Titulus. ℟X.

extirpando: fideꝫ violando ſacra: que ſūt peccatagrauiſſima. Sibi etiam aliꝗs qn̄qꝫ ſcienter ⁊ violenter infert nocumētuꝫ: ſicut patet de his qui ſe īterimūt: licet finaliter hoc referāt ad aliquod benum apparens: puta ad hoc ꝙ liberentur ab al.§. II.qua anguſtia.Notandum etiaꝫ vltraſupradicta: ꝙ vna culpa vel iniuria ē grauior aliaquatuor rōibus: Primo rōne modi circūſtantis.Secūdo rōe dāni ꝯſequētis. Tertio rōe viri offēdentis. Quarto rōe animi īducētis. ¶ Ꝙ vna culpa vel iniuria ſit maior vel grauior alia rōe mōicircūſtantis octo modis ph̓us docet cognoſce̓. Etpͥmo ſic. Illa culpa vel iniuria eſt maior q̄ eſt beſtialior. Cuius rō eſt: qꝛ talis ē magꝭ īordinata .i. ꝯͣ ordinem vel rectitudinē rōis. Secundo probat ſic.Illa culpa vel iniuria eſt maior q̄ eſt euidentior etmagis ẜm electionem. Cuius rō eſt: qꝛ de rōe peccantis vel iniuriantꝭ eſt ꝙ agat volūtarie: et ideoqͣꝫto magis ẜm electionē peccat tāto magis voluntarie peccat: qͣꝫto aūt magis voluntarie: tāto grauius peccat. Tertio ſic. Illa culpa vel iniuria eſt maior que auditoribꝰ eſt horribilior et abhoīabilior.Nā hoīes magis horrent ⁊ abhoīant̉ vnū ſcelusqͣꝫ aliud: tū ꝓpter ſui nouitatē: tū ꝓpter ſui grautatem. Quarto ſic. Illa culpa ⁊ iniuria eſt grauiorin qua trāſgreſſio eſt multiplicior: puta ī qua ſūtmulte trāſgreſſiones. Uerbi gr̄a: ꝗ frāgit iuram.ta: dextras: fides: connubia ⁊cͣ. grauiſſime peccat.Cuius rō: qꝛ ī talibꝰ exceſſus culpaꝝ multaꝝ: vl̓ īiuſticiaꝝ vel iniuriarū eſt magnitudo ſceleris velgrauedo criminis. Quinto ſic. Illa culpa vel iniuria eſt maior: vbi locus eſt ineptior .ſ. qn̄ ſit in locovbi facientes culpā puniunt̉: quēadmodū faciūtfalſi teſtes. Cuius rō eſt: qꝛ ſi ꝗ in p̄torio n̄ faciuntiuſticiā vel peccant: ſignū eſt ꝙ ī oī loco n̄ facerentiuſticiā. Si .n. falſi teſtes ī curiā peccant: ſignum ēꝙ in omni loco peccarēt. Sexto ſic. Illa culpa veiniuria ē maior ī qͣ ē maior ꝯfuſio. Cuiꝰ rō ē: qꝛ cōſuſio ſoluꝫ debet̉ turpi ⁊ prauiori: vn̄ de magꝭ turpi vr̄ ſeꝗ maior ꝯfuſio tāqͣꝫ magis prauuꝫ. Septimo ſic. Illa culpa vel iniuria eſt maior: q̄ eſt indignior vel irrationabilior .i. quā ꝗs facit ꝯͣ eum a qͣbona ſuſcepit. Cuius rō ē: qꝛ talis plures īiurias⁊ peccata facit male: ſecūdo qꝛ nō fac̄ bn̄: tenemurenī bn̄facere benefactori. Octauo. Ille plus peccat ⁊ grauius qui peccat ꝯͣ iura non ſcripta qͣꝫ contraſcripta. Cuius rō eſt: qꝛ melius eſt eſſe iuſtū ꝑvolūtatem qͣꝫ per neceſſitatem: obſeruare autemſcripta vr̄ eſſe ex neceſſitate: ſeruare aūt nō ſcripta vr̄ eſſe non ex neceſſitate: ſꝫ ꝓpria volūtate: peccare ꝯͣ iura non ſcripta: ſꝫ tn̄ iuſta videt̉ grauiushͨ ph̓s. ij. rhetoricoꝝ. c.xxiij. ¶ Secundo cognoſopōt grauitas culpe rōe nocumēti ꝯſequentis: vbieſt maius dānum ibi maius pctm̄ ceteris paribꝰ:ſecūduꝫ. b. Tho. pͥª 2ᵉ q. lxxiij. Pōt aūt magnitudodāni conſequētis cognoſci quatuor modis ſcd̓m

ph̓m in pͥmo libro rhetoricoꝝ. Primo qꝛ difficiteeſt vel impoſſibile fieri recōpenſationem vt ſi qsoccideret filiū alterius vel deſtrueret rē irreparabilem vel n̄ īuentibilem. Scd̓o qn̄ n̄ pōt inueniriequa punitio tali culpe vel dāno: ſꝫ oīs alia ē mitior: vt ſi ꝗs occideret vel offenderet regē vel publicam ꝑſonā. Tertio qn̄ ꝯtingit eū ꝗ dānificatus eſtnō reciꝑe ſatiſfactionē: vtputa qꝛ mortuꝰ ē. Quarto qn̄ ꝗs paſſus ē dānū a ſeip̄o: vt ꝗ ſe affligit: velnocumentū ſibi infert: vel occidit ſe ex aliquo infortunio vel malo ꝯmiſſo ⁊ multo magis quādoſine cā hoc egit: hec ph̓s vbi ſupra. ¶ Tertio poteſtcognoſci grauitas culpe vel īiurie rōe viri offendentis: qd̓ ꝗnqꝫ modis videri pōt ẜm ph̓m ī librorhetoricoꝝ. Et pͥmo qn̄ eam culpam vel iniuriampͥmus vel ſolus vl̓ cū paucis fecit. Et rō huius ēqꝛ videtur alijs eſſe exēplū ⁊ cā male faciēdi: ⁊ ml̓titudini magis parcitur in delictis qͣꝫ paucis. Secūdo qn̄ ī illa culpa ſepe peccat. Aggrauat̉ .n. cl̓paex frequentatione actꝰ ꝓpter inordinationē volūtatis. Tertio qn̄ ꝓpter illā culpam inueniūtur tormenta dānificantia grauiora. Nā ꝓpter magnitudineꝫ ſceleꝝ īuenta ſunt grauiora tormēta. Quarto qn̄ ꝓpter illū ꝗ ꝯmiſit lex eſt poſita ꝙ eſſe nonpōt: niſi qꝛ ille fuit primus vel nouo mō peccauit.Quinto qn̄ ꝓpter illuꝫ carcer fuit edificatus: hecph̓s vbi ſupra: ſꝫ magnitudo ꝑſone peccantis aggrauat. ¶ Quarto on̄dit̉ vna cl̓pa grauior alia rōeaī inducentis .i. ex diſpoſitione et qualitate aī peccantis. Qd̓ on̄dit̉ ſex rōibus. Et pͥma eſt ex cā pctīnā duplex eſt cā pctī: vna ꝑ ſe alia ꝑ accidēs. Cā ꝑſe eſt ipſa voluntas: ⁊ hec quanto fuerit maior tāto peccatum eſt grauius: quia cum peccatum ſitmalum voluntarium quanto volūtas fuerit maior ad peccandum: tanto peccatum eſt grauius.Alie vero cauſe peccati ſunt cauſe ꝑ accn̄s: īclinātes voluntatem ad peccandū: p̄ter naturam et ordinem ipſius volūtatis: que nata eſt moueri libere ex ſe ipſa: vt ſunt paſſio: ignorātia: motus: et huiuſmodi. ¶ Secunda ratio quare vnum peccatūeſt grauius alio: eſt ex noticia: qui enim peccat excerta ſcientia ⁊ induſtria: peccat grauius eo ꝙ peccat in idem ex ignorantia. Ratio huius eſt: qꝛ voluntas peccantis ex certa ſcientia eſt magis inordinata: et hͦ quia talis ſcienter eligit quod malū ēſcilicet pati detrimētuꝫ in maiori bono ſcilicet pati detrimenium in bono anime vt priuari gratia:ad hoc ꝙ potiatur minori ſeu fruatur ſcilicet corporali bono: cuius contrarium facit voluntas ordinata. Quāuis enim nullus intendens ad malūoperatur ſecundum dio. tamen poteſt eſſe intētuꝫmalum aliquod: vel ad vitandum aliquod maluvel ad conſequendum maius bonum. Certia ratio quare vnum peccatum eſt maius alio ex election. Nā peccans electione peccat grauius ī eodeꝫpctō eo ꝗ ſolum ex paſſiōe: hꝰ rō ē: qꝛ tal̓ peccat excerta malicia in qͣꝫtuꝫ ſcienter eligit malū: n̄ ꝙ velit illud qd̓ eſt de ſe malū: ſꝫ qꝛ eligit minꝰ bonum