Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ. XIII.

creator noſter deus ac redēptor pertulit. vij. q. i.ſuggeſtū. Tertio tentat mundꝰ hoīes .i.di ſcelerate in manifeſto viuēdo: ſic ſuis exemplis ad malū īclināt alios: qꝛ vt dr̄. xx. q. iij. Prodiuis aūt ē curſus ad voluptatem imitatrix natuca vicioꝝ .ſ. ē. Et. xxviij. q. i. dr̄. Sepe maloꝝſorcia ēt bonos corrumpunt: multo magis eos qad vicia ꝓni ſunt. Propter qd̓ dr̄ in ꝓuerb. Quitetigerit picem inꝗnabit̉ ab ea. Pn̄t ēt dicidus iſta bōa ſenſibilia mundi: que alliciūt appead ſui effectū diabolus eis vtit̉ ꝓponendoentandū tanqͣꝫ magna bona. Cum .n. bonū ſit trahit appetitū ad ſui amorem: ſi illudbonū vel apparens: aliꝗd boni ſit ī iſtisſenſibilibꝰ lꝫ mīmū reſpectu ſpūalium bonorumion attendens ad va bona ſpūalia et celeſtia:ipſis poſtpoſitis exterioribꝰ ſenſibilibꝰ ſe īmergit: ea amans: vel inqͣꝫtū delectabilia vt cibos etvenerea: vel tanqͣꝫ vtilia vt diuitias: vel tanqͣꝫ honeſta vt honores reuerentias que exhibent̉ ī teſtimonium v̓tutis: vel ſcīam vt in honoret̉. Et dehis oībꝰ quō .ſ. rapiant appetitū: on̄dit Adamāt.dicens. Ubi irrōabilis impetꝰ p̄uenit: flāma celerrimi motꝰ aīam hic depaſcitur: exurit eiꝰ innocentiā: p̄ponderat .n. futuris pn̄tia: ſeris iucundaeta triſtibꝰ ꝓꝑata tardioribus. Uelox eſt enīꝗtas ad nocendū occaſionē ſuggerit de pe.di. iij. inter hec. Et ſic aīa miẜa deſerto ſūmo bono: inheret vt fini bono creato eſtimans illudſī appetendū: in ipſo actu pctī ſil̓is illi:ationem eſus vniꝰ ficꝰ: curat amitte̓ vnūUn̄ Aug. dicit pctm̄ ē appetitꝰ malarum rerū ſed deẜtio melioꝝ. Ultimo ꝓprie titare eſt diaboli: vn̄. i. ad Cheſſa. iij. Ne forte tenteuerit vos is tentat .ſ. diabolꝰ. Lentare .n. ꝓprieeſt exꝑimentum ſumere ẜm. b. Tho. pͥª ꝑte. q. cxvDe aliquo aūt exꝑimentū ſumit̉ aliqn̄ vt ſciaturiliꝗd circa ipſum: puta vtruꝫ intelligat vel ſciatrn̄dere ad aliꝗd de quo īterrogat̉: vel vtrū velitfacere quod petit̉. Aliqn̄ aūt vltra ſcīam talē: q̄ritur aliꝗs alius finis bonꝰ vel malus. Et bonꝰdeꝫ: vt cuꝫ aliquis vult ſcire quidⁱ ſit vel qualisſit ut eum ꝓmoueat adiuuet ſicut magr̄ tentatſcholarem. Malus aūt finis intenditur: qn̄ hocſcire vult vt decipiat vel ſubuertat noceat. Etſcd̓o modo fine ſemper diabolus tentat: vt .ſ. noceat in pctm̄ p̄cipitando. Et ẜm hoc dicitur ꝓprium officium eius tentare. Et ſi aliqn̄ ſic tētathoc agit inqͣꝫtum eſt mīſter diaboli: ſicut tentauerunt iudei chriſtum phariſei: qn̄ īterrogauerūtde dep̄henſa ī adulterio: vt hētur Io. viij. Etſu ceſari dādū: ꝗbus rn̄dit: quid me tentetis hyocrite Math. xxij.Criplici enim de cauſamouetur diabolus ad tentandū hoīes .ſ. ex malicia: ſuperbia: inuidia. Ex malicia quidem quiacum odio deū hēat inqͣꝫtuꝫ punitor eſt eiꝰ: ex ma

licia ſua querit auertere a ẜuitio ipſius dei hoīesinqͣꝫtum pōt. Sicut is qui inimicat̉ alicui oditquerit auertere ab eius obedientia reuerentiaſubditos eius nocere qͣꝫtum pōt: p̄cipue ſctōsviros. vn̄ dicit̉ iob. xl. Eſca eius electa hꝫ fiduciam influat iordanis in os eius .i. deuoretbaptiſmo purgatos: qui baptiſmus huit originēin iordane: ꝓpterea baptizati deſignāt̉ iordanem¶ Scd̓a quare tentat eſt ſuꝑbia eius. Sicut .n. boni angeli mīſtrant deo in determinatisofficijs ad ſalutem hoīum: ſic demones ꝓpt̓ eoꝝſuperbiam diuine ptātis ſil̓itudinem vſurpātesdeterminant ſibi certos determinatos mīſtrosad impugnatōem hoīuꝫ. vn̄ de eo dicit̉ Iobnulti. Ip̄e eſt rex ſuper omnes filios ſuꝑbie. Explum in vitis patruꝫ de ſathana qui fuit viſus aquodam exigere rōem a ſatellitibus ſuis demonijs inferioris gradus deᵏ malis ad que induxerant tentatos per ipſos illum qui quendā ſanctum virum in heremo commorantem tentatuꝫab eo per plurimos annos ad ruinam tandeꝫ adduxerat luxurie multū cōmendauit honorauitTertia quare tentat eſt inuidia ſui. Naꝫ demones ſaluti holum inuidentes ꝓfectum eoruꝫ tentationem impedire nituntur. vnde diciturSap̄. ij. Inuidia diaboli mors intrauit ī orbē terrarum. Et. xvi. q. ij. c. viſis. dr̄ de eo dolet ſatis erubeſcit charitatē quā nequit in celis hr̄e .i.ẜuare hoīes ꝯſtantes ex lutea materia ī terris tenere. Sed hic occurrunt tres qōnes. Et pͥmaeſt qꝛ deus ſit amator iuſticie: videt̉ debeat ꝑmittere hoīes tentari a demonijs: cuꝫ ipſi homines ſint infirmi ignari: ac ecōtra demonesmultū potentes aſtuti eo inter eos videtur equale bellum vel pugna. Sed ad hoc rn̄det̉: lꝫ conditio pugne vel belli inter eos videtur equalis: ſit tn̄ compenſatio diuinā gr̄amangelorū cuſtodiam: nec ꝑmittit tentare qͣꝫtuꝫ vlunt demones: ſed qͣꝫtum pn̄t reſiſtere hoīes: vn̄.i. Corin. x. dicitur: fidel̓ deꝰ .i. verax ī ꝓmiſſis:patiet̉ vos tentari ſuper id qd̓ poteſtis: ſꝫ facittentatione ꝓuentū: dando .ſ. v̓tutis augmentumNaꝫ ẜm glo. Qui dat diabolo tentandi ln̄iaꝫ dattentatis mīam gratiam. Uel facit cum tentatione ꝓuentum: robur conſtantiā dando vt poſſitis ſuſtinere .i. vincere: vel patienter perſeuerāter ſuſtinere ne deficiatis in lucta. Scd̓a q̄ſtioeſt: videtur cuꝫ natura humana ſit infirma debilis: ſufficiat ei īpugnatio que eſt a carne eta mundo. Unde non videtur ei ꝯueniat etiamimpugnatio que eſt a diabolo. Sed ad hoc reſpondet: infirmitati humane quo ad excertiuꝫſufficeret ei impugnatio queʳ ē a carne a mūdoſed malicie demonuꝫ non ſufficeret qꝛ ēt vtraqꝫimpugnatione vtitur ad malū. Sed deus illamimpugnationem ordinat ad gloriam maioremcoronaꝫ electorum ſuorū ꝯfuſioneꝫ demonumcum vincunt̉. Unde p̄s: inquit. Draco iſte quē tu