Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capituluꝫ. XI.

flagellando mīam facis in tempore tribulationis peccata dimittis: his qui inuocant te. TobieAbacꝭ. iii. Cum iratꝰ fueris .ſ. flagellando micordie recordaberis .ſ. pctā remittendo. Sic̄pꝫ exemplū in dauid: ꝑſecutōem ſuſtinuit a ſiſalon ꝓpter peccata ſua: cum peſtis maſuperuenit in ppl̓m ſuum: ꝓpter pctm̄ elatignis ij. Re. xviij.. c. fi. Hinc Hiero. Si quādojames penuria omīum rerū egeſtas opprimitmundum: ſciamus hec ex ira dei deſcendere: īpauperibus cum recipiunt elemoſynam ſe fraudari loquit̉. xvi. q. i. c. reuertimini. Tertio iraſcitur erga reprobos exterminando. Sicut cumiraſcitur contra hoſtē capitalem: extermīat eiſi pōt de mūdo. Sic vt dicit Naum. i. Ulciſcensdn̄s in hoſtes iraſcens inimicos ſuos. Ioan. iij.Qui incredulus eſt non videbit vitam eternam:ſed ira dei manet ſuꝑ euꝫ. Iraſcitur ergo deꝰ iſto .ſ. exterminando: morti eterne deputando īpenitentes vſqꝫ in finem. Propter qd̓ ait apl̓usad Ro. ij. Tu aūt ẜm impenitēs cor tuū theſaurizas tibi iram in die ire. Non enim vt ait Diero.hoībus ſed vicijs iraſcitur deus: de peni. di. i. qͣꝫobrem. Et quia in reprobis ſemper inueniūturpeccata: ideo ſemper contra eos dn̄s manet iratꝰita terribiliter vt in fine mundi dicant montibꝰadite ſuper nos abſcondite nos a facie ſedentis ſuper thronum: ab ira agni Apo. vi. Nec irapoteſt ceſſare .i. punitio: quia nec culpa remoueri. Hinc Grego. in li. dialogo. ait. Cum ſuperna inlignatio ſeſe: vt ita dixerim medullitus mouet .i.determinatiue hanc humana opinio non remouet. Nec ſe cuiuſlibet vtiliter dep̄catio obijcit:ſemel aliquid deus ab intimis iraſcendo diſpōitxxiij. q. iiij. cum ſuperna. Et Lactantius in lib. deira dei. Ira diuina in eternū māet aduerſus eosqui peccant in eternum. Ne ergo tardes conuerti ergo ⁊cͣ. eccleſia. v. Secundario eſt alia iradr̄ ira v̓tualis ſeu ira per zelum: hec eſt cum videlꝫ quis habet diſplicentiam turbationemtra vicium commiſſum a ſe vel ab alio: inquantūeſt offenſa dei: propter quod ſi habet auctoritatēipſum punit. Et ad hanc inuitat p̄s. dicit. Iraſcimini nolite peccare. loquitur enim ẜꝫ Gregorium in. v. moraliū. de ira per zelum. Unde quaſi declarans ipſam iraꝫ ſubdit. Que dicitis ī corve. in cubi. ve. compungimini .i. iſto modo iraſcimini: vt habeatis compunctionem dolorē dehis que dicunt hoīes in cubilibus cordibus .i.de pctīs que fiunt oꝑe corꝑis quod eſt quaſi cubile aīe cogitatione que eſt in corde. Signanterauitem dicit. traſcimini nolite peccare. Nam etiam ex zelo iraſcendo peccatur niſi modus ſeruetur. Ita ergo traſcendum eſt contra ſua vel alioꝫvicia: ratione ira regatur: non impatientia velodio vel nimia ſeueritate vtatur. Und̓ Aug. Iracitur iuſtus peccatis paleaꝝ: ſed non odit in quoextingueret̉ oculus rōnis. vij. q. i. §. vlti. Hec aūt

ira tria bona facit.Placat deum.Auget meritum.Excitat ꝓximum: De pͥmo p̄s. Stetit Phinees placauit .ſ. deuꝫin eo ex ira per zelum occidit principeꝫ ex iudeis fornicantem cum Moabitide: ceſſauit quaſſatio .i. flagellum populi quo multa milia occiſaſunt: vnde dicitur Numeri .xxv. Phinees auertit irā dei ab eis. Ibi habes hyitoriā. Sic ſanctusMoyſes vidit deſcendens de monte ſyna vitulū aureū choros adorantiū eum iratus ē valde confregit tabulas lapideas diuine legis: vthabetur exod̓. xxxij. reputans īdignum margaritas verborum dei ante illos porcinos exponere.Et caſtra ingreſſus ipſe leuitis zelo ducti īterfecerunt. xxiij. milia qui adorauerant vitulum.Qui prius in mōte dn̄m placauerat ſua oratiōeiratu contra populū illum ita vt vellet delere. talis ira augeat meritū: patet ex hoc: quiaper quemlibet actū virtutis meretur homo:to magis quanto maior eſt virtus ceteris paribꝰSed iraſci per zelū eſt actus virtutis: maximeſcilicet pietatis: ſiue piętas dicatur dei cultus: qd̓pertinet ad religionem que eſt maxima virtutuꝫmoraliuꝫ: ſiue ſumatur pro miſericordia que eſtmaxima in his que ſunt ad proximū: ẜm beatuꝫTho.. 2ᵉ. q. xxxiij. aūt ſit hec ira actus pietatis oſtendit Hiero. ſic dicens ad Ripariuꝫ. Legiſiromaſten .i. vindictā phinees: auctoritatē helie:zelum ſimonis chananei: petri ſeueritatē: ananiā ſaphyram trucidantem: pauli conſtantiam quihelimam magnū vijs domini reſiſtentē: eternā ſeueritate dānauit. Non eſt crudelitas criminadeo punire ſed pietas: hec ille. xxiij. q. viij. legi. Oportet tamen ad puniendum habeat quis auctoritate a deo vel ab hoīe alias non iuſte fieret.Eſt inſuper talis ira per zelū excitatiua proximi ad cauendū malū: videt puniri in bonū faciendū. Unde rex Antiochus miſiſſet nunciūin ciuitatem Modin: precipiens iudeis omībusvt derelicta lege dei tranſferrent ſe ad morestiliū ſacrificando idolis: ſubito quidaꝫ ex iudeisin conſpectu oīum ſacrificiū obtulit idolo: qd̓ videns Matathias iratus Zelo legis: occidit il iudeum nunciū regis: filios ac populū animauit confortauit ad ſeruandū legem dei: deſerens ciuitatem multis milibus: in deſertumſeceſſerunt ne contaminarentur vt habetur .i.Macha. ij. Tertia ira dicit̉ criminalis: videlꝫ ꝗs habet inordinatū appetitū vindicte .i. punitōis alicꝰ ꝓpter aliquē defectū cōmiſſū. Et qꝛ īordinatꝰ eſt talis appetitꝰ .i. non ẜm ordinē rōnis.ſ. deſiderat punitōem fieri ꝓpter iuſticiā ẜꝫ iuſticiā ſed ꝓpter indignatōeꝫ ſui debito:peccat male vtēs paſſiōe ire. Sed p̄cipue cauen ē: ne multū teneat̉: ne ẜm Aug. in rl̓a ira tranfeat in odiū trabem faciat de feſtuca: animam