Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus. VI.

formaſti ad illudendū ei. Formauit ſi quidē deꝰdraconem .i. diabolum ad participandā glorianſed ex ſuꝑbia ſua amittens: hoīes tentationes infeſtans: glorioſus deus maliciam dracōisꝯuertit in bonum electorū ſuorum .ſ. cum tentatiab eo vincentes coronas p̄miorū ſibi adaugent ſic in pugna ei illuditur: electi non acꝗeſcūtſuggeſtionibꝰ eius: vt ipſe intēdit credit: ſed reſiſtunt. Sic̄ pꝫ in exemplo Iob. i. c. Tertia queſtio eſt: an oīa pctā a demonis tentatione ꝓcedūtad qd̓ dicendū aliud eſt occaſio alicuiꝰ affectus: aliud ē eſſe eius. Sicut verbi gratia. Deſiccans ligna eſt occaſio ꝯbuſtionis: ſed ignis eſt ipſius ꝯbuſtionis lignorum: īportat .n. occaſiov̓tutem ꝓductiuā alicuiꝰ effectus: ſed īꝑfectaꝫ:aūt perfecta. A ſimili diabolus inſtigauit primuꝫhoīem ad peccandum: dr̄ occaſio oīum pctōruminqͣꝫtum .ſ. ex illo pctō natura humana fuit ita viciata: vt oēs hoīes ſint ꝓcliues ad peccandū. Sꝫdirecte diabolus non ē cauſa oīui pctōrum humanoꝝ: ita ipſe oīa ſuadeat: aut efficacit̉ adpeccandū ipſe inducat. Sꝫ directa ſe principalis pctī: eſt libertas arbitrij corruptio carnis: vn̄ Orige. dicit etiam ſi diabolus non eēthr̄ent hoīes appetituꝫ cibi venereoꝝ: qui poſſit inordinatus: niſi rōe regularet̉: que ſubiacetlibero arbitrio. Et Aug. dicit ēt. non oēs cogtatōes male a diabolo immittunt̉: ſꝫ alique emer.§. III.gunt arbitrij motu. Tho. in. i. ꝑte.Circa temptatione autem diaboli pn̄t notari tria .ſ.Generaltas viciorum de ꝗbꝰ tentat.Uarietas modorum.Et qualitas tentatorum. Et qͣꝫtum ad pͥmum .ſ. generalitatem vicioruꝫcentat diabolus de crīe: ex latere: in tꝑe aūt tentet de crimine: pꝫ per hoc dicitchriſtꝰ Math. xij. de ſpu īmūdo .i. diabolo: vadit aſſumit ſeptem ſp̄us neꝗtiores ſe: ingreſſidomū vacantē habitant ibi. Sp̄s iſte īmundꝰ dici pōt diabolus: tentat de accidia: qꝛ accidia etocioſitas ꝑmaxime eſt oīum malarū cogitationum immundarū affectōum. Septē ſp̄s quosſecū aſſumit: ſunt ſeptē vicia capitalia ipſo grauiora .ſ. ſuperbia: vana gloria: auaricia: ira: inuidiagula: luxuria: de ꝗbus tentant demōes. Et ſicutangeli boni ſumunt ſibi noīa ab officijs que circa nos gerunt: ita demones ſumūt ſibi nomīaa vicijs: de quibus p̄cipue impugnant. Nam ſioēs de ſingulis peccatis tentare poſſint: magꝭ tn̄de vno aliquo vnuſꝗſqꝫ impugnat ẜm magiſtrū.ij. ſen. Et noīa ipſoꝝ in ſacra pagina reꝑiuntur.Un̄ qui de ſuperbia tentat leuiatan dr̄: qd̓ interp̄tatur additamentum eorū: tentans .n. pͥmostes de ſuperbia: ꝓmiſit eis additamentum diuinitatis. De quo noīe dicit dn̄s Iſa. Uiſitabo ſuper leuiatan ſerpentem veterem tortuoſū: ten-

tans .n. de inani gloria dr̄ luciter quaſi lucē ferēs.ſ. glorie tꝑalis. De quo Iſa. xiiij. dicitur. Quō cecidiſti lucifer mane oriebaris tentans. de auaricia dr̄ Mammona: qd̓ īterp̄tat̉ diuitie: circa qͣseſt auaricia: De quo dicitur Math. vi. Non poteſtis deo ẜuire mammone. Tentās de ira diciturabededon: qd̓ interp̄tatur exterminator: ira eniꝫponit hoīem exͣ terminos rōis exͣ terminos humane ꝯuerſatōis: qꝛ iracundus non de facili reꝑit ſocietatem. Tentās de inuidia dicitur ſathan:qd̓ interp̄tat̉ aduerſariꝰ: qꝛ inuidꝰ aduerſat̉ ſeuꝯtrariatur bono alteriꝰ cui inuidet. De quo lu.xxij. dicit chriſtus. Ecce ſathā expetiuit vos .ſ. acͣtentandū. Tentās de gula dicit̉ vehemoth: qd̓ interp̄tatur aīal: qꝛ gula facit hoīem aīalem brutalem: de quo dicit Iob. Uehemoth pͥncipium viarum dn̄i .i. pͥma ipſaꝝ oꝑatiōum non ordine tꝑisſed dignitate. Tentans de luxuria dr̄ aſmodeusqd̓ interp̄tatur factura iudicij: qꝛ ꝓpter hiꝰ vicium: factum fuit terribile iudiciū ſuꝑ ſodomaꝫquatuor alijs ciuitatibus. Et figurant̉ his vicijsdediti octo demoniacos de ꝗbus hētur in ſcriptura ſacra. Suꝑbi .n. figurant filios quoſdaiudeorū: in noīe Pauli apl̓i q̄rebāt demōes expellere ab obſeſſis: in hoc cōmittentes magnaſuꝑbiā p̄ſumptōem: facientes qd̓ ꝯgruebꝯditioni eorū. Un̄ a demonijs arrepti ſunt: vthabet̉ in actibus apl̓orū. Uaneglorioſi figurātuper filiā cananee. Nam cōiter iuuencule ſūt dedite vicio inanis glorie in ornatibus: picturis: fucis hiꝰ. Auari figurantur ventriloquā:bat ſp̄m phitonicum vn̄ diuinabat̉: in magniqueſtum ſuis dn̄is ꝓcurabat: vt habet̉ in actiapl̓orum. Uel ēt lunaticū illum quem diabeſepe ꝓijciebat in ignem vel aquā: vt habet̉ Mthę. viij. Inducit .n. diabolus auaros ad ml̓ta picula frigorum caloꝝ ꝓpter tꝑalia. Iracundifigurantur per hn̄tem ſpiritum immunduꝫ quiclamabat in templo. Quia tu es filius dei ⁊cͣ. Ice. iiij. Iracundus enim clamat pre ira nomindo aliqn̄ deum ſanctos: ſed male .ſ. blaſphemādo. Inuidi deſignantur Saulem: quem inuaſit ſp̄s malus: vt habetur. i. Reg. xvi. hic aūtinuidiam multipl̓r perſecutus eſt ſanctū DaGuloſi figurant per demoniacū habitātem ī monumentis: nudum incedentem: vt hētur Luce.viij. Nam vicium gule denudat hoīem temporali ſubſtantia diſcoperit ad turpia: ſicut patet īNoe poſt ebrietatem abreuiat vitam ducit adſepulturā. Luxurioſi figurant̉ viros Sarat:obſeſſi a diabolo occiſi ſunt vicio libidinis cui ītendebant ſi ꝓpria ꝯiuge. Accidioſi vero ſigurantur demoniacū mutum Luce. xi. Sur ēt ẜꝫ Math. qꝛ accidia facit hoīeꝫ taciturnū alaude dei confeſſione peccati: ſurdū ab auditione diuinorū correctionuꝫ. Secundo tetatdiabolus hoīes ex omni latere videlꝫ ab an retro a ſurſum deorſuꝫ a dextris ſiniſtris. Ab