Capitulum. IIII.
cauſat paſſioneꝫ amoris. In quātū vero ip̄ꝫ bonūabn̄s attrahit ad ſeip̄ꝫ appetitū: cauſat paſſionē q̄ꝯcupiſcentia. In quātū āt ip̄m bonū qꝛ pn̄s ꝗeappetitū in ſeip̄o: ſic cauſat paſſionem q̄ dr̄ delectatio. Et ſic ꝓprie appetitus delectationis ſcd̓mſenſuꝫ q̄ ꝑtinet ſiml̓ ad aīaꝫ ⁊ corpꝰ: dr̄ ꝯcupiſcētiavt ſonat ip̄m nomen. Et eſt paſſio in appetitu cōcupiſcibili: cui opponit̉ paſſio innoīata: que pōt diciabhoīatio. ¶ Et pōt dici ꝙ ſit triplex cōcupiſcētiaPrima ſpūalis. Sapi. vi. Concupiſcentia ſapiētieperducit ad regnū. Improprie tn̄ talis appetitꝰ dicitur concupiſcentia: cū ſit de ſpūalibus ꝑtinētibꝰad voluntatem. Magis proprie dici poteſt deſiderium: qd̓ importat ſimplicē motum in rem deſideratam. Dicitur tn̄ ⁊ concupiſcentia ꝑꝑ ſimilitudinem quandā: vel ꝑꝑ intentionē appetitus ſuperioris partis: ex quo fit redundantia in inferioreꝫ appetitum. Iuxta illud. Cor meū ⁊ caro mea exultauerunt. Alia concupiſcētia dicit̉ naturalis: ⁊ hecappetitus delectabilis conuenientis nature aīal̓ſeu de his quibus natura corporis ſuſtentatur: vl̓quātum ad naturā indiuidui: vt cibi ⁊ potus: velquantum ad naturā ſpeciei vt in venereis. Tertiaeſt cōcupiſcentia aīalis: que .ſ. non de his ē q̄ afferunt delectationem ꝑ ſenſū carnis vel ſuſtentationem: ſed ſūt delectabilia ẜm apprehenſionē imaginationis: aut alicuiꝰ hiꝰ acceptionis: ſicut pecūia: ornatus veſtiū ⁊ hiꝰ. Qn̄ quelibet harū cōcupiſcētiarū a. rōe regunt̉ bone ſunt. Qn̄ aūt ſūt preter velcontra rationē .ſ. prout in eis eſt amor inordinatad creaturam ſic ſūt male. Et ponūtur eſſe tres radices ſeu cāe oīum malorū. i. Ioh. ij. Oē qd̓ ē ī mūdo: āt ē concupiſcentiā carnis: qd̓ pertinet ad ſecūdam: aut ē concupiſcentia oculorū qd̓ pertinet adprimā: aut eſt ſuꝑbia vite. Et hec eſt tertia radix q̄pertinet ad inordinatum appetituꝫ boni ardui: vtbonorum excellentie ⁊ hiꝰ. Et ſic̄ ad primas duaspn̄t reduci oēs paſſiones cōcupiſcibilis: ita ad tertiā oēs paſſiones iraſcibilisᵛ. Et ſciēdū ꝙ cōcupiſcentia naturalis nō pōt eſſe infinita in actu: eſt .n.eius quod natura requirit. Natura .n. ſemꝑ tēditin finitū ⁊ certū: ſed pōt eſſe infinita ꝑ ſucceſſionēqꝛ .ſ. poſt acceptū cibū iterū vult cibū. Un̄ dn̄s ſamaritane dixit Io. iiij. Qui biberit ex hac aqua nōſitiet iterū. Sed cōcupiſcentia nō naturalis: ē oīoinfinita: ſeꝗtur .n. rationē. Rō aūt pōt in infinituꝫp̄cedere. Unde ābro. Nec finis vnqͣꝫ nec ſatietasaderit cupiditati: diſ. xlvij. ſic̄ hi. Hec. b. tho. pͥª 2º.q. xxx. arti. ij. ⁊. iiij. De malo vſu huiꝰ paſſionis dr̄a grego. Cū mens cepta d̓ſideria ſeꝗtur: ſeruire rebus conuīcitur: quarū amore ſuꝑat̉. xiiij. q. i. §. i.Et leo papa. Uirū catholicū ſicut nullo errore: itanulla cupiditate īplicari oportet: dicente ſcripturaPoſt cōcupiſcētias tuas ne eas ⁊c̄..§. I.Sciendum quod ē triplex genus deſideriorū. Eſt .n. deſideriū iuſtorumpeccatorū: deſideriū iuſtorū: deſideriū beatorum.
De prīo dicit p̄s. Deſideriū peccatorū ꝑibit. Eſt enīhoc deſideriū plenū paſſionibus carnis: ⁊ ideo ſic̄oīs caro fenū cito deficiens a ſua viriditate: ſic deſideria prauorū. Sed quātū dānū inferant hoībꝰon̄dit apl̓s .i. ad Thimo. vi. dicens de amatoribusmundi. Qui volunt diuites fieri incidunt in deſideria multa ⁊ inutilia: que mergunt hoīeꝫ in interitum. Hn̄t .n. deſideria peccatorū: multiplicitateꝫinutilitatē: ⁊ nocibilitatē: ẜm auctoritatem apl̓i inductā. ¶ Ꝙꝛ igitur multa ſunt: iō non faciēda ſeuſequēda. Iuxta illud ad Ro. xiij. Curā carnis nefaceritis in deſiderijs: nimis enī multiplicātur.Inducunt .n. perturbationē ẜꝫ illd̓ qd̓ dixit Marthe dn̄s. Turbaris erga plurima. Sicut enī deſiria iuſtorū ſūt vnita in fine: ⁊ iō pacifica: qꝛ in vnitate. non poteſt eē diuerſitas vel contrarietas. Itadeſideria malorū ſūt diuerſificata in varijs vitijsinuicem rixantibus. ij. ad Chimo. iij. Seducūt̉ varijs deſiderijs .i. a deo ſeorſum ducūt̉ ſeu ſeꝑant̉⁊ ideo non eſt cū eis dn̄s vnitatꝭ ⁊ pacis. Adducūhoſtiū ml̓tiplicatōnē ꝑꝑ quod. i. Pe. ij. dr̄: obſecrevos tāqͣꝫ aduenas ⁊ peregrinos abſtinere a carnalibus deſiderijs q̄ militant aduerſus animā .i. milites infernales ſecū trahūt. ad proſternēdū aīamdemū iudiciū dei ⁊ pūitionē inferūt pͣs. lxxvij. Nōſunt fraudati a deſiderio ſuo qd̓ .ſ. habuerunt circa carnes ex vitio gule. Et ſeꝗtur. Adhuc eſce eoꝝerāt in ore ip̄orū: ⁊ ira dei aſcendit ſuꝑ eos. ¶ Secundo qꝛ inutilia ſunt hiꝰ deſideria: iō fugienda ſt̓.ij. ad thimo. ij. deſideria āt inutilia fuge. Hn̄t eniꝫvnitateꝫ Hiere. ij. Onager aſſuetus in ſolitudinein deſiderio aīe attraxit ventū amorꝭ ſui. Onagereſt homo paſſionibus beſtialibus deditus: hoc ēaſſuetus in ſolitudine .i. ad ea que ſunt mundi indeſiderio anime ip̄m .ſ. ſequendo: deſiderium hocinde attrahit ventum .i. vanitatem. Non eniꝫ exequendo deſiderium ſuum conſequitur intentum.ſ. ꝗetationem ⁊ contentamentum: ſed vanitatemquā amat. Prebent ⁊ hec deſideria ſeruitutem.Unde greg. Cum mens cepta deſideria .i. conceptaſequitur: ſeruire rebus conuincitur quaruꝫ amre ſuperatur. xiiij. q. i. §. i. Tollunt viuacitateꝫ Pruer. xxi. Deſideria occidūt pigrū. Noluerunt enīmanus eius quicqͣꝫ operari. Cota die concupiſcit⁊ deſiderat .ſ. mala. Et quia nō operatur bōa oꝑavnde anima viuit: ideo in mortem anime incidit.¶ Tertio quia nociua ſunt: ideo abnegāda ⁊ abijcienda Thi. i. Abnegantes impietatem ⁊ ſeculariadeſideria: ſobrie ⁊ pie ⁊ iuſte viuamus in hoc ſecūlo. Hoc enim abijciendo homo viuit ſobrie quoad ſe ad Gala. quīto. Spiritū ambulate ⁊ deſideria carnis non perficietis .i. ſobrie viuetis ſi ẜꝫ ſpiritum: ideſt rationem vixeritis: qꝛ ipſa abdicat ſecularia deſideria. Uiuit pie quo ad deum expectando et deſiderando aduentum eius cum bonis operibus. De impijs autem dicitur Michee.vij. Dn̄m deū n̄ deſiderabūt. Uiuit iuſte. quo ad ꝓximū ẜuās illd̓. i. Lheſ. iiij. Nulliꝰ aliꝗd d̓ſideretꝭ.