Capltulū .III.

A aūt quaſi ꝗdam aīe tactus: qn̄ inheret rebusaliꝗbus ꝑ amorem ꝯtra lumen rōnis ⁊ diuine legis: vt ex ſupradictis pꝫ. Un̄ ip̄m detrimentū nitoris ex tali ꝯtactu ꝓueniēs aīe: macula methaphorice vocatur. ¶ Ite noͣ ꝙ anima non inꝗnat̉ ex rebus inferioribus virtute eaꝝ quaſi agētibus eisin animam: ſꝫ magis ecōuerſo: aīa ſua actione ſe īquinat inordinate eis inherendo ꝯͣ lumen rōnis⁊ diuine legis. Item noͣ ꝙ actio intellectus ꝑficit̉ẜm ꝙ res intelligibiles ſunt in intellectu ꝑ modūip̄ius intellectus: ⁊ ideo intellectus ex eis non inficitur: ſed magis ꝑficit̉. Sed actus voluntatis cōſiſtit in motu ad ip̄as res: ita ꝙ amor conglutinataīam rei amate: ⁊ ex hoc anima maculatur: qn̄ inordinate inheret: ẜm illud Oſee. ij. facti ſunt abhominabiles: ſicut ea que dilexerunt. Macula autēiſta peccati remanet in aīa etiaꝫ tranſeute actu peccati. Cuius rō eſt: qꝛ macula ſicut dictum eſt: īportat quēdam defectu nitoris ꝑ exceſſum a luminerōis vel diuine legis: iō qͣꝫdiu homo manet exͣ hilumen: manet in eo macula peccati. Sed poſtqͣꝫ redit ad lumen diuinū ⁊ ad lumen rōis qd̓ ſit ꝑ gratiam: tūc macula ceſſat. Licet aūt ceſſet actus peccati qͦ homo ceſſat a lumine rationis vel legis diuine: non tn̄ ſtatim homo ad illd̓ redit in qͦ fuerat:ſed reꝗͥritur aliꝗs motus volūtatis ꝯͣrius ⁊ diſtāspͥmo motui oppoſitꝰ. Sicut ſi aliꝗs ſit diſtans aliiꝑ aliquē motum: non ſtatim ceſſante motu fitpinquus: ſꝫ oꝫ ꝙ appropinquat rediens ꝑ motum pͣriū. Et iſta macula non eſt aliꝗd poſitiue inaīa: nec ſignat pͥuationem ſolam: ſꝫ ſignat pͥuationem quandam nitoris aīe: in ordine ad cām ſuaꝫq̄ eſt pctm̄: ⁊ iō diuerſa peccata diuerſas macl̓asinducūt. Et eſt ſil̓e de vmbra q̄ eſt pͥuatio luminisex obiecto alicuius corporis et ẜm diuerſitatemcorpoꝝ obiectoꝝ diuerſificantur mēbra. ¶ Tertiꝰeffectus peccati: ꝗ tn̄ eſt ml̓tiplex eſt reatus pene.Reatꝰ aūt īportat meritū pene .i. ꝙ hō ſit dignꝰ pena: hoc aūt eſt malū: qͣꝫuis ip̄m puniri n̄ ſit malū.Facit aūt pctm̄ hoīeꝫ reū ſeu dignū ml̓tiplici penahuius rō eſt: qꝛ ꝗcꝗd ꝯͣ ordinē aliquē inſurgit cōſequēs eſt vt ab ip̄o ordine ſeu a pͥncipe ipſius ordinis depͥmatur. Uidemus .n. in rebus naturalibus ꝙ vnū ꝯͣriuꝫ v̓ehemētius agit altero ꝯͣrio ſuꝑueniente: ꝓpter qd̓ aqͣ calefacte magis ꝯgelāt̉ vtdr̄ in. ij. methauroꝝ. Cū aūt pctm̄ ſit actus inordinatus: manifeſtū eſt ꝙ ꝗcūqꝫ peccat ꝯͣ aliquē ordinem agit: ⁊ iō ab ip̄o ordine ꝯſequēs eſt ꝙ depͥmatur. q̄ ꝗdem dep̄ſſio pena eſt. Un̄ ẜm tres ordinesꝗbus ſubdit̉ humana voluntas triplici pena pōthomo puniri. Primo ꝗdē ſubditur humana natura ordini ꝓpͥe rationis. Secundo ordini exterioris hoīs gubernantis: vel ſpūaliter vl̓ tꝑalit̓ politice ſeu economice. Tertio ſubditur vniuerſaliordini regiminis. Quilibet aūt hoꝝ ordinū ꝑ peccatum peruertitur: dum ille ꝗ. peccat agit: ⁊ ꝯͣ rationem: ⁊ ꝯtra legem humanam: ⁊ ꝯͣ legem diuinaꝫ.Un̄ triplicem penam incurrit. Unam ꝗdem a ſe

ipſo: qui eſt ꝯſcientie remorſus. Aliam v̓o ab hoīeTertiam a deo. De pena ꝓpͥa dicit apl̓s ad Ro. ij.Tribulatio ⁊ anguſtia in oēm aīam oꝑantem malum. Et Hiero. loquens de aīa dicit. Caueat ne fiat meretrix ciuitas filia ſyon: ⁊ poſt trinitatis hoſpitiū ſaltent in ea demones .ſ. tēptationuꝫ: ſirene.i. paſſiones inordinate ꝯcupiſcibiles: ⁊ ericij ideſtmotus iraſcibiles inordinati vel punctiones ꝯſcientie. Et habet̉. xxij. q. v. ſi paulus. De pena ab homine dicit Augꝰ. in li. de ciui. dei. Pertinet ad īnocentis officium: non ſolum alteri malum ſeu iniuriam non inferre: ſed etiam cohibere a pctō vl̓ punire pctm̄. xxiij. q. v. non ē innocētie. De pena quāinfligit deus dicit Hiero. Non hoībus: ſed vicijsiraſcit̉ deus: que cum mutata fuerint: non punitdeus qd̓ mutatum eſt: de pen. diſ. i. qͣꝫobrem. Sedin vita iſta aliqn̄ deus punit peccatores: vt on̄datſe hr̄e ꝓuidentiam hominū ⁊ mala ei diſplicere.Aliqn̄ non punit: ſed expectat: vt on̄dat clemētiaꝫſuam. Gratianus. xxiij. q. iiij.¶ Quō puniunt̉ dānati in alia vita: et de penis dānatoꝝ: ⁊ de cognitione eoꝝ. Capl̓m tertium.Deo punitur peccator propter mortale: non ſolū in vitapn̄ti: ſꝫ ēt in alia vita. Et pena ꝗdē tꝑalifi ip̄m penituit an̄ mortē: ita ꝙ in gr̄a deceſſit: ſi h̓n̄ plene ſatiſfecit: tūc .n. qd̓ reſiduū eſt debite ſatiſfactōis: ſoluit ī purgatorio. Un̄ Aug. dic̄. Purgādus ē igne purgationis: ꝗ ī alid̓ ſecl̓uꝫ diſtulit fructū ꝯuerſionis: de pe. diſ. vij. c. vltꝰ. Et de pena purgatorij hēs. jͣ. ti. x. c. ij. Sꝫ ſi morit̉ īpenitens: punit̉a deo pena eterna. Un̄ Math̓. xxv. dr̄. Ibūt hi inſuppliciū eternū. Et Aug. de pe. di. vij. Qui īpenitens morit̉ oīo morit̉ ⁊ eternal̓r cruciat̉. Rō autēquare pena hͨ ſit eterna: cū culpa fuerit tꝑal̓ eſt ẜꝫLho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxvij. qꝛ pena peccati proportionat̉ẜm acerbitate tā in iudicio diuino qͣꝫ ī humano: ſicut Aug. dic̄. xxi. de ci. dei. In nullo iudicio reꝗritur vt pena adequet̉ culpe ẜm duratiōeꝫ. Nō enīqꝛ adulteriū vel homicidiū in momēto ꝯmittiturpropter hͦ momētanea pena punit̉: ſꝫ qn̄qꝫ ꝗdeꝫ ꝑpetuo carcere vel exilio: qn̄qꝫ ēt morte: ī qͣ non ꝯſiderat̉ occaſiōis mora: ſꝫ potius ꝙ ī ꝑpetuū aufertur a ſociētate viuētiū. Et ſic repn̄tat ſuo mō eternitatē pene īflicte diuinitꝰ. ¶ Eſt āt hec pena aliqͦmō finita: ⁊ aliqͦ mō infinita. Pena .n. ꝓportionat̉peccato. In peccato aūt duo ſunt: quoꝝ vnum eſtauerſio ab incōmutabili bono qd̓ eſt infinitum:vn̄ ex hac parte pctm̄ eſt infinitum. Aliud quod ēin peccato eſt inordinata conuerſio ad commutabile bonum: ⁊ ex hac parte peccatum eſt finitum:quia ipſum bonum commutabile eſt finitum: tuꝫquia ipſa conuerſio eſt finita: non eniꝫ poſſunt eēactus creature infiniti. Et ex ꝑte igit̉ auerſionis:rn̄det peccato pena dāni que eſt infinita. eſt enim