Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū .I.

ſequeret̉ tot poſſent fieri oīo liberaret̉ qd̓ eſtfalſum ẜm Aho. in. iiij. In vita aūt pn̄ti remittiturqd̓cūqꝫ moͣtale: dūmō ve peniteat. Hec eſt .n. ē differentia ẜm Lho. in.. inter ſpm̄ carni vnitum: etſeꝑatū: qꝛ ſpūs carni vnitus eſt ſuſceptibilis pnīe aūt ſpūs ſeꝑatus. Un̄ damaſcenus. Hoc ē hōimors qd̓ angelo caſus. Hinc ꝓph̓am Ezechielēc. xviij. dn̄s ait. In quacūqꝫ die ꝯuerſus fuerit pecator ingemuerit pctōꝝ eius recordabor. EtChryſo. ī li. de reparatōe lapſi dic̄. Lal̓ mihi credetalis eſt erga hoīes dei pietas vt nūqͣꝫ reſpuat hominis pnīam: ſi ei pure ſincere et ſimpl̓r offerat̉.Etiā ſi ad ſūmū ꝗs ꝑuenit malorū: et inde reuertivelit ad v̓tutis viā: ſuſcipit libenter amplectituroīa facit: quatenus ad pͥorem reuocet ſtatū: ipſe pe. di. iij. tal̓. Ut ergo euadat penas eternas: oꝫpctōrem penite̓. Un̄ Hiero. O peccator fatiſfacitodeo in ꝯfeſſione penitentie: expectes vt humiliet te cuſarſatayn .i. diabolus: et ab inuito neceſſitatem extorqueat: ſꝫ p̄uenit tortoris iſtius duritiāqꝛ ſi te ipſe correxeris: ſi te emendaueris: pius eſtdeus vt remittat: de pe. di. i. vide. Sine pnīa auteꝫmortale remitti pōt .i. ꝯtritiōe. Dic̄ .n. regula iurꝭ.Penitenti veniā dat̉ niſi correcto: ex de reg.urꝭ. Et Aug. Neminē putes ab errore ad v̓itateꝫa qͦcūqꝫ magno vel ꝑuo vicio ſine pnīa poſſe ꝑuenire. Ita īpartit̉ a deo largitas mīe: vt dimittat̉ſeueritas diſcipline: de pe. di. i. neminē. De aūtpenitendi habes in ꝑte. Quāto aūt peccator magis expectat̉ ad pnīam non reuertitur:to durius punit̉. Un̄ Ualerius. Lento ꝗdē gradudiuina ꝓcedit ira: tarditatēqꝫ ſupplicij grauitateꝯpenſat. Et Hiero. Moderatio dei ac piētas ſolūnoſtꝝ reditum querit: ac nos cupit longa ſua benignitate ſaluare. ſi ꝯuertimur ſi duri colli ſumus. ſi vſqꝫ in finē in pctīs ꝑſeueramus: aſſiduepeccatū non miſeret̉ deus diſ. xciij. diaconi. Et ꝗaoīa mortalia hn̄t ꝯnexionē ad inuiceꝫ ex ꝑte auerſionis. Un̄ pͥncipal̓r eſt grauitas pctī: qꝛ oīa auertūt a deo. ẜm Tho. in. iiij. pōt ꝗs penitere devno ſine altero. Aīa .n. ſit ſimplex: pōt ex ꝑteauerti ex ꝑte cōuerti. Per qd̓libet autē mortaleaīa auertit̉ a deo. Un̄ Greg. Falſas pnīas dicimꝰ: ſic diſcedit̉ ab vno peccato: vt non diſcēdat̉ abalio: de pe. di. 7. falſas. Cuꝫ aūt penitet ꝗs vere deoībus mortalibus: remittunt̉ ei pctā qͣꝫtuꝫ ad maculā: qꝛ .ſ. ſibi reſtituit̉ gratia: qͣꝫtum ad debitumpene eterne. Remanet tn̄ obligatus ad penā tꝑalem cōiter. Pctm̄ .n. mortale ẜꝫ Pe. in. iiij. tollit qd̓eſt ꝯͣ equalitatem iuſticie: vltra debitum vſuseſt propria volūtate: ſubtrahendo debitū obſequium. Reſtituta ergo amicitiā: qꝛ ſe humiliauit petijt veniam cōiter remanet obligatus ad ſoluēdūdebitum pene tꝑalis: ad recōpenſandū iniuriam: ſatiſfaciendum iuſticie leſe: qd̓ ſoluit poſtea peroꝑa ſatiſfactoria. Poſſet tn̄ ẜm doctores eſſe cōtritio tanta: ſufficeret ad delendū oēm culpam etpenam. Exemplū in latrone: de pe. diſ. i. īportuna.

Et exemplū de illo abſtulit ꝓximo decem. Hic fecerit ꝯͣ amicitiam et ꝯͣ iuſticiam: ſi veniam petit humiliatus dicit leſus iniuriā tibi remitto: ſedvolo reſtituas meū ſi non potes in futuꝝpaulatim facies. Poſſet tn̄ ita tal̓r humiliari: etille leſus eſſe ita diues liberal̓: etiā debituꝫ dimitteret ſolū iniuriā. Sic accidit de offendētedeū. Et poſt remiſſionē culpe remaneat ꝗs obligatus pene tꝑali: hēs exēplū ī Pauid. Cui poſtqͣꝫdictū fuit v̓e penitenti. Dn̄s trāſtulit pctm̄ tuuꝫ:propter ip̄m ſuftinuit magnā tribulatiōeꝫ ꝑſecutionē filij: qd̓ notat Grego. de pe. di. i. Si pctm̄ vbidicit: delictū deus ſine vltione patit̉. Aut enī punit ſeip̄ꝫ: aut deꝰ hoīe .ſ. vl̓ tribulatōesvel poſtea ī purgatorio. Qd̓ .n. faciet ad plenuꝫſatiſfactionis debite pctīs mortalibꝰ in purgatorio ſoluet: vl̓ ēt venialibꝰ. Et de his dicēduꝫ.ſ. de venialibus. Litulus decimus de peccato veniali. Quid dicat̉ pctm̄ veniale: de nocumentis eius. Ca. I.Eniale dicitura venia. Poteſt ergo dici aliqd̓ctm̄ veniale tripl̓r: ẜm Tho..q. lxxxviij. Uno: qꝛ ē veniā cōſecutū: et ſic mortale poſtpnīam dr̄ veniale. Un̄ Aug. dicit. Fit vniale confeſſionē qd̓ erat criminale ī oꝑatione. de peni. di. i.Et hoc dr̄ veniale ex euētu. Secūdo dr̄ veniāle qd̓ hꝫ in ſe vn̄ veniā ꝯſequat̉: vl̓ total̓r vel ī ꝑteIn ꝑte ꝗdē ſic̄ hꝫ aliqd̓ dīminuēs culpā: vt cuꝫſit ex infirmitate vel ignorātia. Et dr̄ veniale ex qͣꝫuis ſit mortale. Un̄ Ciprianus: poſt v̓itatemanifeſtā ꝑſeuerat prudēs ſciēs .ſ. ī errore de aliqua materia: iam ī veniā ignorātie peccat. Preſūptione .n. atqꝫ obſtinatōe quadā nitit̉ a rōneſuꝑat̉: di. viij. c. ꝯſuetudo. Tertō dr̄ veniale: qꝛ hꝫ in ſe vn̄ ꝯſequat̉ veniā ex toto: ſꝫ faciliterdimittit̉: qꝛ .ſ. tollit ordinē ad vltimū finē: vn̄meret̉ penā eternā: ſꝫ tꝑalem. Et de his ītelligit̉ illud Bede. Pctā ex ignorātia vel īfirmitate committūtur: dic̄ p̄cipit alterutꝝ ꝯfiteri .ſ. Iaco. v. qꝛfacile remittūt̉: di. xxv. §. Criminis. Ubi dic̄ glo. etbn̄. loꝗt̉ de venialibus pn̄t laico ꝯfiteri: et oblata copia ſacerdotis. Nūqꝫ tn̄ ē neceſſariū ip̄a vl̓alia laico ꝯfiteri. Un̄ lyp̄cipit ponit̉ conſulit ſeuexhortat̉. Et ſic ſumit̉. xxiij. q. iiij. Guiliſariꝰ. Hocāt dr̄ veniale ex genere: de hoc nūc loꝗt̉ qd̓ diſtīguit̉ ꝯͣ mortale. Pctōꝝ ergo actualiuꝫ aliqd̓ dicit̉mortale ex gene̓: aliqd̓ veniale ex gene̓: ẜm genus vel ſpēs actus determinant̉ ex obiecto. Cum.n. volūtas fert̉ ī aliqd̓ qd̓ ẜꝫ ſe r̄pugnat charitatidei vel proximi: quā ordinat̉ in vltimū finē:tūc pctm̄ ex obiecto ſuo hꝫ ſit mortale. Et ex genere ſuo eſt illud mortale: ſic̄ blaſphemia dei: ꝑiuriū. homicidiū: hiꝰ. Qn̄qꝫ āt volūtas fert̉ in illud