Capitulū. III.
ſuſtinent̉: varia tromētoꝝ genera ac malefactorespatiunt̉: et multa illicita ꝑpetrant̉: ne vita ꝑdat̉: ſꝫdicit̉: exͣ de pe. ⁊ re. cum infirmitas. Infirmitaspporis nōnunqͣꝫ ex īfirmitate animi ꝓcedit: dicente dn̄o languido ꝗ .ſ. iacebat in porticu piſcine.Ecce ſanus factus es: vade ⁊ noli amplius peccarene deterius tibi aliꝗd cōtingat Io. v. Et exēplapatent. Et de Ezechia rege iuda: ꝗ egrotauit vſqꝫad mortem. Iſa. xxxviij. ⁊ hͦ ꝓpter pctm̄ īgratitudinis vel ſuꝑbie: de victoria habita ſeu liberationeab exercitu ſennacherib. Exemplū etiaꝫ in mariaſorore aaron: que effecta ē leproſa ꝓpter murmūrationeꝫ factā ꝯtra moyſen: vt pꝫ Numeri. xij. Sꝫ⁊ infectio aeris ⁊ peſtes euenire ꝓpter pctā hoīuꝫdit̉. i. Regꝭ. vlt. qn̄ ⁊ propter elationem Dauid:ſus eſt in numerare faciendo ppl̓m: tū etiā ꝓpi̓ꝯſpirationem ppl̓i ꝯͣ ip̄m Dauid factam: ī ꝯiuratione abſalonis: infra triduū mortui ſunt ex peſte.xx. milia de iſrl̓. Notandū tn̄ ꝙ decretal̓ dic̄: nonnūqͣꝫ .i. non ſemꝑ: ſed aliqn̄ Nā ⁊ infirmitates etiāttūtur a deo propter alias cās: qn̄qꝫ qͣꝫ proptercata: vt pꝫ in Iob. vlcere peſſimo ꝑcuſſo: ⁊ eelidonio ceco poſtea illuminato. Io. ix. Et qꝛ difficile eſt ex certitudine ſcire hiꝰ cām: niſi a deo reuelet̉iō quilibet in hac ꝑte viam tenere dꝫ humilioreꝫvt .ſ. propter pctā ſua cū īfirmat̉: exiſtimet ſe a deoflagellatum: de alijs non iudicet cū cām neſciat.Inſuꝑ ⁊ guerre ⁊ bella: vbi ⁊ vulnerantur et occidunt īnumera milia hoīuꝫ: propter pctā ꝯtingūt.Iaco. iiij. Unde bella ⁊ lites ī vobis niſi ex ꝯcupiſcentijs: q̄ militant in membris veſtris. PoſtquāSalomon peccatis ſe implicauit: ſuſcitauit ei dn̄splures inimicos ad bellandū ꝯͣ eū ꝗ pͥus ī maxīaregnauerat pace. vt pꝫ. iij. Reg. xi. c. Et in libris iudicum hͦ plene on̄ditur: ꝙ cū ille ppl̓s iſrl̓a mādatis dei declinabat: ſuſcitabant̉ ꝯtra eos bella a finitimis nationibus cū multꝭ oppreſſionibꝰ. Male ergo vexat̉ creatura a pctō: ⁊ iō in miſerijs hiꝯſtituta clamat. Miſerere ⁊c̄. Potentie aīales cūnaturales ſunt: ſūt ẜm Aug. bona media: ꝗbus etbene ⁊ male vti poſſumus: ſed in ſe valde bone ſt̓ęneceſſarie ad operandū: ⁊ hͨ ſunt tres pͥncipalesPrimo potētia intellectiua ¶ Secūdo potētia volitiua. Tertō potentia ſenſitiua. Quelibet vexaturſuo mō ꝑ pctm̄. Un̄ p̄s. penitens ait. Cōturbata ſt̄oīa oſſa mea .i. potētie: ꝗbus aīa vigorat̉ ad oꝑandum. Et hoc figuratum extitit in vulnerato a latronibus: ꝗ deſcendit a irl̓m in iericho: vt habet̉Lucꝭ. x. Uulnera .n. ſunt ipſa mala infixa potētijsvt declarat magiſter in. 4º. ſen. in pͥn. Et qͣꝫtum adpotentiā intellectiuam dicit̉ ſopho. i. de pctōribusAmbulabat .i. operabūtur vt ceci: qꝛ dn̄o peccauerunt. Et in huius figuraꝫ legitur Iudi. xvi. c. ꝙVanſon captꝰ a philiſteis: excecatus eſt ab eis: adſſinuandū ꝙ viro qͣꝫtūcunqꝫ ſancto capto per tētationē a demonijs: eruūtur ſibi oculi ītellectusnon ꝗdem vt pͥuetur potentia ītellectiue vl̓ actu itellectus ſimpl̓r: ſed in ꝑticulari oꝑe eligibili: ita
paſſione obtenebrat̉: vt tunc nō aduertat illud eēmalū: ſed bonū ſibi vr̄ illud faciendum: qͣꝫuis ī habitu ⁊ in generali cognoſcat illud eſſe malū. Et hͦeſt qd̓ dicit ph̓s in li. ethi. ꝙ oīs malus eſt ignorāsIgnorat .n. peccans tunc illud eſſe malū vt fornicationem: ⁊ ſi habitualiter ſciat illud eſſe malum⁊ prohibitū: ſicut ebrius poſitus in ehrietate: dicitveras ſnīas quas habitu tenet: ſꝫ cū profert ī ebrietate: non eas actu intelligit īpeditus ab ebrietateIgnorat etiam peccator quot et qͣꝫta bona ꝑ pctm̄dat: qͣꝫta mala incurrat ꝑ pctm̄: non ꝯſiderās ea.Et qͣꝫuis non auferat ex toto pctm̄ iudiciū rōis ꝓpter qd̓ peccator nō pͥuatur actu iudicandi et ſententiandi ⁊ rep̄hendendi alios peccatores ⁊ puniendo:dūmō cū humilitate fiat: tn̄ multuꝫ hebetatur intellectus: ⁊ obſcurus remanet non adiutuslumine gr̄e: quā talis pͥuatur in iudicando: corrigendo: ⁊ puniendo: ⁊ indignus reddit̉. Qua .n. frōte pōt alios corrigere cū tacitus ſibi ipſi rn̄det eadem ſe admiſiſſe que corrigit: inꝗt Hiero. di. xxv.pͥmuꝫ. Et ſi paꝝ gaudij eſſe valeat ei ꝗ lumen celicorporali videre nō pōt: vt ait Thobias: īmo multi doloris. Non minus vexat̉ aīa amiſſo lumineintellectus ꝑ pctm̄: et iō clamet. Miſerere ⁊c̄. Uolūtas qͦꝫ multum eſt remiſſa ad bonū per peccatū:adeo ꝙ bonū qd̓ intelligit: ⁊ in generali proponitagere nō valeat: propter quod ait apl̓us ad Ro.vij. Non .n. qd̓ volo bonū hoc ago: ſꝫ qd̓ odi malūillud facio. Et loꝗtur ẜm vnā expoſitiōem in ꝑſona cōſtituti in mortali. Un̄ ⁊ figuratur ꝑ clauduꝫ:qui videt ꝗdem qͦ ꝑgere debeat: ſed recto greſſu īcedere nō valet: quibus claudis dr̄ ꝑ Heliam. 3ºReg. xviij. Uſquequo claudicatis in duas ꝑtes.Claudicat ex ꝑte dextra: ꝗ p̄cepta ad deū nos ordinantia non ſeruat. Claudicat ad ſiniſtrā: ꝗ mandata erga proximū nos dirigentia nō cuſtodit. Et ſecundum. b. Tho. in pͥª. 2ᵉ. nec talis diu in peccatisꝑmanere pōt: ꝗn labatur in alia. In repentinis .n.caſibus ꝗ quotidie occurrūt: in ꝗbus non pōt haberi ml̓tum tꝑis ad deliberandū: oꝑatur hō ſcd̓mfinem ſibi p̄ſtitum ⁊ habitū p̄ceptū. Et cū pctōr nōſibi p̄ſtituat vt vltimū finē ad quē oīa dirigat glorioſum deū: ſed creaturā: cuius amorē deo ⁊ mādatis eius p̄ponit: iō non ẜm deū ⁊ mādata eiꝰ ait:ſed ẜm paſſionem ſuā: ⁊ malū habitū alicuius vicij cui eſt deditus. Et hoc eſt quod dicit Grego. ꝙpctm̄ qd̓ per pnīam non diluitur mox ſuo pondead aliud trahit: ſic pꝫ in Pauid: o lapſus in adulterium: qꝛ cito non penituit: addidit ⁊ homicidiumordinando de morte vrie. ij. Regꝭ. xi. Uolūtas ētpeccatoris ſpūalia nō guſtat: ꝗa ſuꝑfluo humoreterrenoꝝ .ſ. amore infectus eſt vt infirmꝰ: ſed ei vileſcūt ⁊ faſtidiunt ſpūalia. ¶ Potētia ſenſitiua ſeuſenſualitas multipl̓r vexatur paſſiōibus propterpctm̄. Glorioſus .n. deus ſic inſtituit hoīem: vt rōſubijceretur ſibi: ⁊ inde fenſualitas oīo erat ſubdita rationi. Sed per pctm̄ inobedientie rebellansſe ratio deo īmediate: ⁊ caro recalcitrauit ſpiritui-