Titulus. IX.
amiſſio infiniti boni ẜm dāna. Ex parte autem īordinate conuerſionis: reſpōdet ei pena ſenſus queetiam eſt finita. De hac materia habes ſupra ti. vc. iij. Ubi ponuntur ſeptem rationes quare pena īferni eſt eterna.Eſt ergo prima et principalis pena dānatorum: pͥuatio diuine viſionis īꝑpetuū. Iuxͣ illud Iſa. vltꝭ. Tollat̉ impius ne videat gl̓iam dei. Hec aūt viſio: vt refert Aug. de ciuidei. tante pulchritudinis eſt: tātoqꝫ amore digniſſima: vt ꝗbuſlibet et qͣꝫtūlibet bonis p̄ditum finehac ꝓtinus exiſtimet infeliciſſimū. Hanc pͥuatōeꝫviſionis eſſe maiorē qͣꝫ pena ignis: on̄dit Chryſo.ſuꝑ Math̓. ſic dicens intolerabilis eſt gehenna .i.ignis inferni: veꝝ mille gehēnas ꝓponat ꝗs: nil taſe d̓icet. quale eſt excidi ab ipſa gl̓ia et odio haberia chriſto. Et hoc intelligendū eſt ẜꝫ pe. in. iiij. de carentia tali huius viſionis: q̄ eſt cuꝫ ſenſu doloris:prout eſt in adultis: ⁊ non prout eſt in paruulis delimbo. Rōeꝫ grauitatꝭ huius pene declarat Tho.in. 4. di. xxi. Quāto .n. aliꝗd magis deſiderat̉: tātoeius abntia eſt moleſtior. Et qꝛ affectꝰ deſideransfūmū bonū poſt hanc vitā eſt valde intenſus. Nāintellectus intelligit ī generali magnitudinē maximaꝫ boni: nec affectus ratardat̉ mole corporis: cūiam terminus aduenerit fruēdi ip̄o ſūmo bono q̄tn̄ videt ſe pͥuari ⁊ in ꝑpetuū: hinc ſūme dolet. Secunda pena dānatoꝝ: q̄ etiā excedit īcōparabiliteroēm penaꝫ vite pn̄tis: eſt pena ignis de qͦ chriſtusMath̓. xxv. Ite maledicti ī igne eternuꝫ. Et Aug.enumeratis multis peccatis mortalibus ſic ꝯcludit. Quiſꝗs aliqd̓ hoꝝ .ſ. pctōꝝ ī ſe dn̄ari cognouerit: niſi ſe emēdauerit eterna illū flāma cruciabit.xxv. di. §. alias ea. Ignis autem iſte ẜm Tho. in. 4diſ. xliiij. non dꝫ ītelligi methaphorice dictus: neignis imaginarius: ſed verus corporeus: a qͦ aīapatit̉: non eo ip̄o qͦ videt vt ꝗdam dixerunt: nec ſolum ex eo ꝙ aīa apprehēdit ip̄m vt nociuū ſibi: ſꝫvt inſtr̄m diuine iuſticie. Qd̓ quō ꝯtingat ſic d̓clarat idem Tho. Corpus in ſpm̄ natural̓r agere nonpōt: nec aliqͣ mō obeſſe vel ip̄m grauare: niſi ẜꝫ ꝙaliqͣ mō corpori vnit̉. Sic .n. inuenimus ſcriptumcorpꝰ qd̓ corrūpit̉ aggrauabit aīaꝫ Sap̄. ix. Spūsaūt vnitur corpori dupl̓r. Uno mō vt forma materie: vt ex eis ſit vnū ſimpl̓r. Et ſic ſpūs vnitur corpori ⁊ viuificat corpus ⁊ a corpore aliqualiter aggrauatur. Spūs auteꝫ hoīs vel demonis: ſic igncorporeo non vnit̉ alio mō ſicut mouens mobili:vel ſicut locatū loco: eo mō qͦ incorporalia ſunt inloco. Et ẜm hoc ſpūs incorporei creati: loco diffiniunt̉: ita in vno loco exn̄s ꝙ non ī alio. Quāuisaūt res corporea ex ſua natura habeat: ꝙ ſpm̄ incorporeū loco diffiniat: non tn̄ hꝫ ex ſua natura ꝙſpm̄ īcorporeū loco diffinitū detineat: vt ita alligetur illi loco: ꝙ ad alia diuertere non poſſit: cuꝫ ſpiritus non ita ſit in loco naturaliter ꝙ loco ſubdat̉ſed hoc ſuꝑaddit̉ igni corporeo ī qͣꝫtum eſt inſtr̄m
diuine iuſticie indicantis: ꝙ detinet ſpm̄: ⁊ ita efſicit̉ ei pena: vel retardans euꝫ ab executiōe ꝓprievoluntatis: ne ſcꝫ poſſit operari vbi vult: ei ẜmvult. Et hunc modū ponit Greg. in. 4º dialog.Exponens enī quō eſt: ꝙ aīa incendium explēdopatiat̉ ſic dicit. Dum veritas pctōrem diuitem dānatum in igne ꝑhibet: quiſnā ſapiens reproborūaīas teneri ignibus neget. Et hͦ etiaꝫ Iulianus dixit vt in littera magiſter dicit: ſi viuentis hoīs incorporeus ſpūs tenetur corpore: cur nō etiā poſtmortem corporeo igne teneatur. Aug. etiā. xxi. deci. dei dicit: ꝙ ſicut aīa in hoīs ꝯditiōe iungit corpori: vt dans ei vitam qͣꝫuis illud ſit ſpūale: hͦ corporale ⁊ ex illa ꝯiunctione vehementem concipitamorem ad corpus. Sic ligat̉ igni: vt accipiēs abeo penam: ⁊ ex illa ꝯiunctione cōcipit horrorem.Oportet gͦ oēs p̄dictos noſtros ī vnū colligere: vtſic ꝑfecte videat̉ quō aīa ab igne corporeo patiat̉vt .ſ. dicamus ꝙ ignis ẜm naturā ſuā hꝫ: ꝙ ſpūs īcorporeus ei ꝯiungi poſſit: vt loco locatū. Sed inqͣꝫtuꝫ eſt inſtr̄m diuine iuſticie: hꝫ vt ip̄m ſpm̄ qͦdāmō retineat alligatū. Et in hͦ veraciter eſt ignis ille ſpūi noxius: ⁊ ſic aīa ignē vt noxiū ſibi vidensab igne cruciat̉: vn̄ Greg. in. iiij. dialogoꝝ: iſta oīꝑ ordinem tangit: vt ex p̄miſſis auctoritatibus eiꝰpꝫ. Idem Tho. in qd̓libetis dicit. Uidemus ſpūmcorpori alligari qn̄qꝫ natural̓r vt aīa corpori: qn̄qꝫ qͣdam ſuꝑiori virtute: ſicut ꝑ virtutem ſuꝑioꝝdemonū inferiores demones alligant̉ arte necromantie: imaginibus: vel anulis: vel hiꝰ rebus: ml̓to magis virtute diuina demones: vel aīa alligaripn̄t igni corporeo: vt ab eo aſſumāt penā. Pe. aūtin. iiij. diſ. xxi. ſic dicit. Ignis iſte corporeus agit inaīam ſui ſil̓itudineꝫ īprimendo qͣ apprehenſa aīaaffligit̉ veriſſime: ml̓to magꝭ qͣꝫ affligebatur ī corpore ex ignis agentis in corpus apprehēſione. Ille aūt ignis corporeus dupl̓r pōt ꝯſiderari: aut ꝓut eſt inſtr̄m nature: ⁊ ſic agere pōt in corpus nonin aīam. Aut ꝓut ē inſtr̄m diuine iuſticie: ⁊ ſic agitin aīam imprimendo illi ſpeciem ſuā velit nolit.Et inde eſt ꝙ aīa affligit̉: qꝛ violenter illa ſpecie īformat̉: ⁊ ꝑ illā a ſuis oꝑatiōibꝰ impedit̉ ⁊ retardat̉hͨ ibi. Et Ricar. i. 4º ponens iſtā paſſionem aīe abgne vtrunqꝫ tangit .ſ. ꝙ patiat̉ ex hͦ ꝙ illi igni alligat̉: ⁊ ꝙ ſpēs ipſius ignis violenter in ipſa īprimatur: ꝑ quā paſſionem ab alijs operationibꝰ īpediatur. Et idem modus eſt in punitione demonuꝫ inipſo igne. Qui etiā quocūqꝫ vadant: vel cum apd̓nos morant̉: dicunt ſēcū igneꝫ portare: qꝛ iſta ſpecie vel ſil̓itudīe ignis ſemꝑ ītellectus eoꝝ īformat̉qua cognoſcūt ſe illo igne alligatos: vn̄ maxīe affliguntur: ſic̄ ⁊ captiuꝰ ꝗ ad hora exiret carcereꝫ: ſciens ſe oīo illuc reuerſuꝝ. ⁊ ī ꝑpetuū deputatuꝫ: nihilominus triſtis remaneret. In vltima v̓o reſurrectione reaſſumēt ⁊ ipſi dānati corpora ſua ꝓpͥav̓tute diuina reſuſcitata: vt ſicut corpore ⁊ animadeū offenderūt: ita in vtroqꝫ patiantur. Et quia ꝑque peccat ꝗs: ꝑ hͦ ⁊ torquetur: vt dr̄ in li. ſapi. cū