Titulus. VII.
cum tentaretur de luxuria: ꝓpter mulierem receptam ex compaſſione in cella: ne deuoraretur nocte feris conſiderans penas inferni: ⁊ vt efficacius intelligeret ponens digitos ad ignem lucerneaccenſe vſqꝫ ad combuſtionem: ſic vicit tentationem. ¶ Sextum eſt ꝯcordia ⁊ fraterna charitas.Unde dicit̉ de ſancta eccleſia ī Can. ꝙ eſt terribilis .ſ. demonibꝰ vt caſtrorum acies ordinata: qꝛ .ſ.fideles ſunt vniti inuicem ſicut exercitus ordinatus. Et in figuram huius dicitur Iudith. xv.Ꝙ filij iſrl̓ inſimul vniti ⁊ ſi pauci ꝑſequētes exercitum Holofernis pene īnumerabileꝫ fugarūt⁊ vicerunt eum. Et Greg. ſuꝑ Ezechi. dicit ꝙ nōtimet diabolus ī nobis abſtinentiā: vel vigiliamvel pauꝑtatem ⁊ alia hiꝰ: ſed ꝯcordiam ⁊ charita.§. VII.tē quā in celoẜuare neſciunt.Dicto de cauſa peccati interiori ⁊ exteriori: ſequit̉ de alia cā que ē ip̄ꝫpctm̄. Contingit autem vnū peccatū eſſe cā alterius ẜm quatuor genera cārum: vt dicit Tho. pͥma2ᵉ. q. lxxv. Primo quidem ẜm modū cauſe efficientis vel mouentis per ſe ⁊ ꝑ accn̄s: ꝑ accn̄s ꝗdēſicut remouens ꝓhibens dr̄ mouens per accūs.Cum .n. ꝑ vnum actū peccati homo amittat gratiam vel charitatem vel v̓ecundiā vel qd̓cūqꝫ aliud retrahens a pctō: incidit ex hoc in aliud peccatum: ⁊ ſic pͥmum peccatum eſt cā ſcd̓i ꝑ accn̄s.Per ſe aūt ſicut cū ex vno actu peccati hō diſpōitur ad hoc ꝙ aliū actū ꝯſimilē cōmittat. Ex actibꝰ .n. cānt̉ diſpoſitōes ⁊ hītus īclinātes adꝯſil̓esactus: ẜm v̓o genꝰ cāe material̓ vnū peccatū ē cāalteriꝰ inqͣꝫtum p̄parat materiā litigioſo: qd̓ plerūqꝫ eſt de diuitijs ꝯgregatis: ſcd̓ꝫ v̓o genꝰ cāe finalis vnū pctm̄ eſt cā alteriꝰ inqͣꝫtum ꝑꝑ finē vniuspeccatiª aliꝗs cōmittit aliud peccatum. Sicut cūꝗs cōmittit ſimoniā ꝓpter finem ambitōis vl̓ fornicatōem ꝑꝑ furtū. Et qꝛ finis dat formam ī moralibus vt ſupra habitum eſt: ex hoc ēt ſeꝗtur ꝙvnum peccatum ſit formalit̓ cā alterius. In actuenim fornicationis que ꝓpter furtum committitur: eſt quidem fornicatio ſicut materiale: furtuꝫvero ſicut formale.¶ Ticulus ſeptimē de peccato.¶ De diffinitione peccati multiplici. Ca. i.E peccato primo videndum ē de diffinitiōeeiꝰ ꝗd ſit. Ubi notandū ꝙ multiplex diffinitio datur ẜm doctores ẜm diuerſas cās .ſ. materialem vel formalē efficientē vel finaleꝫ. Ex ꝑte cāematerialis ſeu materie ſequentis ſeu exercentispeccatū. Aug. ſic diffinit peccatum. Eſt dictū velfactū vel ꝯcupitum ꝯtra legem dei ſeu cōtra legēeternā. ¶ In hac deſcriptione tangunt̉ duo. Pri
mū eſt actus in ordine ad inſtrumenta ꝗbus actꝰtꝑe pctī exercet̉: cum dicit̉ dictum vel factuꝫ velꝯcupitū. Nā inſtrumenta ꝗbus exercet̉ actꝰ peccati ſunt vel cor vel lingua vel manꝰ. Nā aūt cogitatiōe aut locutōe aut oꝑatiōe ꝑpetrat̉. Ubi notandū ꝙ nulla pͥuatio vel negatio eſt in generetſe qꝛ non hꝫ aliquā quidditatem vel eē: ſed reducitur ad genꝰ affirmationis ẜm ꝙ in non eē: ītell̓reē ⁊ in negatione affirmatio vt dicit ph̓s: qꝛ oīs pͥuatio ꝑ habitum cognoſcit̉: ⁊ remotio ꝑ poſitiōeꝫẜm. b. Tho. in. i. ſen. Et iō in dicta deſcriptōe in dicto includit̉ non dictū vel omiſſio dicti. In factoomiſſio facti. In ꝯcupito omiſſio ꝯcupiti. Nō .n.habet hoc dictū: inqͣꝫtum eſt affirmatiue dictū ꝙſit peccatum: ſed hoc hꝫ duobꝰ. Primo ꝗdem exꝑte voluntatis .ſ. inqͣꝫtum dictum vel factum velꝯcupitum eſt in po eſtate voluntatis. Scd̓o hēthoc ex parte finis inqͣꝫtum eſt a rectitudine finisexiens. In his duobꝰ conuenit cuꝫ dicto affirmatiuo facto vel concupito: etiaꝫ non dicere vel n̄ facere vel n̄ concupire qꝛ ſil̓r eſt in ptāte volūtatis⁊ recto ordīe finis exigens: vn̄ ſic̄ actꝰ ē ī ptāte volūtatis: ⁊ ꝑ hoc hꝫ ꝙ ſit peccatum vel meritū: itaetiam negatio actus. ¶ Scd̓o tangitur defectusregule dirigentis cum ſubditur. Contra legē deivel legem eternā. Naꝫ lex eterna ſeu dei. Primo⁊ pͥncipal̓r. ordinat hoīem ad fineꝫ: ꝯn̄ter facit hominē bn̄ ſe habere in his que ſunt ad fine. Et iōī hoc ꝙ dicit contra legem eternā: tangit auerſionē a fine: ⁊ oēs alias inordinationes. ¶ Et ſi q̄ratur cum peccatuꝫ ſit aliꝗd ex eo qd̓ eſt contranem: quare Aug. in diffinitione p̄dicta n̄ poſtpeccatū eē dictum vel factū vel ꝯcupitū ꝯtra rōnem: ſicut dicit eē ꝯtra legem eternaꝫ. Ad hoc rn̄detur ꝙ peccatū al̓r ꝯſideratur a ph̓o al̓r a theologo. Nam ph̓s ꝯſiderat peccatum ẜꝫ qd̓ contrariat̉ rōni ſed theologus ꝯſiderat ẜꝫ ꝙ eſt offenſadei ⁊ ꝯtra deum. Et iō Augu. vt theologꝰ diffinitpeccatum ꝯuenientius: ex hoc qd̓ eſt ꝯtra legemeternā qͣꝫ ex hoc ꝙ eſt cōtra rōem: p̄cipue cū ī ml̓tis regulemur ꝑ legem eternā que excedūt rōeꝫhumanā: vt in his que ſunt fidei. hec. b. Tho. ſup.ij. ſen. di. xxxv. raineriꝰ. Et qꝛ peccatum ex dictꝭcōmittitur qͣtuor modis .ſ. cogitatione: locutiōe:oꝑe: ⁊ omiſſione: iō pius deus exhortatur aīampeccatricem ad pn̄iaꝫ quater inuitans ad reuerſioneꝫ: dicens. In Can. Reuertere reuertere ſunamitis reuertere reuert̓e vt ītueamur te .ſ. oculo pietatis ⁊ gratie. Sunamitis interp̄tatur captiua: ⁊ per peccatum hō captiuꝰ tenetur a diabolo.q. d. peccata oīa dimitte: ⁊ deteſtare que cogitation: locutione: opere ⁊ omiſſione commiſiſti. Etcū tunc reuertit̉ ad pn̄iam: reſuſcitat̉ ſpūaliter lazarus quatriduanus Io. xi. Dicti quatuor diesſūt p̄dicti quatuor gradus quibus moritur aīa.¶ Ex parte forme vel potentie deficientis diffinitur ſic. Peccatum ē p̄uaricatio legis eterne: etceleſtium inobedientia mandatoꝝ. Et ē Amb. in