Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.XIII.

en̄ Greg. dicit diabolus frequenter tentat: vthominem ſaltem tedio vincat: quod tamen depermittit ne homines ignauia torpeat. In cuiꝰ ſigurā dicitur Iudicum. ij. Has gentes non deleeus vt erudiret iſrahel in eis. Et loquiturimis nationibus cananeorum iebuſeis aliis. Unde de quodam ſancto legitur in vitis patrum: tentatus fuit ſexagīta annos a ſpirituſornicationis. Secunda tetatio dicitur dubiaqua animus vel mens tentati dubitatione inuouitur circa aliquid fiendum. Atentatione hac videtur pulſatus deiectꝰ Moyſes ad aquas conlictionis: qn̄ dixit populo. Audite rebelleseduli. Nūquid de petra hac poterimꝰ aquāeijcere? quaſi dubitans de miraculo .ſ. exitus aqͣrum de petra quod dn̄s ꝓmiẜat: attendes ad maliciam illiꝰ populi minus ad dei clementiam: vthētur Nūe. xx. Tertia dicitur ſubita qua mēsvl̓ ratio deliberare non pōt: propt̓ improuiſionētēporꝭ. Hac tentatione videtur pulſatus Aaron:quando petēte populo iudeorum vt facerꝫ eisos quos adorarēt: cum iam hur ſputis interfeciſſent: qꝛ eis contradicebat vt dicunt hebrei: timēsne contradicēdo non ſolū eum occiderēt: ſed ēt īegypto reuerterētur: inſubito torques aureasanulos quos mulieres portabant in auribꝰ polulauit. Forte credens ex auaricia ei darevellēt. Acceptꝭ tn̄ proiecit in ignē ex quibus conatꝰ ē vitl̓s aureus: forte opere diaboli quē ppl̓sorauit: vt hētur exod̓. xxxij. Exemplū etiambito voluit filias ſuas expone̓ libidiniſodomitaꝝ: ne hoſpites ſuꝑ hoc moleſtarēt Gen̄..xix. Et de. xiiij. di. qd̓ ait. Quarta dr̄ occultaqua deliberare non pōt ꝑꝑ abſconſionē rei:lis fuit tentatio diſcipuloꝝ: qn̄ contēdebant quiseoꝝ eſſet maior. luce. ix. Uel qn̄ Iacobꝰ Ioānespetebanta chriſto: vt facere poſſent ignē deſcendere de celo ad cōburendū ſamaritanos: chriſtum diſcipulis hoſpitio nolebant recipere luce. ix. zelo putantes mouerī tn̄ verꝰ zelꝰ erat.Quinta dicit̉ violenta qua mens ꝓpter quan violentiā ꝯducitur ad ꝯſenſuꝫ. Et hac deuictꝰPetrus vt mortē vitaret chriſtū negauit Math.xxvi. Hac ēt inſtigata Suſanna vt aſſentiret ſebus in actū turpem virilit̓ reſtiti Danie. penul.Sexta dr̄ pplexa que varijs vicijs aīum īpedit alteꝝ illoꝝ maloꝝ neceſſe videat̉ fiēdumꝑꝑ diuerſas rōnes neſcit qd̓ minꝰ ſit malū. Hactentatione ꝑmotꝰ ieptē vt votū ẜuaret qd̓ dn̄o fecerat hoſtium hn̄da victoria: vt pͥmuꝫ .ſ. occurrens ſibi de domo ſua aīal reuertenti de p̄lio dn̄oīmolaret. Occurrentē filiā vnicā in ſacrificiū obtulit. Septima dr̄ fraudulenta: qua mens qͣꝫ doloſam eſtimatōem ſeducit̉ ꝯſentit ſub ſpealicꝰ boni. Et ſic ſathanas tranſfigurat ſe in anglūlucis vt dicit apl̓s. Hac fuit ſeductꝰ vir dei:miſſus a iudea ad increpanduꝫ Ieroboā de idoſatria ꝓhibitus a deo ne ibi comederet .ſ. in ſa-

maria inuitatus a quodam alio ꝓph̓a ex ꝑte dn̄iad comedendū: mendacioſe tn̄ loquens aſſentitibi comedendo: ꝑꝑ quā tranſgreſſionē ī via ſtrāgulatus eſt: vt hetur. iij. Re. xiij. Et qͣꝫuis Gr̄a. dicat. xxx. q. i. §. aūt error ꝑſone. non eſt ꝑiculoſus error diabolus ſe tranſfigurat in angelum lucis: ſi credit̉ bonus bonum ſe ſimulat.Un̄ ſi quis ſimpl̓r īterrogatus tunc ab eo: ſi vellet in eius ꝯſortium tranſire? Rn̄deret ſic nontn̄ ex hoc intelligeret̉ ꝯſenſiſſe in conſortiū damnationis. Tn̄ talis adoraret euꝫ aſſentiret locutioni ſue falſe non excuſaretur a pctō mortali.ẜm Alexan. in fumma: qꝛ dꝫ quis facilis adadorandum vel ad credendū hiꝰ: niſi bn̄ certificatus. Et credendū eſt: in hiꝰ debite ſe habendo humil̓r: deus non ꝑmitteret decipi ſi appōeret oēm diligentiam quā deberet: qꝛ deꝰ reuelaret vel per ſe cognoſcere: ſicut legimꝰ de. b. Martino. Et hunc et modum .ſ. fraudulentiā: hoceſt on̄ſionem miraculoꝝ ſed falſorum terribl̓rtabit tꝑe antechriſti: ita vt in errorē inducanturſi fieri pōt etiam electi vt dicit chriſtus Mathei.xxiiij. Et apl̓s inꝗt: aduentus. eiꝰ .ſ. antechriſti:eſt in oībus ſignis ꝓdigijs mendacibus. Ethuius declaratōe ſcienduꝫ ẜm Tho. in pͥª ꝑte. q.cxiiij. arti. iiij. ſi miracl̓m ꝓprie accipiatur: dēones miracula facere non p̄nt nec aliqͣ creatura ſꝫſolus deus: qꝛ miracl̓m ꝓprie dr̄ quod ſit preterordinem totius nature create. Sed qn̄qꝫ miraculum dr̄ large quod excedit humanam facultatē ꝯſideratōem: ſic demones pn̄t facere miracl̓aque .ſ. hoīes mirantur inqͣꝫtum eoꝝ facultatemꝯditōem excedunt. Ubi notandū eſt omnestranſmutatōes corporalium reruꝫ: que fieri pn̄tper aliquas virtutes naturales ſeminum reruꝫad quas ꝑtinent p̄dicta ſemina: pn̄t fieri per oꝑatōem demonum hiꝰ ſeminibus hic adhibitꝭ. Sicut cum alique res tranſmutantur in ẜpentes etranas que per putrefactōem generari pn̄t. Illevero tranſmutationes que fieri non poſſunt virtute nature: nullo modo operatione demonū ẜmrei veritatem perfici poſſunt: ſicut corpꝰ humanum vertatur in brutale aīal vel mortuus ſuicitetur. Et ſi aliquando aliquid tale operationedemonum fieri videatur: hoc non eſt ẜm rei veritatem ſed ẜm apparentiam tm̄. Qd̓ ꝗdem dupl̓rpōt contingere. Uno ab interiori ẜꝫ demōpōt immutare fantaſiā hoīs ſenſus corporeos:vt aliquid videat̉ al̓r qͣꝫ ſit hoc etiam interduꝫfieri dicit̉ virtute aliquarum reꝝ naturaliū. Alio ab exteriori. Cum .n. diabolus poſſit formare corpus ex aere ſpiſſato cuiuſcūqꝫ forme figure: vt illud aſſumens in eo viſibl̓r appareat: pōteadem ratione circumponere cuicūqꝫ rei corporee quācūqꝫ formaꝫ corpoream: vt in eius ſpecievideatur. Et hoc ē qd̓ Aug. ait in. xviij. de ciuita.dei .ſ. fantaſticum hominis quod etiam cogitādo ſiue ſomniando reꝝ innumerabiliū genera