̄ neceſſitate. Un̄ aſſuetꝰ v̓bis ocioſis: ſi occurrat ſibi tētatio ꝗd facietſi a deo eſſet ꝓhibituꝫ: ꝯſentiet facere illd̓. Et nehītualiter in homine firment̉ frequenter ꝯfitēdſunt: ſic nunqͣꝫ radicabitur habitꝰ: ille: diſ. xvq. j. in. iiij. ſenten..§. IIII.Effectus auteꝫ peccativenialis ſeu nocumētū eſt ml̓tiplex ẜm dr̄ inpendio theologie. Primꝰ eſt macula aīe .i. īpeditioexterioris: fulgoris nitoris actual̓ oꝑū bonorū. ꝓpͥe ſumendo maculā: ſic tm̄ mortale veniale cauſat eaꝫ. Ut dic̄ Zho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxix. qd̓ ēt vr̄innuere Greg. dicens: mentē nequaqͣꝫ cogitatōīmūda coinꝗnat .i. maculat: ſꝫ hāc delectatōeꝫſubiūgat: de pe. diſ. iij. inter. hec. Secūdus ē minuit feruorem charitatis: ſic̄ aqͣ in igneꝫ ꝓiecta: lꝫignē extinguat: feruorē tn̄ illius tēperat. Tertiꝰ ē ptās aīe in oꝑibus bonis laſſat̉. Sic̄ equꝰ cuiſupponit̉ ē ita potēs ad ābulādū. Quartus ē ratardat a gl̓ia: qꝛ ꝯmitteret deberet etpoſſet ſtatī pꝰ mortē euolare coget̉ ꝓpt̓ venialia adtp̄s ī purgatorio expectare. Nūqͣꝫ .n. ab aliqͦ faciesdei videbit̉: donec ſoluat penas minimū qͣdrantem venialiū pctōꝝ. Oportet .n. quēlibet ita mūdūeſſe an̄ introitū paradiſi: ſic̄ fuerat ī īnocentia baptiſmali. Quintꝰ eſt bona gl̓ie celeſtis dīminunt: ꝗdē illa debent̉: habemꝰ ibi merituꝫ repoſita: ſꝫ deberent̉ ſi venialia fierent: qꝛ ī eodētꝑe poſſent aliqͣ bona fieri qn̄ iſta fiūt ꝓpt̓ea poſtꝑpetratiōeꝫ venialiū oꝫ nos q̄dā oꝑa ꝯuertere adſolutionem hꝰ debitoꝝ: nob̓ d̓beret creſcere cumulus eterni p̄mij. Sextꝰ effectꝰ eſt: qꝛ venialia ſūtſepe occaſio pctōꝝ mortaliū. Septimꝰ: qꝛ pctm̄ veniale obligat ad penā: vel tꝑalem pn̄tem ſi ſatiſfac̄ vel purgatoriaꝫ ſi morit̉ in gratia: vel infernalem ſi morit mortali. Noͣ pctm̄ veniale remitti pōt ſine mortali: eſt ẜm Tho. in.. diſ.xvi. qm̄ remoto pͥori remouet̉ poſterius: nec poſterius reſtituet̉ niſi pͥori reſtituto. Feruor āt charitatis cui veniale opponit̉: eſt poſterior ipſa charitate. Un̄ qͣꝫdiu charitas reſtituit̉ .ſ. dimiſſionempctī mortalis: nec feruor charitatis reꝑari pōt: ī ēreꝑatione eſt venialis dimiſſio: ſic dimittit̉: idēpe. Pōt āt dimitti vnū veniale ſin̄ alio: ſꝫ Tho.vbi ſupra: qꝛ venialia hn̄t ꝯnexionē ad inuicemex ꝑte auerſionis ſic̄ mortalia: qm̄ in eis nulla eſtauerſio a deo. Nec ēt ex ꝑte ꝯuerſionis vt ſe pꝫ. pōt dimitti veniale volūtate manēte ad illd̓