Titulus.VII.
Hec ſeptem vicia capitalia figurata ſunt per ſeptē gentes ſeu nationesq̄ habitant ī terra ꝓmiſſionis ẜm magr̄m ī. ij. ſen.Et hu. cardinalem ſuꝑ p̄s. Ipſa .n. terra promiſſionis affluēs lacte ⁊ melle: ſignat humanam naturā in genere: vl̓ aīam quālibet ī ꝑticulari ī ſtatu īnocentie ⁊ iuſticie que vtiqꝫ affluebat lacte puritatis ⁊ melle ꝯſolatōis celeſtis. Sed ꝑ pͥmorumparentum tranſgreſſionem: poſtea inhabitata eſt⁊ poſſeſſa a ſeptē natiōibꝰ .i. vicijs capitalibꝰ. Obtenta aūt per chriſtum deuictis vicijs: ē poſtea inhabitata ꝑ tribꝰ duodeciꝫ iſrahel ⁊ leuitica .i. perſeptem v̓tutes ⁊ ſex oꝑa mīe corporalia vel ſpualia que reꝑiuntur in vis fidelibꝰ. Qd̓ belluꝫ chriſtus notauit: cum ait luce. xi. Si fortior illo ſuperueniēs vicerit eū: vniuerſa arma aufert ⁊cͣ. Fortis in malicia diabolus qui caſtrū ſeu atriū mundi tenebat in pace: quaſi nullo ei reſiſtente ⁊ hoccū ſeptē his natōibꝰ .i. vicijs. Suꝑueniens fortior chriſtꝰ vicit euꝫ: ⁊ abſtulit ei arma ſue malicieea detegendo. Et hoc bellū ⁊ victoriam notat p̄s.pſal. xliij. dicens ad dn̄m. Manꝰ tua gentes diſꝑdidit: plātaſti eos: afflixiſti ppl̓os ⁊ expuliſti eosUbi on̄dit in ipſo bello tria.Gratiā chriſti oꝑatā: ibi manꝰ tuas gen. diſ.Iuſticiā animi reformatā: ibi plantaſti eos.Maliciā pn̄ia euacuatā: ibi afflixiſti.¶ Quantū ad pͥmum ſciendū vtiqꝫ: ꝙ ꝑ nos nonpoſſemꝰ ſuꝑare vnā mīmam tentatōem: nec eijcere a nobis vnū pctm̄. Sine me ait ſaluator: nihilpoteſtis facere Io. xv. Et rō eſt: qꝛ pctm̄ mortaleſit defectus quaſi infinitus ſeu iniuria: qꝛ cōtrad̓uꝫ bonū infinitū. Et hō ſit virtutis finite: n̄ pōtfinitum attingere ad infinitū niſi adiunctū infinito: ⁊ hec eſt gratia chriſti que eſt qͣſi infiniti valoris. vn̄ apl̓s. Iuſtificati gratis gr̄a ipſius ⁊cͣ. i. iuſtifacti expulſis peccatis. Sicut ergo ioſue ſeu ieſunaue: dux populi dei ipſe fuit: ꝗ tranſito iordanod̓uicit ⁊ proſtrauit illas ſeptem nationes: ⁊ tradidit tribubus iſrahel terrā poſſidendam. Sic ieſus noſter mediante baptiſmo: vbi dimiſit virtutem ſue paſſionis: expulſis oībus capitalibus vicijs: tribus virtutum infundit ī genus humanūſeu aīam qͣꝫlibet eū ſequentem ꝑ fideꝫ vt poſſideat ſtatum ꝗetuꝫ ⁊ ſuauem. Et hoc ē qd̓ dicit p̄s.Manus tua. Brachiū dei dr̄ pater ẜm illud p̄s.Fecit potentiam in brachio ſuo luce .i. qꝛ ab ipſoꝓcedit filius ſicut manus a brachio. Digitus dicitur ſp̄s ſanctus ẜm illud. Si in digito dei eijciodemonia ⁊cͣ. luce. xi. qꝛ procedit a patre ⁊ filio: ſic̄digitus a brachio ⁊ manu. Sꝫ manus frequenter in ſcriptura dicitur filiꝰ: qꝛ ſic procedit a pr̄e:ſicut manꝰ a brachio: ⁊ qꝛ ſicut per manuꝫ quisoperatur ita oīa per ip̄m facta ſunt Io. i. Manusergo dei .i. dei filius īcarnatus ſuꝑueniens ī mūdum: gentes viciorum vicit diabolum cū ſeptemcapitaneis viciorum q̄ vicia dicunt̉ gentes qua
ſi gehenne .i. inferno dedite: qꝛ per ipſa hō traduinferno. diſperdidit aūt ⁊ deſtruxit .i. ad nihilundeduxit merito ſue paſſionis doctrina ſue eruditionis ⁊ exemploſue ꝑfectiſſime ꝯuerſatōis. Ipſa aūt interp̄tatio noīa illarum gentiū: on̄dit ꝓpͥetates ipſoꝝ vicioꝝ. De ipſis aūt noībus gentiumdicitur deūt̓. vij. Cum introduxerit te dn̄s deustuus in terram quam poſſeſſurus ingredierꝭ .i.in illum ſtatum iuſticie reꝑate: ⁊ deleuerit gentesmultas coram te. q. d. dn̄s hoc faciet non tu etheum: gergeſeum: amorreum: chananeum: pherezeum: eueum ⁊ iebuſeum: ꝑcuties eos vſqꝫ ad internitōem. Non inibis fedus cū eis: vt .ſ. ēt motibus ipſoꝝ capitalium venial̓r acquieſcas ſed vſqꝫ ad pͥmas radices proſterne. ¶ Per etheumointerpretatur ſtupens vel formidans fignatur inuidia que formidat felicitatē alienā ⁊ dolet: vndeSen̄. Utinam inuidi oculos vbiqꝫ haberent vtoīum felicitate torquerentur. Dicitur etheus ſtupens .i. admirās qꝛ inuidus: quodlibet bonuꝫ ētparuum admiratur in proximo cui inuidet: tāqͣꝫſit multum excellens. vnde poeta. Fertilior eſt ſeges alieno ſemper in agro. Uicinūqꝫ pecus: grauidus vber habet. Uel ſtupens etiam dicit̉: ꝗ obfrigiditatem dentiū vt cū comedunt̉ acerba vue⁊ hiꝰ non pōt bene comedere. Sic inuidia facit ſibi īſipida bona aliorū amos. iiij. Ego dedi vobisſtuporeꝫ dentiū in cunctꝭ vrbibus veſtrꝭ. Dedi. i.ꝓmiſi haberi: ac ēt rōne pene illius afflictionis īuidi: hoc dat deus in punitionem. ¶ Per gergeſeū qd̓ interp̄tatur colonum eijciens: vel aduenaappropinquans ſignat̉ ſuꝑbia vel inanis gloria.Hec .n. ſuꝑbia eiecit diabolū de celo: ⁊ hoīem deꝑadiſo: qui erant coloni illoꝝ locoꝝ. Dicitur etiaduena: qꝛ quanto ſua mente cogitat deo apꝑpinquare .i. exaltari: tanto magis elongatur a d̓oIob. xx. Si aſcenderit vſqꝫ in celuꝫ ſuperbia ei⁊ caput eius nubes tetigerit quaſi ſterquilinifine perdetur. ¶ Per amorea qui interpretatamaricans ſignatur accidia: que facit hominemamaricari propter laborem boni operis. Sicutgaudium ſp̄uale conſolatur aīam: ita tedium debono diuino agendo faſtidit ⁊ in horrorem ducitad hebre. x. Uidete ne qua radix amaritudinisſurſum germinans īpediat. ¶ Per chananeumꝗ interp̄tatur lapides colligens vel cōmotꝰ ītelligitur ira: que cōmouet totū hoīem ad appetitumvindicte: ⁊ colligit lapides ꝯtumeliarum ⁊ detractionū ⁊ ꝯtentionum in mente ſua ꝯcipiendo acoffendendum alios verbis ſuis eccl̓a. xxvij. Quivoluit lapidem .ſ. proijciendo contra alique ꝯtumelias reuertetur ad eū: qꝛ ſibi etiaꝫ ſit iniuriverbis ⁊ factis. ¶ Per pherezeum ꝗ interp̄tatdiſſeminatio ſignatur luxurioſus: qn̄ curat vbiſemen ſpargat: ſed paſſim ⁊ indifferenter Hiere.v. Eꝗ amatores in feminas ⁊ emiſſarij facti ſuntvnuſꝗſqꝫ ad vxorē proximi ſui hīniebat. In veteri lege qui patiebatur fluxum ſanguīs īmūdꝰ