Titulus. VII.
contrarium: quia affectio eſt res: peccatum autēnon eſt res vel ſubſtātia: vt dicit Aug. ergo nihileſt: ⁊ ſic per ꝯn̄s non eſt affectio. Rn̄detur ꝙ affectio vtiqꝫ eſt res. Sed cū dr̄ ꝙ pctm̄ n̄ ē res: ītell̓rpctm̄ n̄ eſt res rōe d̓fectꝰ qꝛ adiūgit̉ affectōi ⁊ rōeillius deſectus comparatur peccatum claudicatoni ⁊ alijs defectibus. Sed ille defectus eſt in affectione: ſicut claudicatio que nihil ponit ī tybia¶ Secundo tangitur defectꝰ rectitudinis cū dicitur mala .ſ. affectio: ex quo ſeꝑatur a bona affectione que eſt in actu virtutis. Si .n. eſſet defectꝰeius quod non debet ineſſe: non haberet rōnemmali. Sicut non eſt malum in lapide non habereviſum: quia non eſt natus ipſuꝫ habere. Ubi nota ꝙ defectus realis vel priuatio rei non eſt res:ſed id cui accidit defectus vel priuatio eſt res. Sicut eē cecum non eſt res vel aliquod reale: ſed idcui accidit eſſe cecum. Defectus ergo virtutꝭ ſeuvirtualis eſt malum. Hec. b. Tho. in qōnibus demalo. q. i. Ubi dicit ꝙ non oīs defectus boni hētrōem mali: ſed defectus vel priuatio boni quodnatū eſt hr̄i. Sicut non eſt defectꝰ hoī ꝙ n̄ poſſivolare: nec ꝑ ꝯn̄s hꝫ rōem culpe vel pene: nec eſtei malū culpe vel pene: ſed eēt malū aui q̄ eſt nata ad hoc. Un̄ cū hō ſit natus hr̄e affectionem bonam v̓tutem ⁊ gratiā n̄ habere ea eſt peccatū: ꝗahoꝝ pͥuatio eſt volūtaria. ¶ Tertio tangit̉ ī dictadiffinitione defectus culpabilis ⁊ ꝑ ꝯn̄s vituꝑabilis .i. voluntaria: exqua ſeꝑatur ab affectōe penali que n̄ eſt peccatū vel culpa ſed effectꝰ cl̓pe ẜꝫAlex. ij. ꝑte ſum. ¶ Diffinitur peccatuꝫ ex ꝑte cāefinalis a quā deficit. ſic ab Augu. in li. de li. arbi.Peccatum eſt auerſio ab incommutabili bono⁊ conuerſio ad commutabile bonum indebita.Ubi qͣtuor ſunt notanda .ſ. grauamen: ordo: ligamen ⁊ vnitas. ¶ Et qͣꝫtum ad pͥmum .ſ. grauamēnota ꝙ ex indebita conuerſione ad commutabile bonuꝫ ſequitur auerſio ab incommutabili bono: in qͣ ꝑficit̉ rō mali: ⁊ ideo oꝫ ꝙ ẜm diuerſitatēeoꝝ q̄ ꝑtinent ad ꝯuerſioneꝫ ſequat̉ diuerſa grauītas in pctīs. ¶ Quantum ad ſcd̓m .ſ. ordinem:ꝗd ſit videlicet pͥus ī peccato mortali auerſio anconuerſio. Sciendū ꝙ cum peccatum pͥncipalit̓in voluntate ꝯſiſtat: iō qͣꝫtum ad voluntateꝫ illd̓eſt prius quod a voluntate pͥncipal̓r intenditur.Et ideo in pctīs ſpiritualibus principalius intenditur auerſio qͣꝫ conuerſio: prius eſt eniꝫ auerſioab incommutabili bono qͣꝫ cōuerſio ad commutabile bonum. Sicut in infidelibus ⁊ in illis quideſperantes ſeipſos tradiderunt ſe impudicitie:vt dicitur ad ephe. iiij. In pctīs autem corporalibus in quibus principaliter ītenditur fruitio boni commutabilis: prius eſt naturaliter cōuerſioqͣꝫ auerſio que non eſt principaliter intenta: ſed īter intentionem que ſequitur ex inordinata conuerſione ad bonum commutabile. hec. b. Tho. īquolibet. xiij. q. xvi. vide ibi quia clarius. ¶ Quātum ad tertium .ſ. connexionem notandum: ꝙ ī
peccato ſunt duo .ſ. auerſio ⁊ conuerſio: ⁊ ex parte quidem auerſionis mortalia hn̄t cōnexioneminqͣꝫtum quodlibet auertit a bono īcommutabili: ſed ex parte ꝯuerſionis nullo modo hn̄t ꝯnexoneꝫ ſicut virtutes. Ex hoc .n. ꝙ quis cōuertiturad vtilitatem pecunie per auariciam: non ſequitur ꝙ conuertatur ab bonum delectabile carnisquod ſit ꝑ luxuriā. ¶ Quantū ad quartū .ſ. vtrūhec auerſio vel conuerſio ſint duo pctā vel vnuAd quod breuiter rn̄detur: ꝙ hec duo ſunt vnūpeccatū ẜm rem differens in cōꝑatione ad diuerſos terminos .ſ. deum ⁊ creaturaꝫ ita ꝙ ibi ē vnicus motus vel vnicus actus ⁊ duo termini .ſ. receſſus a deo ⁊ acceſſus ad creaturam Sicut verbi gratia: idem ē motus quo receditur a bonōia⁊ venit̉ florentiam. Cū ergo ꝯtemptus ⁊ auerſioſit receſſus a deo: ꝯuerſio vero ſit acceſſus ipſiꝰvoluntatis ad creaturā: ē ibi vnus motus ⁊ vnūpeccatum: hec. b. Tho. in. ij. ſen. di. xlij. At Ale. ī. ij.ꝑte ſum. ẜm aut ipſos duos terminos .ſ. receſſusa deo ⁊ acceſſus ad creaturam per ꝯuerſionem īordinatam. dicit dn̄s per Hiere. ij. c. Duo mala fecit populus meus. Me dereliquerunt fontemaque viue ⁊ foderunt ſibi ciſternas diſſipatas q̄non valent ꝯtinere aquas. Ubi duo notantur.Primum diſcēſio vel auerſio a creatore: ibi. Medereliquerunt nō ī vtilem vel parum vtilem: ſedmultum vtilem qꝛ fonteꝫ aque viue. Comꝑaturaūt deus fonti triplici ratione. Prima eſt rationeeminentie: qꝛ ſicut fons non aliunde aquas habet ſicut riuus ſed ex ſeipſo: ſic deus a nullo aliquid boni habet vel recipit ſed ex ſeipſo ⁊ ꝑ ſuaꝫeentiam eſt infinitum bonum. Secundo rōne influentie: qꝛ ſicut fons riuis aquam influit: ſic deus oībus creaturis p̄s. Dn̄e apud te eſt fons vite.Haurietis aquas de fontibus ſaluatoris. Tertōratione efficientie: qꝛ ſicut fons aquam viuaꝫ tribuit: ſic deus non eſt fons cuiuſcūqꝫ aque ſed viue Io. iiij. Dediſſet tibi aquam viuam. Et in Canti. Fons hortoꝝ eccl̓a .ſ. eſt puteus aquaꝝ viuentium que fluunt impetu de libano .ſ. a deo. Et tāviua eſt iſta aqua: ꝙ in potantibus fontē faciat.Et iō eſt multū deſiderabilis: qꝛ nō eſt aqua q̄ īpotantes conuertatur: ſed ipſa ꝯuertit in ſe potātes: qꝛ fontes facit. Iuxta illud. Aqua quam egodabo ei fiet in eo fons aque ſalientis in vitā eternam ait chriſtus ſamaritane Io. iiij. Secundo tāgitur illud malum pctī adheſiō .ſ. vel inordinatacōuerſio ad creaturam: ibi. Et foderunt ſibi ciſt̓nas diſſipatas que non valent continere aquasUbi on̄ditur defectus triplex. ¶ Primꝰ qꝛ n̄ ſuntprincipales: ⁊ ideo a ſeipſis non ſunt vt fons. ¶Secūdus ꝙ ſunt deteſtabiles: qꝛ diſſipate .ſ. idola quibus adherent ⁊ qꝛ implere non valent mētem creatam. ſicut nec ciſterna diſſipata pōt īpleri. Tertius: qꝛ ſunt inutiles: qm̄ continere nō valent quas: ⁊ ideo nec reciꝑe nec alijs influere. Etſeruari non poſſunt: qꝛ tranſitoria ſunt. ¶ Ex p̄-