Capitulū I.
ſic ait. Firmiſſime tene ⁊ nullatenus dubites: oēꝫhoīem ꝗ ꝯcipit̉ ꝑ ꝯcubitū viri ⁊ mulieris naſci cūpeccato originali: ⁊ ꝓpter hͦ pueri mox nati deferūtur ad baptiſmū: tāqͣꝫ ab aliqua īfectiōe culpe abluēdi. Sic fatet̉ fides catholica: ⁊ ꝯͣriū tenere eſſethereſis pelagiana: vt dic̄. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxij. Eſtaūt pctm̄ originale ẜm Tho. q. vbi ſupra: ꝗdam habitus īnatus ꝑ viciatam origine: ſeu quedā īordinata diſpoſitio nature: q̄ hꝫ rōnem culpe in qͣꝫtuꝫprocedit a pͥmo parente. Et hꝫ talis habitus aliꝗduationis ⁊ aliꝗd poſitionis ſic̄ egritudo. Formaliter .n. eſt defectus ſeu pͥuatio originalis iuſticie.Sicitur aūt originalis iuſticia illa rectitudo: in qͣfuit creatus pͥmus hō: ex qua mens ⁊ rō deo ſubdita erat: ⁊ vires inferiores rōi ⁊ corpus ſpirituiQd̓ donuꝫ originalis iuſticie erat: vt accn̄s ſpecieihumane: non ex pͥncipijs nature cauſatum: ſed diuino munere collatum pͥmo parenti: vt tranſſundendum in poſteros: cum natura humana q̄ poſtea in multis cōicata tota erat in ipſo. Unde ꝑ ſuūpctm̄ actuale vitiata ⁊ ablata ip̄a originali iuſticiaeius oppoſitum vt accn̄s ſpeciei humane .ſ. pctm̄originale per ꝓpagationem tranſmiſit ī poſterosum natura. Generat .n. homo ſibi ſimilem in ſꝑcie: etiā qͣꝫtum ad accn̄tia ꝓpͥa ſpeciei: vt riſibile:qͣꝫtum ad accn̄tia indiuidualia q̄ ꝑtinent ad actios ꝑſonales. Nō .n. muſicus generat muſicum.Et hinc eſt ꝙ ſolū illud pctm̄ pͥmoꝝ parentum traducitur ⁊ nō alia: nec etiam alioꝝ hominū: qꝛ ſoum ꝑ pͥmum pctm̄ ſublatuꝫ eſt bonū nature: qd̓erat ꝑ originem nature trāſductum. Per alia vopeccata ſubtrahit̉ bonum gr̄e ꝑſonalis: qd̓ nō trāſit ad poſteros. Sil̓r nec pnitētia pͥmi parentꝭ: neceius ſcīa nec alioꝝ hominum traducunt̉: qꝛ pertinent ad actiones ꝑſonales: ſeu ſunt accn̄tia īdiuidualia ¶ Materialiter aūt eſt pctm̄ originale concupiſcentia: q̄ vt dic̄ Aug. paruulos facit habilesad ꝯcupiſcendū: ⁊ adultos actu ꝯcupiſcentes. Etdicitur hic ꝯcupiſcentia inordinatio potentiaruꝫlīe: que in hoc attenditur: ꝙ inordinate ferunt̉ ībonum ꝯmutabile. Pctm̄ aūt iſtud originale traducit̉ a pͥmo parente: per generatōis actiuā virtutem in hoīes: de quo apl̓s ad Ro. v. ꝑ vnū hoīeꝫpctm̄ intrauit in mūduꝫ: ⁊ per pctm̄ mors .i. q. iiij.Iam itaqꝫ. Pro cuius declaratione eſt ſcienduꝫſcd̓m Lho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxi. ⁊ ſuꝑ epl̓am ad Ro. Cuꝫoēs hoīes ꝯueniant in natura humana quā traxerūt ex Adam: et ſic dici poteſt vnus hō: ſicut vnaciuitas dr̄ vnum corpus. Un̄ ẜm Porphi. ꝑticipatione ſpēi plures hoīes ſunt vnus hō: hinc eſt ꝙ ſicut diuerſa corporis mēbra ſūt ꝑtes vniᶻ ꝑſone ꝑticularꝭ: ita oēs hoīes ſūt ꝑtes ⁊ qͣſi mēbra naturehumane. Sicut actus peccati exercitus per aliqd̓mēbrum: puta per manū vel pedem: non eſt volūtarius voluntate manus: ſed voluntate totius hominis: vn̄ homicidium vel aliud cōmiſſum ꝑ manum non īputaretur ei ad culpaꝫ: ſi ꝯſiderareturmanꝰ vt ſeꝑata a corpore: ſꝫ ꝓut ē aliꝗd hoīs mo
tum a voluntate ip̄ius. Ita īordinatio iſta natureque dr̄ pctm̄ originale: non volūtarie volūtate hꝰvel illius deriuati ex adam: ſꝫ volūtate ip̄ius ade:ꝗ mouet oēs hoīes deſcendentes ab eo ꝑ ꝓpagationem motione generationis: ſicut volūtas vniꝰꝑſone mouet oīa mēbra ad pctm̄: ⁊ ſic talis inordinatio nature hꝫ rōnem culpe in oībus ad quos ꝑuenit: in quātuꝫ ſint ſuſceptiui nature infecte culpa per adā. Et ſic pctm̄ actuale qd̓ eſt pctm̄ ꝑſonetrahitur ad ſingula mēbra ꝑ aliquē actum ꝑſonalem: ita pctm̄ originale trahit̉ ad ſingulos hoīes ꝑactum nature: ꝗ eſt generatio. Et ſic in ꝓceſſu peccati originalis ꝑſona .i. adam īfecit naturam .ſ. humanā: ſꝫ poſtmodū in alijs natura vitiata infec̄ſonam: du .ſ. genugo īputat̉ in culpam nature.cium: propter volūtatem pͥmi parentis. Quanuisenim aīa huius vel illius hoīs non fuerit ẜm ſeminalem rōnem in adā peccante ſicut in pͥncipioeffectiuo: eoqꝫ ſemen corporale ꝙ etiam ex adamtraducitur ſua virtute non pōt cāre aīam rōnalē:fuit tn̄ in ipſo ſicut in pͥncipio diſpoſitiuo: qꝛ ſemēex ip̄o tranſductum diſponit ad aī ſuſceptionem.Et ſic ip̄aⁱ aīa cum infunditur corpori tunc maculatur culpa originali.Eſt autem ipſuꝫ peccatum originale vnum in eſſentia: ſꝫ multiplex in effectu: propter qd̓ p̄s. l. Ecce iniꝗtatibus cōceptusſum: in plurali: ex eo vꝫ ꝙ inficit plures potētiasanime: vt voluntatem cōcupiſcibilem: iraſcibilēꝭ:tum etiam: qꝛ in ipſo virtualiter preexiſtunt oīapeccata actualia: ſic̄ in quodā pͥncipio. Participat̉autem equal̓r ab oībus. Et qͣꝫuis vnus ſit ꝓniorqͣꝫ alter ad cōcupiſcendum: vel iraſcendū hiꝰ: hocnon ꝓcedit ex rōne peccati originalis: cū equal̓rin oībus ſoluatur ⁊ tollat̉ originalis iuſticia et eqͣliter in oībus partibus inferioribus aīe ſibi relinquent̉. Sꝫ accidit hoc ex diuerſa diſpoſitione potentiarū. Nam alique vires aīe ſunt fortiores invno qͣꝫ in alio: ꝓpter diuerſas corporis ꝯplexiōesſoluto aūt viculo original̓ iuſticie: vnaqueqꝫ vistendit in ſuū ꝓpͥum motū: ⁊ tanto vehementiꝰ qͣꝫtofuerit fortior. Et ꝗa oēs hoīes excepto chriſto ſolum deſcendūt ab adam ꝑ v̓tutem actiuā ī generationem original̓r ab adam deriuatam qd̓ eſt ſcd̓ꝫrōneꝫ ſeminalē ab eo deſcendere. Ideo firmiter ētenendū: vt dic̄. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxi. ꝙ ẜm fidē catholicā oēs hoīes p̄ter ſolū chriſtū: ex adam deriuati pctm̄ originale ex eo ꝯͣhunt: alioꝗn nō oēs indigerent redemptione que eſt per chriſtum: qd̓ ēerroneum..§. II.ena auteꝫ huius peccati qͣꝫtum ꝗdem ad aīam eſt pena dāni .i. priuatiodiuine viſionis: qꝛ niſi purgatꝰ fuerit ꝗs ab eo: nōpōt introire regnū dei. Nō aūt ſuſtinent penā ſenſus ꝓ ſolo originali .i. penā ignis īfernal̓: vt tenet ⁊probat. h. Tho. in. ij. ſen. et in quadam queſtione