Titulus. VI.
ctio. Nam ipſū bonum ſpūale eſt maius qͣꝫ bonūcorꝑale ⁊ magis delectum: cuius ſignum eſt ꝙ homines a maximis voluptatibꝰ corporalibus ſe abſtinent: vt non perdant honorem ꝗ ē bonū ītelligibile. Similiter ipſa ꝑs ītellectiua ē nobilior ⁊ magis cognoſcitiua qͣꝫ ſenſitiua. Coniunctio aūt vtriuſqꝫ eſt magis intima ⁊ perfecta ⁊ firma. Intimiꝰ ꝙdem eſt: qꝛ ſenſus ſiſtit circa accidentia rei exteriora. Intellectus vero penetrat vſqꝫ ad rei eſſentiaꝫPerfectior ē qꝛ cōiunctōis ſenſibilibus rei ad ſēſum adiūgitur motus: ꝗ ē actus īperfectus: vndedelectationes ſenſibiles non ſunt totē ſimul: ſꝫ eisaliꝗd tranſit aliꝗd reſiſtat cōſumandū vt patet indelectatione ciboꝝ ⁊ venereorū. Sed ītelligibiliconiūgūtur ītellectui abſqꝫ motu: vnde delectatōnes eorū ſūt tote ſimul ⁊ ſic ſunt magis ꝑfectē. Eſtenī firmior qꝛ delectabilia corꝑalia ſūt corruptibilia ⁊ cito deficiunt: bona vero ſpūalia ſūt īcorruptibilia. Sed quo ad nos delectationes corꝑalesſūt magis vehementes ſpūalibus ꝑꝑ tria. Primoqꝛ ſenſibilia ſūt magis nota quo ad nos. Secūdoqꝛ delectationes corꝑales ſūt paſſiōes: appetitꝰ ſēſitiui ſūt cū aliqua trāſmutatione corꝑali. Tranſmutatio aūt ē delectabilis hōi quaſi ei naturalis.Sed trāſmutatio corporalis non ē in ſpūalibus d̓lectationibꝰ: niſi ꝑ quādā redūdantiā ab appetituſuperiori in inferiorē. Tertio qꝛ d̓lectationes corporales appetūtur vt quedā medicine contra corporales defectus ⁊ moleſtias: ex quibus triſtiodam conſequuntur ī hoīe. Un̄ delectationes coporales ſuperueniētes hiꝰ triſticijs magis ſētiūt̉: ⁊ꝑ ꝯn̄s magis acceptāt̉ qͣꝫ delectatōes ſpūales: queon habent triſticias contrarias Thomas. pͥª 2ᵉ. q.GaudetDe gaudio Vario. in ono ſepait apl̓s ad Phil̓. iiij. Notādū ꝙ gauder̄ naturaliter quilibet deſiderat. Sed eſt gaudiū criminaleqd̓ ꝯgruit peccatoribus: ⁊ hoc ē gaudere. Eſt gaudiū ſpūale qd̓ cōgruit iuſtis viatoribus: ⁊ hoc eſtgaudere in dn̄o. Et eſt gaudium qd̓ cōgruit cōp̄benſoribus ⁊ hoc ē gaudere ī dn̄o ſēꝑ. De his gaudijs varijs notabile diſtinctionē ponit Petrus d̓tarantaſio ſuꝑ epl̓am pauli ad Phil̓. iiij. circa finē ſic dicens. Quidā gaudent ī vanitate mundi.Alij in voluptate peccati. Tertij in voluptate boniQuarti in viſione dei. Primū gaudiū ē periculoſum ⁊ vanum: ſecūdū ꝑnitioſū ⁊ inſanū: tertiū gratioſum ⁊ bonū: quartū ē glorioſum ⁊ verum.Eſt ergo primo gaudiū mundi: de quo Io. xvi.Mundus gaudebit. Hoc on̄dit non eſſe bonumquatuor. Primū falſitas caſus. Merito timet etnō gaudet qui videt domū proximi cōburi. IdeoHiere. xlv. Quos plātaui ego euello: vt luciferuꝫadam: iudam: ⁊ vniuerſam terrā hāc: vt diluuio: ⁊tu queris tibi grādia. Hoc precipue probat vāitatem gaudij: ꝙ gaudemus ī ſtatu quo poſſumꝰ dānari. Secūdū ignorātia ſtatus. Merito dolet ⁊ n̄
gaudet viator: qui dubitat de rectitudine vie. Nemo āt ſcit an amore vl̓ odio dignꝰ ſit. Eccl̓iaſteſ. ix.Et iō Thob. v. Quale gaudium mihi ē qui in tenebris ſedeo. Tertiū eſt cauſe gaudij trāſitus. Plusdolet qͣꝫ gaudeat pater videns filium hodie naſci⁊ cras mori. Sic ⁊ mundus tranſit de quo gaudemus. Iō Iob. xx. Gaudiuꝫ hypocrite .i. mūdi ad īſtar puncti. Quartum eſt multiplicitas reatus.Uane expendit ſuꝑflua ꝗ caligatur ad multa. Irmultis enim offendimus oēs qd̓ emendare tenemur luctu: ideo vane gaudemus Iſa. xxij. Uocauit dn̄s ad fletum ⁊ planctum ad caluitium ⁊ ecce gaudium ⁊ exultatio ⁊c̄. ¶ Ecd̓o eſt gaudinmpeccati de quo Eccle. xix. Qui gaudet iniquitateꝫdenotabitur .i. de nota libri vite delebitur. Quodgaudium oſtendunt eſſe inſanum quatuor: efſicens: materia: forma ⁊ finis. Aliquando .n. iudicat̉res vituperabilis rōne efficientis: vt dona iniquorum. Aliqn̄ rōne materie: vt nūmus plūbeus.Aliqn̄ rōne forme: vt hō monſtruoſus. Aliqn̄ rōne finis: vt ſirenarū cantus. Sic gaudium pccōrūſcd̓m quālibet ſui cām vttuꝑabile ⁊ inſanumEt prīo rōne efficientis. Si laborans ad morrideret ⁊ gauderet reputaret̉ freneticus. Peccāsmortaliter laborat ad mortem aīe Eccle. ij. Riſuꝫreputaui errorem: ⁊ gaudio dixi. ꝗd fruſtra decipris. Uere peccator decipitur ꝑ ignorātiā ſtatus: qꝛſi auerteret peccati maculā offenſam: ⁊ penā fleret. ſcd̓ꝫ illud Luc. xix. Qm̄ ſi cognouiſſes ⁊ tu ⁊c̄.Scd̓o rōne materie fatuꝰ reputaret̉: ꝗ igneꝫ ad ſecōburendum: vel laqueū ad ſuſpēdendū: vel gaudiū ad ſe interficiendum faceret ſcienter ⁊ gaudēter: ſic facit qui gaudet ī peccato. Iō prouer. xv.Gaudiū eſt ſtulto facere ſtulticiā. Tertio rōne fome. Fatua eſſet mulier q̄ corā marito ſuo oſtenderet ſigna īpudicitie ſue. Sic fatui ſunt ꝗ ī choreiscommeſſationibus ⁊ huiuſmodi gaudent: qui inhoc culpam deo ⁊ hominibus manifeſtant. Sicilli de quibus Sapien̄. ij. Uenite fruamur bōis ⁊c̄Iſa. xxiiij. Ingemuerunt qui letabātur corde ceſſauit gaudium. Ideo. i. Corin. vij. Tempus breueeſt reliquuꝫ eſt vt qui gaudent ſint tanqͣꝫ non gaudentes. Quarto ratione finis. Piſcis ſumens cibum cum hamo: auis granum cuꝫ laqueo: ſagaudet: quia ſtatim ex hoc ſequitur dolor moSi ergo motus recipit ſpeciem a fine: cuius finismalus ⁊ ipſum quoqꝫ malum. Finis gaudentiuꝫin peccato malus: quia Iob. xxi. dicitur. Tonenttympanum ⁊ cytharam gaudent ⁊c̄. Scabioſusdum fricat ſe gaudeat ſed vertitur in anguſtiamSic huius gaudiū: ꝓuer. xiiij. Riſus dolore miſcebitur ⁊ extrēa gaudij ⁊c̄. Iō peccatoribꝰ gaudētibꝰ dr̄ Iacobi. iiij. Miẜi eſtote ⁊ lugēte ⁊ plorate riſus veſter ⁊c̄. ¶ Tertio ē gaudiū iuſti: de quo prouer. xxi. Gaudium iuſto eſt facere iudicium ⁊c̄.Hoc gaudium oſtendūt gratioſum ⁊ bonum eſſequatuor. Quia eſt de beneficijs d̓i: de aduerſitati