Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū I.

ſic ait. Firmiſſime tene nullatenus dubites: oēꝫhoīem ꝯcipit̉ ꝯcubitū viri mulieris naſcipeccato originali: ꝓpter pueri mox nati deferūtur ad baptiſmū: tāqͣꝫ ab aliqua īfectiōe culpe abluēdi. Sic fatet̉ fides catholica: ꝯͣriū tenere eſſethereſis pelagiana: vt dic̄. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxij. Eſtaūt pctm̄ originale ẜm Tho. q. vbi ſupra: ꝗdam habitus īnatus viciatam origine: ſeu quedā īordinata diſpoſitio nature: hꝫ rōnem culpe in qͣꝫtuꝫprocedit a pͥmo parente. Et hꝫ talis habitus aliꝗduationis aliꝗd poſitionis ſic̄ egritudo. Formaliter .n. eſt defectus ſeu pͥuatio originalis iuſticie.Sicitur aūt originalis iuſticia illa rectitudo: infuit creatus pͥmus: ex qua mens deo ſubdita erat: vires inferiores rōi corpus ſpirituiQd̓ donuꝫ originalis iuſticie erat: vt accn̄s ſpecieihumane: non ex pͥncipijs nature cauſatum: ſed diuino munere collatum pͥmo parenti: vt tranſſundendum in poſteros: cum natura humana poſtea in multis cōicata tota erat in ipſo. Unde ſuūpctm̄ actuale vitiata ablata ip̄a originali iuſticiaeius oppoſitum vt accn̄s ſpeciei humane .ſ. pctm̄originale per ꝓpagationem tranſmiſit ī poſterosum natura. Generat .n. homo ſibi ſimilem in ſꝑcie: etiā qͣꝫtum ad accn̄tia ꝓpͥa ſpeciei: vt riſibile:qͣꝫtum ad accn̄tia indiuidualia ꝑtinent ad actios ꝑſonales. .n. muſicus generat muſicum.Et hinc eſt ſolū illud pctm̄ pͥmoꝝ parentum traducitur alia: nec etiam alioꝝ hominū: qꝛ ſoum pͥmum pctm̄ ſublatuꝫ eſt bonū nature: qd̓erat originem nature trāſductum. Per alia vopeccata ſubtrahit̉ bonum gr̄e ꝑſonalis: qd̓ trāſit ad poſteros. Sil̓r nec pnitētia pͥmi parentꝭ: neceius ſcīa nec alioꝝ hominum traducunt̉: qꝛ pertinent ad actiones ꝑſonales: ſeu ſunt accn̄tia īdiuidualia Materialiter aūt eſt pctm̄ originale concupiſcentia: vt dic̄ Aug. paruulos facit habilesad ꝯcupiſcendū: adultos actu ꝯcupiſcentes. Etdicitur hic ꝯcupiſcentia inordinatio potentiaruꝫlīe: que in hoc attenditur: inordinate ferunt̉ ībonum ꝯmutabile. Pctm̄ aūt iſtud originale traducit̉ a pͥmo parente: per generatōis actiuā virtutem in hoīes: de quo apl̓s ad Ro. v. vnū hoīeꝫpctm̄ intrauit in mūduꝫ: per pctm̄ mors .i. q. iiij.Iam itaqꝫ. Pro cuius declaratione eſt ſcienduꝫſcd̓m Lho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxi. ſuꝑ epl̓am ad Ro. Cuꝫoēs hoīes ꝯueniant in natura humana quā traxerūt ex Adam: et ſic dici poteſt vnus: ſicut vnaciuitas dr̄ vnum corpus. Un̄ ẜm Porphi. ꝑticipatione ſpēi plures hoīes ſunt vnus: hinc eſt ſicut diuerſa corporis mēbra ſūt ꝑtes vniᶻ ꝑſoneticularꝭ: ita oēs hoīes ſūt ꝑtes qͣſi mēbra naturehumane. Sicut actus peccati exercitus per aliqd̓mēbrum: puta per manū vel pedem: non eſt volūtarius voluntate manus: ſed voluntate totius hominis: vn̄ homicidium vel aliud cōmiſſum manum non īputaretur ei ad culpaꝫ: ſi ꝯſiderareturmanꝰ vt ſeꝑata a corpore: ſꝫ ꝓut ē aliꝗd hoīs mo

tum a voluntate ip̄ius. Ita īordinatio iſta natureque dr̄ pctm̄ originale: non volūtarie volūtate hꝰvel illius deriuati ex adam: ſꝫ volūtate ip̄ius ade: mouet oēs hoīes deſcendentes ab eo ꝓpagationem motione generationis: ſicut volūtas vniꝰꝑſone mouet oīa mēbra ad pctm̄: ſic talis inordinatio nature hꝫ rōnem culpe in oībus ad quosuenit: in quātuꝫ ſint ſuſceptiui nature infecte culpa per adā. Et ſic pctm̄ actuale qd̓ eſt pctm̄ ꝑſonetrahitur ad ſingula mēbra aliquē actum ꝑſonalem: ita pctm̄ originale trahit̉ ad ſingulos hoīesactum nature: eſt generatio. Et ſic in ꝓceſſu peccati originalis ꝑſona .i. adam īfecit naturam .ſ. humanā: ſꝫ poſtmodū in alijs natura vitiata infec̄ſonam: du .ſ. genugo īputat̉ in culpam nature.cium: propter volūtatem pͥmi parentis. Quanuisenim aīa huius vel illius hoīs non fuerit ẜm ſeminalem rōnem in adā peccante ſicut in pͥncipioeffectiuo: eoqꝫ ſemen corporale etiam ex adamtraducitur ſua virtute non pōt cāre aīam rōnalē:fuit tn̄ in ipſo ſicut in pͥncipio diſpoſitiuo: qꝛ ſemēex ip̄o tranſductum diſponit ad ſuſceptionem.Et ſic ip̄aⁱ aīa cum infunditur corpori tunc maculatur culpa originali.Eſt autem ipſuꝫ peccatum originale vnum in eſſentia: ſꝫ multiplex in effectu: propter qd̓ p̄s. l. Ecce iniꝗtatibus cōceptusſum: in plurali: ex eo vꝫ inficit plures potētiasanime: vt voluntatem cōcupiſcibilem: iraſcibilēꝭ:tum etiam: qꝛ in ipſo virtualiter preexiſtunt oīapeccata actualia: ſic̄ in quodā pͥncipio. Participat̉autem equal̓r ab oībus. Et qͣꝫuis vnus ſit ꝓniorqͣꝫ alter ad cōcupiſcendum: vel iraſcendū hiꝰ: hocnon ꝓcedit ex rōne peccati originalis: equal̓rin oībus ſoluatur tollat̉ originalis iuſticia et eqͣliter in oībus partibus inferioribus aīe ſibi relinquent̉. Sꝫ accidit hoc ex diuerſa diſpoſitione potentiarū. Nam alique vires aīe ſunt fortiores invno qͣꝫ in alio: ꝓpter diuerſas corporis ꝯplexiōesſoluto aūt viculo original̓ iuſticie: vnaqueqꝫ vistendit in ſuū ꝓpͥum motū: tanto vehementiꝰ qͣꝫtofuerit fortior. Et ꝗa oēs hoīes excepto chriſto ſolum deſcendūt ab adam v̓tutem actiuā ī generationem original̓r ab adam deriuatam qd̓ eſt ſcd̓ꝫrōneꝫ ſeminalē ab eo deſcendere. Ideo firmiter ētenendū: vt dic̄. b. Tho. pͥª 2ᵉ. q. lxxxi. ẜm fidē catholicā oēs hoīes p̄ter ſolū chriſtū: ex adam deriuati pctm̄ originale ex eo ꝯͣhunt: alioꝗn oēs indigerent redemptione que eſt per chriſtum: qd̓ ēerroneum..§. II.ena auteꝫ huius peccati qͣꝫtum ꝗdem ad aīam eſt pena dāni .i. priuatiodiuine viſionis: qꝛ niſi purgatꝰ fuerit ꝗs ab eo:pōt introire regnū dei. aūt ſuſtinent penā ſenſus ſolo originali .i. penā ignis īfernal̓: vt tenetprobat. h. Tho. in. ij. ſen. et in quadam queſtione