Capitulū. III.
habeo ꝑtem omnium bonoruꝫ que fiunt in eccleſia. Pis ergo ſuffragijs pͥuatus peccator: non miꝝſi diabolus hꝫ maiorem poteſtatem ſuper euꝫ: acnocendum ſpūaliter ⁊ tꝑaliter qͣꝫ ſuper alios. Un̄⁊ ſuper ſeptem viros ſaraij habuit poteſtatem demoniū ſuffocandi eos: qꝛ mali erant: non autē ſuper ſaraij vel tobiam: ꝗ timebant deum. Poteſtatem habuit ad ligandum ⁊ īmobilem reddenduꝫphiletum diſcipulū Iacobi apl̓i an̄ conuerſioneꝫeius: non autem poſt baptiſmum eius. ¶ Scd̓mgenus bonorum ſpūalium eſt fructus meritorū:⁊ hec ſunt triꝑtita: videlicet. Merita agendorum.Merita geſtorum. Merita ſeu ſubſidia aliorum.¶ Et qͣꝫtum ad p̄mia. Unuſꝗſqꝫ ait apl̓us: propͥaꝫmercedem accipiet ẜm ſuum laborem. Qd̓ veruꝫeſt de his que fiunt in gratia: qͣꝫtum ad mercedeꝫglorie. Et qꝛ charitas eſt radix merendi ẜm Tho.in iiij. qd̓libet aūt mortale ꝯͣriat̉ charitati ẜm ip̄mideo exn̄s in mortali nullo mō pōt mereri: nec ꝓſe nec ꝓ alijs: aliquod bonū glorie ſeu gradum p̄mij eterni. Que gͦ facit de gene̓ bonoꝝ ꝗ eſt ī mortali. Et ſi ad multa bona ſibi valeant: ⁊ tꝑalia ⁊ ſpiritualia: qꝛ diſponitur ꝑ illa ad gratiam et huiuſmodi: non tn̄ de his mercedem accipit: vt ꝯgregetfructum in vitam eternam. Nec etiam reuerſo tali ad veram pnīam: illa bona reuiniſcunt ad pͥmium glorie. Unde apl̓us. .i. ad Corin. xiij. Si diſtribuero facultates meas in cibos pauperum: ⁊ tradidero corpus meum: ita vt ardeam: charitatemautem nō habeam nihil mihi ꝓdeſt .ſ. ad vitā eternam: vt exponit Aug. de pe. di. iij. Si quis. Et ſic̄quod viuū non fuit vnqͣꝫ reſuſcitari nō poteſt: ſiviuere non pn̄t .ſ. oꝑa mortua: que nunqͣꝫ viua fuerunt ẜm Hoſti. ¶ Quantum ad ſecundum .ſ. merita acꝗſita: verum eſt quod dicit̉. Aggei. i. Cōgregauerunt mercedes .i. merita ex bonis factis ī gratia: ⁊ miſerunt eas in ſacculum ꝑtuſum .i. perforatum: vn̄ egreditur ꝗcꝗd īmittitur. Uult dicere: ꝙꝗacꝗrit aliqua merita ꝑ opera v̓tuoſa: ea amittitꝑ pctm̄: quod poſtea cōmittitur: ſi eſt tale ꝙ perforet ideſt tollat vnitatem anime eius: vt eſt mortaleNam ꝑſeuerans in eo ſi moriatur: p̄mium non ꝑcipit illorum meritorum: ꝓpter defectum ſuum ⁊obſtaculum peccati: quo ſe indignum fecit p̄mioſuꝑno. Ad quod innuenduꝫ dixit nobil̓ homo d̓illo ſeruo qui ꝓpter ſuā pigritiam non multiplicauerat mnam ſibi traditaꝫ familiaribus ſuis. Auferte ab illo mnam: ⁊ date ei ꝗ habꝫ decem mnasvt parabolice habet̉ Lucꝭ. xix. c. Erogatur gͦ illd̓merituꝫ inter electos. Ueruꝫ eſt tn̄ ꝙ ſi ille reuertitur ad penitentiam merita illa que acꝗſiuit ī ſtatu gratie ſibi reſtituuntur: non autem que fec̄ bona ex gratiaꝫ: vt dictuꝫ eſt. Un̄ Aug. Pium eſt credere/ et fides noſtra hoc expoſtulat vt cum gratiachriſti deſtruxit mala priora: etiaꝫ remunerat bona .ſ. mortificata .ſ. per pctm̄: de pe. di. iij. ¶ Quātuꝫad tertium .ſ. ſubſidia ꝑticularia. Sciendum ꝙ ſieūt corpus mortuum non poteſt aliquem iuuare
nec ab aliquo iuuari: ita mortuns per peccatum īanima non eſt capax operis boni: quod fit pro eo:in quātum eſt opus ipſum ſatiſfactiuum. Nec ꝑſe ſatiſfacere poteſt per opera quantūcunqꝫ penalia: vt ieiunia: peregrinationes: elemoſynas: et huiuſmodi. Peccator enim inimicus dei cōſtituiturpropter offenſam commiſſam. Durante ergo inimicitia: non acceptat deus aliquam emendam vl̓ſatiſfactionem: cum deficiat amicitia quā acceptatur. Unde p̄s. l. Edificentur muri hieruſalem .i.virtutes congregare in anima deſtructe per pctm̄q̄ reedificantur per penitentiam. Et tunc tu deusacceptabis ſacrificium iuſticie .i. religionis et or̄onis: oblationes elemoſynarum: holocauſta: ieiuniorum. Inſuper in mortali exiſtens pro alio ſatiſfacere nō poteſt: viuo vel defuncto: ex operibꝰ mereproprijs ⁊ directe. Nam indirecte hoc facere pōtputa: dādo elemoſynas ꝓ miſſis dicēdis: vl̓ alijsorationibus fiendis a clericis ꝓ viuis ⁊ defunctꝭQuāuis enim elemoſyne tales non valeant illisad expiationem pro quibus facit: tamen miſſe etorationes dicte a clericis: etiam ſi ſint mali valēt:non in quantum priuate perſone: ſed in quantuꝫminiſtri eccleſie: cuius p̄ces deo non poſſunt noneſſe grate. Ualent tamen talia ad alia bona: cumfiunt preciſe a malis ⁊ ideo nō ceſſandum ab eisvt deus mentem illuſtret. ¶ Tertium genus prīcipale ſpūalium bonorum ſunt v̓tutes ⁊ dona. p̄sDereliꝗt me virtus mea .ſ. quā habebā. Et quia ſecundum magiſtruꝫ in. iij. ſenten. Uirtutes om̄esſunt connexa: ita ꝙ vna ſine altera haberi nō pōtcum quis cōmittit aliquod mortale: illud directeoportet ꝙ contrarietur alicui virtuti: ⁊ per conſeſequēs vt ſuum contrarium eam expellit: ⁊ cuꝫ illa omnes alie ab anima recedunt. Et hoc figuratum extitit in illo qui incidit in latrones. Lucꝭ. x.qui eum expoliauerūt. Latrones ſunt demones:qui cum capiunt animam per peccatum in deſerto mūdi: expoliant virtutibus. Fides igitur amittetur quantum ad meritum: ⁊ ſi non quantuꝫ adinformē habitum. Sic Ieroboam filius nabathrex primus iſrahel victus a peccato ambitiōis nepopulus iſrahel accederet ad templum hieruſalēad offerenda ſacrificia vt mandabatur in lege timens inde amittere regnuꝫ: fieri fecit duos vitulos aureos: quos ipſe cum populo adoraret: et ſacrificia offerret: vt habet̉. iij. Reg. xij. Spem oēmamiſit iudas patrato facinore proditionis: vnde ⁊laqueo ſe ſuſpendit. Math̓. xxij. Charitatem oēma ſe eliminauerat diues epulo non ſubueniendoneceſſitatibus lazarī vlcerati. Lucꝭ. xvi. Dona ſpiritus in peccatore reperiri non poſſunt. Nam ſapientia ꝑ inſipientiam deijcitur: vt diuina non guſtet. Intellectus per ebetudinem obſcuratur: vtſcripture ei ſint in parabolas: non intra medullāpenetrantes. Conſilium ꝑ p̄cipitationem perijt: vtſine exanimatione cūcta faciat. Fortitudo per puſillanimitateꝫ ⁊ impatientiam proſternit̉. Sciētia