Titulus. VI.

faciat homīcida. Et ideo dic̄ apoſtolus ad ephe.iiij. Sol non occidat ſuper iracundiā veſtram .i.non teneatis vſqꝫ ſero. Uel melius. Sol. i. lumenrōnis vel lumen gratie: non occidat .i. non ſuccūbat ſuꝑ iracundiam veſtrā. .i. n̄ extinguat̉ ⁊ amittat̉ in ira veſtra: qꝛ tunc incurretis tenebras peccati mortalis: per qd̓ diabolus non chriſtꝰ habitaret in vobis. Un̄ ſubdit. Nolite locū dare diabolo. Et de hac ira mortali intelligit̉ illud Mathe. v. Oīs qui iraſcitur fratri ſuo: reus erit iudicio .i. damnatione eterna. vn̄ Ambro. Ira ſepe incrimen inducit innocentes. xi. q. iij. Et ponit exēplum de phutifar patrono Ioſeph: ꝗ iratus ꝯtraIoſeph ꝓpter falſam accuſatōem vxoris iniuſtemiſit eū in carcerem..§. III.Ponit autem Gregorius in. v. mora. tria remedia ꝯtra irā. Primū ē vthomo in oꝑibus ſuis conſideret que ſibi pn̄t accidere vel fieri aduerſa. Et ex alia ꝑte recogitet:qͣꝫtum ſuſtinuit chriſtus ꝓ eo ⁊ qͣꝫ patienter ⁊ ſin̄turbatione: immo orando ꝓ crucifixoribus ⁊ ſicīmitari dꝫ dn̄m ſuum. i. Pe. ij. Chriſtus paſſus ēꝓ nobis: vobis relinquens exemplū vt ſequamīveſtigia eius: ꝗ cum malediceret̉ non maledicebat: cū pateret̉ non comminabat̉ ſicut facit iratꝰ¶ Secundum remediū eſt vt cogitet ꝗs defectꝰ⁊ iniurias quas ſepe facit deo ⁊ ꝓximo: ⁊ in oībꝰhis vult ſibi compati ⁊ n̄ iraſci ꝯtra eū. Sic ergo⁊ alteri ipſe faciat: hoc iure naturali dictante ⁊ n̄iraſcat̉. eccl̓. xxviij. homo hoī ẜuat iram ⁊ a deo q̄rit medelam. q. d. Fruſtra ꝗs medelā gratie quāvulnera pctōꝝ curant̉: petit a deo ſi ipſe ꝑmanetin ira cū ꝓximo. Neqꝫ .n. deus peccatori reconciliatur ſi ipſe cum ꝓximo ꝑſeuerat iratus. ¶ Tertium remediū eſt rn̄dere irato humil̓r ⁊ dulciternam vt dr̄ ꝓuer. xv. Sermo mollis frangit iraꝫſermo durus ſuſcitat furorem. Exemplum pͥmiIudicum de Gedeone. Exemplum ſcd̓i Reguꝫde tribu iuda dura loquente contra iſrl̓. Uel ſaltem tacere iuxta illud pͣs. Turbatus ſum ⁊ nō ſūlocutꝰ. De viciō ire ⁊ qͣꝫ ſit graue pctm̄: ⁊ qͣꝫtum noceat: ⁊ qn̄ eſt mortale vl̓ veniale ⁊ d̓ diuerſis gradibus eius hēs in. ij. ꝑte ti. de ira.¶ De cauſa exteriori peccati. Capl̓m. xij.Unc de cauſa exteriori peccati breuiter videndum eſtUbi ſciēdū ꝙ ſicut cauſa interior peccati eſt: ⁊ v̓oluntas vt ꝑficiens actuꝫ peccati: ⁊ rōqͣꝫtum ad carentiam debite regule: ⁊ appetitꝰ ſenſitiuus inclinans. Sic aliquid extrinſecum tripliciter poteſt eſſe cauſa peccati: vel qꝛ mouet immediate voluntatem: vel qꝛ mouet rōem vel qꝛmouet appetitum ſenſitiuum. Sed qͣꝫtū ad pͥmuꝫcum voluntatem interius non poſſit mouere ali

quid extrinſecū. niſi deus: ⁊ deus non eſt cauſapeccati ſequitur ꝙ nil exterius pōt cāre peccatūex parte voluntatis .ſ. mouendo ipſam īmediate.Ꝙ aūt deus non ſit cauſa peccati neqꝫ directeneqꝫ indirecte ſic declaratur. Illud eniꝫ eſt cauſa directe alteri ad peccandū quod inclinat voluntatē ad peccandū. Indirecte autem eſt cā cum nōretrahit a peccato cū poſſit ⁊ debeat. Sic p̄latusnon corrigens ſubditos dicitur cā indirecta viciorum eoꝝ. Sed ꝙ deus non ſit cā directa peccatiſui vel alterius: pꝫ ex hoc: qꝛ oē pctm̄ eſt per receſſum ab ordine qui eſt in ip̄m ſicut in finem: deusaūt ẜm Diony. oīa inclinat ⁊ conuertit in ſeipſumſicut in vltimum finē: vn̄ impoſſibile eſt: ꝙ ſit cāſibi vel alteri diſcordanti ab ordine qui eſt in ip̄ꝫ.Ꝙ ēt non ſit cā indirecta peccati patet qꝛ nulli ēdebitor ad dandum gratiam: gubernator enimnauis non dicitur cauſa indirecta ſubmerſionisnauis ex hoc ꝙ non gubernat nauem: niſi quando poteſt ⁊ debet gubernare. Quanuis enim deus aliꝗbus nō det auxilium ad vitandum pectum: qd̓ ſi daret non peccarent tn̄ ꝙ non det: htotum facit ẜm ordineꝫ ſue ſapientie ⁊ iuſticie: cūipſe ſit ſapientia ⁊ iuſticia: ⁊ ſic non imputat̉ ei qaliquis peccet ſicut cauſa peccati. Et qͣꝫuis actꝰpeccati in qͣꝫtum actus ⁊ inquātum ens ſit a deoqꝛ omne ens eſt a primo ente ⁊ omnis actus a pͥmo actu .j. deo non tamen ſequitur ꝙ deus ſit cāpeccati. Peccatum enim dicit actum cuꝫ quodādeſectu: ꝗ defectꝰ eſt ex cā creata .ſ. libero arbitrioinqͣꝫtum deficit ab ordine pͥmi agentis. .i. dei. Sicut defectꝰ claudicatōis reducitur in tibiam curuā ſicut in cām n̄ āt ī virtute motiua: a qua tn̄ cātur ꝗcꝗd eſt motionis in claudicatione. Ꝙdeus dicit excecare ⁊ obdurare hec duo īpoUnū eſt motus animi humani inherenti maloauerſi a diuino lumine ⁊ ẜm hoc deus nō ē cauſa excecationis vel obdurationis. Aliud eſt ſubtractio gratie: ex qua ſequit̉ ꝙ mens diuinitꝰ nōilluminat̉ ad recte videndum: ⁊ cor hoīs n̄ emoliatur ad recte videndum: ⁊ ſic obdurationis etexcecationis deus eſt cā. Et qͣꝫtuꝫ ad quoſdam .ſ.reprobos: excecatio operatur ad damnationemqͣꝫtum ad quoſdā ad ſanatōem .ſ. quo ad electosquos deꝰ aliqn̄ ꝑmittit cadere vt humiliores fiant. Tho. pͥª 2ᵉ. q. lxxix. Un̄ de pe. di. ij. dicit Augtalibꝰ diligentibꝰ deū oīa cooꝑant̉ in bonum vſqꝫ adeo ꝓrſus oīa vt ēt ſi ꝗ: eoꝝ deuiant ⁊ exorbitant: etiam hoc ipſuꝫ faciat eis proficere in bonūvt .ſ. humiliores ⁊ feruentiores ſurgant. Exēpluꝫī petro de qͦ Amb. di. l. Fidelior factꝰ eſt petrꝰ poſtqͣꝫ fidē ſe ꝑdidiſſe defleuit. Cū igr̄ deus nō ſitcā pctī ſeꝗtur ꝙ nil exterius pōt eē cā pctī niſi vl̓inqͣꝫtum moues rōem vel inqͣꝫtum mouens appetitum ſenſitiuū. Et ẜꝫ hoc tripliciter aliꝗd pōteē cā pctī ſeu mouere voluntatem ad peccanduꝫUno mō ip̄m obiectū ꝓpoſitū ſicut cibus excitatdeſiderium hoīs ad comedēdū: ⁊ ſic res ſēſibiles