Capitulum II.

IIn concupiſcentia oculorum apppetitus inordinatus in bonū vtile vt diuitias ⁊ hiꝰ: que al̓s dicitur cupiditas. Tertium .ſ. ſuperbia al̓r exponinon oportet..§. V.exta diuiſio peccatoS.xiriun eſt ex parte originis. vnde bearus Gregori.xxxi. li. mora. dicit ꝙ ſeptem ſunt capitalia vel pͥncipalia vicia: ex quibus omnia aliā oriuntur .ſ. īanis gloria: inuidia: ira: accidia: auaricia: gula: luxuria. Et ſuper hec omnia quaſi regina ⁊ matereſt ſuperbia. Et circa iſta capitalia videnda ſunttria .ſ. conuenientia: numeri ſufficientia ⁊ differētia. ¶ Quantum ad primum ſcienduꝫ ꝙ omniaedicta capitalia dicuntur quaſi a capite deriuaquia capita ſunt multorum viciorum ⁊ ī hocconueniunt. Dicitur autem vicium capitale a capite per ſimilitudinem. Caputenim tripliciter ſumitur. Primo ſumitur caput ꝓ membro corporis: ⁊ ſic ſumitur. i. Corinth. xi. Omnis vir oransiux ꝓph̓ans velato capite: deturpat caput ſuumEt caput eſt quoddā membrum animalis quodeſt corporis principium: ideo ſecundo caput dicitur omne principium: ẜm illud Tren̄. iiij Diſperſi ſunt omnes lapides ſanctuarij in capite omnium platearum .i. in principio. ¶ Tertio caput ſignat principatum vel ducatum rectoris. Et huiratio eſt: quia ſicut omnia alia membra corporisa capite quodammodo reguntur ⁊ ad ip̄m ordinantur ita exercitus a duce regitur: ⁊ ad ip̄m ordinatur. Et hoc modo ſumitur Amos vi. Capitapopulorum pompatice ingredientes domum iſrahel. Capita vocat pͥncipes ⁊ rectores. Et ẜꝫ hastres ꝓprietates capitis vicium capitale poteſt dici qd̓ pena capitis plectit̉ ẜm Auguſti. vt ſacrilegium: furtum: homīcidium ⁊ hiꝰ. Et hoc modovicium capitale ideꝫ eſt qd̓ mortale .i. dignū morte ſeu decapitationis. Non enim infligitur iſta pena mortis in iudicio niſi pro mortali: ſed ſic nonaccipit Grego. in dicta numeratione. ¶ Secunmō dicit capitale qd̓ eſt principium aliorumccatoruꝫ ex quo plura alia oriuntur: ⁊ ẜm hocGreg. vicia capitalia pͥncipalia noīat. ¶ Tertio dicitur capitale vicium ad quod viciā aliā ordinātur. Nam princeps eſt caput exercitus ad cuiusbonū totꝰ exercitꝰ ordinatur: vt dicit̉. xi. metha.Et per hunc modum illud vicium ad quod aliaordinantur dicit̉ capitale. Un̄ Greg. in mora. vbiſupra. Uicia capitalia ſunt quaſi duces ⁊ vicia q̄ex eis oriunt̉: ſicut quaſi exercitus. Hec. b. Tho.ſuper. ij. ſen. di. xlij. ⁊ in queſtionibus de malo.¶ Quantū ad ſcd̓m .ſ. numeri ſufficientiam quare .ſ. ſeptē ⁊ non plura nec pauciora ſunt. Pro huius declaratione ſciendum ꝙ omne pctm̄ ꝓceditvel qꝛ appetitus inordinate appetit bonū vl̓ qꝛ īordinate fugit bonū: que duo ſunt eiuſdem rōis.ſ. appetere bonum inordinate ⁊ fugere oppoſitūinordinate .ſ. malum. v̓bi gratia. Sicut guloſus ī

ordinate appetit cibū: ⁊ inordinate fugit triſticiaꝫque ex abſentia ciborum cātur. Et ſil̓e in alijs capitalibus. Et ſic vicia capitalia pn̄t ꝯuenienter diſtingui: ẜm drīam boni ⁊ mali ita ꝙ vbicūqꝫ aliqͣſp̄alis rō appetibilis vel fugibilis eſt: ibi eſt vnūviciuꝫ capitale. Et eſt ēt ſciendū ꝙ bonū ad ſe attrahit appetitum. Sed quod appetitus refugiataliquod bonum: hoc eſt ẜm ſpalem rōeꝫ ꝯſideratam circa hiꝰ bonum: vt qꝛ laborioſum vel impeditiuū delectatōum corporearū. ¶ Primo igtur dico: ꝙ omne pctm̄ procedit ex hoc ꝙ appertus inordinate appetit bonum. Et hoc quidē bonum poteſt eē triplex .ſ. vel bonum mentis vl̓ bonum corporis vel bonum rei exterioris. Primoigitur appetitus īordinate appetit vel querit bonum mentis honeſtum qd̓ eſt bonum imaginatiuum .ſ. excellentia glorie vel honoris. Et ad hocordinat̉ vt eius principium ſuꝑbia vel īanis gloria. ¶ Secundo appetitus appetit bonum corꝑisquod eſt bonum delectabile. Et hoc bonū veltinet ad ꝯſeruatōem indiuidui quod eſt cibus:ad hoc ordinatur gula: vel ꝑtinet ad conſeruationem ſpeciei ſicut eſt in venereis: ⁊ ad hoc ordīatur luxuria ¶ Tertio appetitus inordinate appetit bonū vtile .ſ. corpori vt diuitias ⁊ ad hoc ordinatur auaricia. Et ſic quatuor ſunt vicia capitalia ex parte appetitus inordinate appetētis bonum .ſ. ſuꝑbia vel inanis gloriā reſpectu bōi honorabilis. Auaricia reſpectu boni vtil̓. Gula reſpectu boni delectabilis ẜꝫ guſtū. Uel luxuria reſpectu boni delectabilis ẜm tactum. ¶ Secūdoappetitꝰ humanus inordinate fugit bonū aliqd̓:ẜm aliquam ſpalem rōem: puta inqͣꝫtuꝫ illud bonum eſt impeditiuum boni inordinate cupiti. Ethoc tribus modis ¶ Primo appetitus alicuiꝰ inordinate refugit bonum aliqd̓ in quantuꝫ illudbonū eſt impeditiuū boni inordinati concupiti īſeipſo: vt verbi gratiā. Sicut bonū ſpuale impedit quietem vel delectationem corporalem ⁊ ſic ēaccidia: que nihil aliud ē qͣꝫ triſticia de aliquo bono ſpuali: ꝓut eſt īpeditiuū bōi corporalis: qd̓ appetitus in ſeipſo inordīate cupit. ¶ Scd̓o appetitus inordinatus alicuius bonum refugit in alioẜm ꝙ bonū illius impedit propriam excellentiāin ſeip̄o: ⁊ ſic ē inuidia: que ē dolor d̓ aliēo bono:inqͣꝫtum app̄henditur vt diminutinuꝫ ꝓpͥe excellentie. ¶ Tertio non ſoluꝫ aliquis refugit vel oditmalum in alio: ſed etiam contra bonū eius inſurrium agendo: hec. b. Tho. ſuper. ij. ſen. di. xlij. ⁊ inqueſtionibus de malo. ¶ Quantū ad tertiū pͥncipale .ſ. diſſerentiā capit aliuꝫ a radicibus. Sciendū ꝙ ipſa viciā ita dicuntur capitalia ꝙ n̄ dicuntur radices. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ hec eſt drīa inter capitale ⁊ radicem: qꝛ capitale eſt qd̓dam pctm̄: radix autem peccati inquantum radix: nō eſt pecca.§. VI.tum.